රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 22, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
2026 වසරේ පකිස්ථානු දේශපාලන චෙස් පුවරුව අතිශය සංකීර්ණ වෙමින් පවතී. එහි නවතම සහ තීරණාත්මක 'ඇදීම' සිදු කර ඇත්තේ ජනාධිපති අසීෆ් අලි සර්දාරි විසිනි.
පකිස්ථාන ජනාධිපතිවරයා යනු ව්යවස්ථානුකූලව දේශපාලනයෙන් තොර, රාජ්යයේ උත්තරීතර සංකේතය විය යුතු වුවද, සර්දාරි එම සම්ප්රදායික සීමාවන් බිඳ දමමින් පන්ජාබයේ හදවත වෙත සිය දේශපාලන ආක්රමණය දියත් කර තිබේ. දකුණු පන්ජාබයේ සිය සංචාරය අතරතුර ඔහු ඉම්රාන් ඛාන් ඉලක්ක කරගනිමින් එල්ල කළ දැඩි වාග් ප්රහාරයන් හුදු දේශපාලන ප්රකාශවලට වඩා එහා ගිය ගැඹුරු උපායමාර්ගික අර්ථයන් දනවන්නකි.
"දේශපාලන නොවූ" ජනාධිපති ධුරය දේශපාලනීකරණය වීම සහ PPP පලිහ
පකිස්ථාන ව්යවස්ථාවට අනුව ජනාධිපතිවරයා සහ ආණ්ඩුකාරවරුන් අපක්ෂපාතී විය යුතුය. එහෙත් සර්දාරි තවදුරටත් ක්රියා කරන්නේ පාකිස්ථාන මහජන පක්ෂයේ (PPP) උත්තරීතර නායකයා ලෙසය. Pildat ආයතනයේ සභාපති අහමඩ් බිලාල් මෙහ්බූබ් නිවැරදිව පෙන්වා දෙන පරිදි, පකිස්ථානයේ රාජ්යතාන්ත්රික තනතුරු පක්ෂ අවශ්යතා වෙනුවෙන් භාවිත කිරීමේ අවාසනාවන්ත සම්ප්රදාය සර්දාරි විසින් නව මානයකට ගෙන ගොස් ඇත.
ඔහු ජනාධිපති මන්දිරයේ ගෞරවය පසෙක ලා සිය පක්ෂය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ “දේශපාලන පලිහක්” ලෙසිනි. පන්ජාබය වැනි තීරණාත්මක ප්රාන්තයක දේශපාලන ක්රියාකාරකම්වල නිරත වීම හරහා ඔහු රාජ්ය නායකයාගේ භූමිකාව සහ පක්ෂ නායකයාගේ භූමිකාව අතර ඇති වෙනස සම්පූර්ණයෙන්ම අකාසි කර දමා ඇත. මෙය පකිස්ථානයේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතනවල ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි.
ඉම්රාන් ඛාන්ගේ "ඩීල්" එකට වැට බැඳීම සහ පුද්ගලික පළිගැනීම
ඉම්රාන් ඛාන් සිරගෙයින් නිදහස් වීමට “ඩීල්” එකක් හෝ රහසිගත එකඟතාවක් පවතින බවට පැතිර යන කටකතා හමුවේ සර්දාරිගේ ස්වරය පෙර නොවූ විරූ ලෙස ආක්රමණශීලී වී ඇත. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ මෙය හුදු දේශපාලන විරෝධයක් පමණක් නොවීමයි. ඉම්රාන් ඛාන්ගේ පාර්ශවයෙන් සර්දාරිගේ දියණිය වන “ප්රථම කාන්තාව” අසීෆා භූතෝ-සර්දාරිට එල්ල කළ විවේචන මෙම වාග් ප්රහාරයට සෘජුවම බලපා ඇති බව පෙනී යයි.
තොරතුරු අමාත්ය අටාවුල්ලා ටාරාර් සිය 'X' (පෙර Twitter) ගිණුම හරහා ඉම්රාන් ඛාන්ට කිසිදු සහනයක් ලබා නොදෙන බව අවධාරණය කරන අතරතුර, සර්දාරි විසින් ඉම්රාන් ඛාන්ගේ සිරදඬුවම මෙලෙස උපහාසයට ලක් කළේය.
