රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 29 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
මියන්මාරයේ ක්රියාත්මක වූ නීතිවිරෝධී අන්තර්ජාල මූල්ය වංචා මධ්යස්ථානවලට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් එකොළොස් දෙනෙකුට චීනය විසින් මරණ දඬුවම ක්රියාත්මක කර ඇති බව විදෙස් මාධ්ය පවසයි.
මෙම අපරාධ කල්ලි මගින් සිදුකළ මනුෂ්ය ඝාතන, වංචා සහ පැහැරගැනීම් වැනි බරපතල වැරදිවලට එරෙහිව බීජීං පාලනය දැඩි ක්රියාමාර්ග ගනිමින් සිටී.
අග්නිදිග ආසියානු කලාපය පුරා ව්යාප්ත වී ඇති මෙම ජාවාරම් මගින් ලොව පුරා බිලියන ගණනක මුදල් වංචා කර ඇති අතර, දහස් සංඛ්යාත පිරිසක් බලහත්කාරයෙන් සේවයේ යොදවා ගෙන ඇත.
චීනය සිය අසල්වැසි රටවල් සමඟ එක්ව මෙම සයිබර් අපරාධ කල්ලි මර්දනය කිරීමට සහ වගකිවයුත්තන්ට උපරිම දඬුවම් ලබාදීමට කටයුතු කරමින් සිටින බව විදෙස් මූලාශ්ර පෙන්වා දෙයි.
මෙය ජාත්යන්තර අවධානයට ලක්ව ඇති මානව හිමිකම් සහ ආරක්ෂක ගැටලුවක් බවට ද පත්ව ඇති බව වාර්තා වේ.
මියන්මාරයේ සබැඳි වංචා මධ්යස්ථාන ක්රියාත්මක වන්නේ කෙසේද?
මියන්මාරයේ ක්රියාත්මක වන සබැඳි වංචා මධ්යස්ථාන (Online scam centres) සංකීර්ණ සහ බහු-පාර්ශ්වීය අපරාධ ජාල ලෙස ක්රියාත්මක වේ.
මෙම මධ්යස්ථාන බොහොමයක් චීන නායකත්වයෙන් යුත් අපරාධ කල්ලි විසින් මෙහෙයවනු ලබන අතර, ඔවුන් මියන්මාරයේ පවතින අස්ථාවරත්වය සහ යුද තත්ත්වයෙන් ප්රයෝජන ගනිමින් එරට මිලීෂියා කණ්ඩායම් (Militias) සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරයි. මියන්මාර හමුදා රජය මෙම මධ්යස්ථාන කෙරෙහි මෙතෙක් කාලයක් නෑසූ කන්ව සිටි බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති අතර, මෑතකාලීන වැටලීම් බොහොමයක් චීනයේ බලපෑම මත සිදු කරන ලද ප්රචාරක කටයුතු බව නිරීක්ෂකයෝ පවසති.
මෙම මධ්යස්ථාන හරහා ප්රධාන වශයෙන් “Pig-butchering” ලෙස හැඳින්වෙන ව්යාජ ප්රේම සබඳතා හරහා පුද්ගලයන් රවටා මුදල් ලබා ගැනීම සහ ක්රිප්ටෝ මුදල් (Cryptocurrency) ආයෝජන වංචා සිදු කරනු ලැබේ. මුලදී චීන භාෂාව කතා කරන්නන් ඉලක්ක කර ගත්තද, දැන් මෙම අපරාධ කල්ලි ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් දුරකථන සහ අන්තර්ජාලය හරහා වංචා සිදු කරයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කරන පරිදි මියන්මාරයේ මෙවැනි මධ්යස්ථානවල 120,000 ක පමණ පිරිසක් සේවය කරති. මෙහි සේවය කරන පිරිස අතර වංචා කිරීමට කැමැත්තෙන් සම්බන්ධ වූවන් මෙන්ම, විදේශයන්ගෙන් මිනිස් ජාවාරම් මගින් ගෙනවිත් සිරකර තබාගෙන (Trafficked) බලහත්කාරයෙන් වැඩ ගන්නා පුද්ගලයන් ද සිටිති.
මෙම මධ්යස්ථාන කාර්මික මට්ටමේ මහා පරිමාණ සංකීර්ණ ලෙස ක්රියාත්මක වන අතර, ඒවා තුළ නීතිවිරෝධී ලෙස සිරකර තබා ගැනීම්, හිතාමතා තුවාල සිදු කිරීම් සහ මිනිස් ඝාතන පවා සිදුවන බව වාර්තා වේ. උදාහරණයක් ලෙස, මෑතකදී චීනය විසින් මරණ දණ්ඩනය ක්රියාත්මක කළ ‘මිං පවුලේ’ අපරාධ කණ්ඩායම චීන ජාතිකයන් 14 දෙනෙකුගේ මරණයට වගකිව යුතු බව සඳහන් වේ.
