රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 22, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ලෝකයේ ප්රමුඛ පෙළේ තාක්ෂණික දැවැන්තයින්, ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් සහ විදේශීය රාජ්ය තාන්ත්රිකයින්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවැත්වුණු ‘2026 AI Impact Summit’ (2026 කෘත්රිම බුද්ධි බලපෑම් සමුළුව) නවදිල්ලියේ භාරත් මණ්ඩපම් (Bharat Mandapam) පරිශ්රයේදී ඉතා උත්කර්ෂවත් අන්දමින් ආරම්භ විය. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්රමුඛ පෙළේ ජාත්යන්තර සමුළුව (premier international conclave) අතරතුර සිදු වූ අනපේක්ෂිත 'කමිස රහිත' (shirtless) විරෝධතාවය, ප්රජාතන්ත්රවාදී විරෝධය සහ මහජන සාමය අතර ඇති සියුම් රේඛාව පිළිබඳව බරපතල නීතිමය සහ දේශපාලනික සංවාදයක් මතු කර තිබේ.
මෙය හුදු විරෝධතාවයකට වඩා, රාජ්යයේ ගෞරවය සහ ආරක්ෂක විධිවිධාන හිතාමතාම අභියෝගයට ලක් කළ සිදුවීමක් ලෙස විචාරකයෝ පවසති.
සීමාව ඉක්මවා ගිය විරෝධතාවයක ස්වරූපය
මෙම කලහකාරී සිදුවීම වාර්තා වූයේ භාරත් මණ්ඩපම් ප්රදර්ශන ශාලාව තුළදීය. ඉන්දීය තරුණ කොංග්රස් (IYC) ක්රියාකාරීන් සිව්දෙනෙකු වන ක්රිෂ්ණා හරි, කුන්දන් යාදව්, අජේ කුමාර් සහ නරසිංහ යාදව් යන පිරිස ඉතා සැලසුම් සහගත ලෙස මෙම ආරක්ෂිත කලාපයට ඇතුළු වී තිබුණි. ඔවුන් සිය කමිස ගලවා දමමින් ‘India US Trade Deal Compromised’ වැනි සටන් පාඨ සහිත ටී-ෂර්ට් ප්රදර්ශනය කළ අතර, අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි සහ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ රූප සහිත ටී-ෂර්ට් අතැතිව රජයට එරෙහිව දැඩි ලෙස හඬ නැගූහ.
මෙම ක්රියාව හුදු සටන් පාඨ කීමකට සීමා නොවීය. එහි සිටි ආරක්ෂක නිලධාරීන් සහ පොලිසිය මෙය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදී, විරෝධතාකරුවන් ඔවුන් සමඟ දරුණු ගැටුමක (protracted scuffle) නිරත වී ඇත. මෙහිදී පොලිස් නිලධාරීන්ට බරපතල තුවාල (grievous injuries) සිදුවී ඇති අතර, එම කරුණු වෛද්ය-නීති වාර්තා (Medico-Legal Cases – MLCs) මගින් ද තහවුරු වී තිබීම මෙම සිදුවීමේ බරපතලකම වැඩිකරයි.
නීත්යානුකූල විරෝධය සහ 'මහජන සාමයට එල්ල වූ ප්රහාරය'
මෙම පිරිස අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේදී, අධිකරණ මහේස්ත්රාත් රවී (Judicial Magistrate Ravi) විසින් කරන ලද නිරීක්ෂණ නීතිමය වශයෙන් ඉතා වැදගත් වේ. ඕනෑම පුරවැසියෙකුට විරෝධය පෑමේ අයිතියක් තිබුණද, මෙම ‘කමිස රහිත’ විරෝධය සදාචාරාත්මක සහ නීතිමය සීමාවන් අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කළ එකක් බව අධිකරණයේ ස්ථාවරය විය.
මහේස්ත්රාත්වරයා සිය නියෝගය මගින් මෙසේ අවධාරණය කළේය...
“…මෙවැනි හැසිරීම් නීත්යානුකූල විරෝධයක සීමාවන් (ambit of legitimate dissent) පැහැදිලිවම ඉක්මවා යන අතර, එය මහජන සාමය කෙරෙහි එල්ල කරන ලද අතිශය දරුණු ප්රහාරයක් (blatant assault) බවට පරිවර්තනය වී ඇත. එමගින් සමුළුවේ පූජනීයත්වයට පමණක් නොව, විදේශීය පාර්ශවයන් ඉදිරියේ ජනරජයේ රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රතිරූපයට ද හානි පමුණුවන බැවින්, මෙය ව්යවස්ථාපිත ආරක්ෂණයන්ට හිමිකම් නොකියන ක්රියාවකි.”
රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රතිරූපයට එල්ල වූ තර්ජනය
ජාත්යන්තර තාක්ෂණික ප්රවීණයන් සහ ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් දහස් ගණනක් රැස්ව සිටි මෙවැනි ගෝලීය වේදිකාවකදී, “කමිස රහිතව” කලහකාරී ලෙස හැසිරීම ඉන්දියාවේ ප්රතිරූපය ජාත්යන්තරය ඉදිරියේ අවම කිරීමට දැරූ උත්සාහයක් ලෙස අධිකරණය හඳුනා ගත්තේය. අධික ආරක්ෂාවක් සහිත කලාපයකට මෙලෙස සැලසුම් සහගතව කඩා වැදීම (premeditated intrusion) රටේ ආරක්ෂක පද්ධතිය පිළිබඳව ද වැරදි වැටහීමක් ඇති කිරීමට හේතු වේ. ‘කමිස රහිත’ වීම යනු හුදු විලාසිතාවක් නොව, මහජනයා සහ විදේශිකයින් කම්පනයට පත් කරමින් අවධානය දිනා ගැනීමට සහ මහජන සාමය කඩාකප්පල් කිරීමට කළ හිතාමතා කළ උසිගැන්වීමක් බව නීති විශ්ලේෂකයින්ගේ අදහසයි.
සැඟවුණු කුමන්ත්රණ සහ නීතිමය ප්රතිවිපාක
මෙම සිදුවීම හුදෙක් ආවේගශීලී තරුණයන් පිරිසකගේ ක්රියාවක් ලෙස අධිකරණය බැහැර නොකරයි. අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස බිහාර්, උත්තර ප්රදේශ් සහ තෙලන්ගානා වැනි එකිනෙකට දුර බැහැර ප්රදේශවලින් පැමිණි අය වීම අධිකරණයේ විශේෂ විමර්ශනාත්මක අවධානයට (investigative scrutiny) ලක් විය. මේ පිටුපස කිසියම් ‘බාහිර කුමන්ත්රණයක්’ (external conspiracy) තිබිය හැකි බවට සැක පළ කරන අධිකරණය, එම සැකකරුවන් දින පහක පොලිස් අත්අඩංගුවට පත් කිරීමට නියෝග කළේය.
මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම පිටුපස ඇති ප්රධානතම අවශ්යතාවය වන්නේ විමර්ශනවලට බාධාවිය හැකි කරුණු ආරක්ෂා කර ගැනීමයි.
- ඩිජිටල් සලකුණු (Digital footprints): ඔවුන්ගේ සන්නිවේදන ජාලයන් සහ සැලසුම් හඳුනා ගැනීම.
- මූල්ය ගනුදෙනු මාර්ග (Financial trails): මෙම ක්රියාව සඳහා කිසියම් බාහිර අරමුදල් ලැබුණේ ද යන්න සොයා බැලීම.
සැකකරුවන්ට එරෙහිව භාරතීය න්යාය සංහිතාවේ (BNS) වගන්ති යටතේ චෝදනා එල්ල වී ඇත. පැරණි IPC වෙනුවට හඳුන්වා දුන් BNS යටතේ මෙම වැරදි වඩාත් බරපතල ලෙස සලකනු ලබයි.
- 121 වගන්තිය: රජයේ නිලධාරියෙකුගේ රාජකාරියට බාධා කරමින් ස්වේච්ඡාවෙන් බරපතල තුවාල සිදු කිරීම.
- 61(2) වගන්තිය: අපරාධකාරී කුමන්ත්රණය.
මෙම වැරදි සඳහා වසර තුනකට වැඩි සිරදඬුවම් නියම විය හැකි අතර, මෙය රාජ්ය ආරක්ෂාවට සහ පොදු සාමයට එල්ල වූ දරුණු තර්ජනයක් ලෙස අධිකරණය සලකයි.
ප්රජාතන්ත්රවාදී රාමුවක් තුළ ඕනෑම මතවාදයකට සහ විරෝධතාවයකට ඉඩ ඇත. එහෙත් එම අයිතිය ජාත්යන්තර වේදිකාවකදී රටේ ගෞරවය කෙලෙසීමට හෝ නීතිය ක්රියාත්මක කරන නිලධාරීන්ට බරපතල තුවාල සිදු කිරීමට බලපත්රයක් නොවේ. ‘කමිස රහිත’ විරෝධය හරහා ඔවුන් උත්සාහ කළේ ප්රජාතන්ත්රවාදය සුරැකීමට ද, නැතිනම් ජාත්යන්තරය ඉදිරියේ මව් රට ලැජ්ජාවට පත් කිරීමට ද? තම දේශපාලන අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා රටේ පොදු සාමය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ගෞරවය බිල්ලට දීම කිසිදු ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයක ‘ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතියක්’ ලෙස හැඳින්විය හැකි ද?