"ඔහු (ඛාන්) වසර දෙකකට අඩු සිරදඬුවමක් විඳ ඇති අතර දැන් ඔහු වෙහෙසට පත්ව සිටී. ඇත්ත වශයෙන්ම, සිරගෙය යනු කුමක්දැයි තේරුම් ගත හැක්කේ වසර දෙකක සිරදඬුවමකින් පසුවය."
මෙම ප්රකාශය හරහා සර්දාරි පවතින රජයට මෙන්ම හමුදාවට (Establishment) ලබා දෙන පණිවිඩය පැහැදිලිය: එනම්, ඉම්රාන් ඛාන් වැනි “කැපකිරීම් නොකළ” දේශපාලනඥයෙකුට කිසිදු සහනයක් ලබා නොදිය යුතු බවයි.
දකුණු පන්ජාබයේ “Seraiki Belt” බලය අල්ලාගැනීමේ මෙහෙයුම
සර්දාරිගේ මෙම සංචාරය හුදු නිල සංචාරයක් නොව, 2026 වසර අවසානයේ හෝ 2027 මුලදී පැවැත්විය හැකි මහා මැතිවරණයකට පෙර සූදානමකි. දකුණු පන්ජාබය යනු පකිස්ථානු දේශපාලනයේ තීරණාත්මක “Swing” කලාපයකි. PML-N පක්ෂයේ බලකොටුවක් වන පන්ජාබය තුළ PPP පක්ෂයේ පදනම ශක්තිමත් කිරීම සර්දාරිගේ ප්රධාන අරමුණ වී ඇත.
මෙම උපායමාර්ගික සැලසුම පිටුපස ඇත්තේ සිය පුත් බිලාවල් භූතෝ-සර්දාරි මීළඟ පාලනයේ අගමැති ධුරය වැනි ඉහළම තනතුරකට ඔසවා තැබීමේ අපේක්ෂාවයි. පන්ජාබය තුළ PPP පක්ෂය සක්රීය කිරීම හරහා ඔහු PML-N පක්ෂයට වක්රව දැනුම් දෙන්නේ තවදුරටත් ඔවුන් පන්ජාබයේ එකම බලවතා නොවන බවයි.
පාලක සන්ධානය තුළ ‘වෙල්වට්’ ගැටුම සහ උපායමාර්ගික නිශේධ බලය
PPP පක්ෂය ශෙබාස් ෂරීෆ්ගේ රජයේ කොටස්කරුවෙකු වුවද, තීරණ ගැනීමේදී තමන්ව නොසලකා හරින බවට ඔවුන් කලක සිට මැසිවිලි නගයි. සර්දාරි මෑතකදී පාර්ලිමේන්තු පනත් කිහිපයක් අනුමත නොකර ආපසු හැරවීම හුදු තාක්ෂණික පියවරක් නොවේ. එය PML-N රජයට ලබා දුන් “රාජ්යතාන්ත්රික නිශේධ බලයකි” (Legislative Veto).
මෙම තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් වන්නේ ඉස්තිකාම්-ඉ-පකිස්ථාන පක්ෂයේ (IPP) නායක ජහන්ගීර් තාරීන් වැනි ප්රබල “බලකැවුම්කරුවන්” (Electables) මීළඟ මැතිවරණයෙන් පසු PPP සමඟ එක්විය හැකි බවට කරන ප්රකාශ නිසාය. සර්දාරි පන්ජාබය තුළ නව දේශපාලන සන්ධාන ගොඩනගමින් සිටින්නේ වත්මන් රජය තුළ සිටිමින්ම එහි බලය අභියෝගයට ලක් කරමිනි.
අසීෆ් අලි සර්දාරිගේ දකුණු පන්ජාබ් ආක්රමණය හුදු දේශපාලන චාරිකාවකට වඩා එහා ගිය, අනාගත බල අරගලයක පෙරනිමිතියකි. ඔහු මේ වන විට පකිස්ථානයේ ව්යවස්ථාපිත නොවන නමුත් වඩාත්ම බලසම්පන්න "දේශපාලන ක්රීඩකයා" බවට පත්ව සිටී. සිය පවුලේ දේශපාලන උරුමය සහ බිලාවල්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් ඔහු පන්ජාබ් බලකොටුවට එල්ල කරන මෙම ප්රහාරය පකිස්ථානු දේශපාලනයේ ස්ථාවරත්වයට කෙසේ බලපානු ඇත්ද යන්න තවමත් අවිශ්චිතය.