මෙම මධ්යස්ථාන වැඩි වශයෙන් මියන්මාරයේ දේශසීමා ප්රදේශවල, විශේෂයෙන්ම තායිලන්ත දේශසීමාව අසල මියාවැඩි (Myawaddy) දිස්ත්රික්කයේ සහ කොකාන්ග් (Kokang) කලාපයේ මෙන්ම KK Park වැනි කුප්රකට ස්ථානවල ස්ථාපිත කර ඇත.
මෙම සබැඳි වංචා ව්යාපාරය හරහා වාර්ෂිකව ලොව පුරා ඩොලර් බිලියන ගණනක මුදල් වංචා කරන බව විදෙස් මූලාශ්ර පෙන්වා දෙයි.
මෙම වංචාවලින් බේරීමට ගත හැකි පියවර මොනවාද?
ව්යාජ ප්රේම සබඳතා පිළිබඳව දැඩි ලෙස සැලකිලිමත් වීම:
අන්තර්ජාලය හරහා පුද්ගලයන් ව්යාජ ප්රේම සබඳතාවලට (fake romantic relationships) පොළඹවා ගැනීම වංචාකරුවන්ගේ ප්රධාන උපක්රමයකි. “Pig-butchering” ලෙස හැඳින්වෙන මෙම ක්රමය හරහා වංචාකරුවන් පුද්ගලයන් සමඟ සමීප සබඳතාවක් ගොඩනගාගෙන පසුව ඔවුන්ගේ මුදල් සූරාකෑම සිදු කරයි.
ක්රිප්ටෝ මුදල් (Cryptocurrency) ආයෝජන පිළිබඳව විමසිලිමත් වීම:
අන්තර්ජාල පරිශීලකයන් රවටා ගැනීමට වංචාකරුවන් භාවිත කරන තවත් ප්රධාන ක්රමයක් වන්නේ ව්යාජ ක්රිප්ටෝ මුදල් ආයෝජන අවස්ථා පෙන්වා දීමයි. මෙවැනි ආයෝජන හරහා ලොව පුරා වසරකට ඩොලර් බිලියන ගණනක මුදල් සොරකම් කෙරේ.
විදේශ රැකියා අවස්ථා තහවුරු කර ගැනීම:
රැකියා ලබාදෙන බව පවසා විදේශිකයන් දඩයම් කරගන්නා මිනිස් ජාවාරම්කරුවන් (trafficked foreign nationals), ඔවුන්ව මෙම වංචා මධ්යස්ථානවල බලහත්කාරයෙන් රඳවාගෙන සේවයෙහි යොදවයි. විශේෂයෙන් මියන්මාරය සහ කාම්බෝජය වැනි රටවල දේශසීමා ආසන්නයේ පිහිටි මෙවැනි මධ්යස්ථානවලට මිනිසුන්ව රවටා රැගෙන එන බැවින් එවැනි රැකියා අවස්ථා පිළිබඳව අතිශය සැලකිලිමත් විය යුතුය.
ඕනෑම භාෂාවකින් ලැබෙන පණිවිඩ සැක කිරීම:
මුලදී චීන භාෂාව කතා කරන්නන් ඉලක්ක කළ ද, දැන් මෙම අපරාධ කල්ලි ලොව පුරා සිටින පුද්ගලයන්ව ඔවුන්ගේම භාෂාවලින් ඇමතීමට හෝ පණිවිඩ යැවීමට තරම් දියුණු වී ඇත. එබැවින් නුපුරුදු අන්තර්ජාල පණිවිඩ හෝ දුරකථන ඇමතුම් විශ්වාස නොකළ යුතුය.
ගෝලීය අවදානම පිළිබඳ අවබෝධය:
මෙම සබැඳි වංචා කර්මාන්තය දැන් අග්නිදිග ආසියාවෙන් ඔබ්බට දකුණු ඇමරිකාව, අප්රිකාව, මැදපෙරදිග සහ යුරෝපය වැනි ලොව පුරා බොහෝ ප්රදේශවලට ව්යාප්ත වෙමින් පවතින බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පෙන්වා දෙයි. එබැවින් ඕනෑම රටක සිටින පුද්ගලයෙකු මෙම වංචාවලට ගොදුරු වීමේ ඉඩකඩක් පවතී.
