රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 25, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ඉන්දියානු අගමැති නරේන්ද්ර මෝදි මහතා සිය දෙවන ඊශ්රායල සංචාරය ආරම්භ කර තිබේ. හින්දු ජාතිකවාදී නායකයෙකු යටතේ ඉන්දියාව සහ ඊශ්රායලය අතර සබඳතා පසුගිය දශකය තුළ පෙර නොවූ විරූ මට්ටමකින් වර්ධනය වී ඇත.
ජාත්යන්තර දේශපාලන කරළියේ ශීඝ්රයෙන් වෙනස් වන බල තුලනයන් හමුවේ, මෙම “සුවිශේෂී සන්ධානය” හුදෙක් රාජ්ය තාන්ත්රික හමුවකට එහා ගිය, කලාපීය සහ ගෝලීය දේශපාලනයට තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි සංසිද්ධියකි. ලෝක ප්රජාවගේ දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇති මෙම සංචාරයේ පසුබිම සහ දෙරට අතර ගොඩනැගී ඇති සබඳතාවයේ ගැඹුර වටහා ගැනීමට පහත කරුණු වැදගත් වනු ඇත.
ඊශ්රායලයේ විශාලතම අවි ආයුධ පාරිභෝගිකයා ඉන්දියාවයි (India: Israel’s Top Arms Importer)
ඊශ්රායලය යනු ලොව අටවන විශාලතම අවි අපනයනකරු වන අතර, සමස්ත ලෝක අවි වෙළඳාමෙන් 3.1% ක කොටසකට හිමිකම් කියයි. ස්ටොක්හෝම් ජාත්යන්තර සාම පර්යේෂණ ආයතනයේ (SIPRI) දත්තවලට අනුව, 2020-2024 කාලය තුළ ඊශ්රායලයේ සමස්ත අවි අපනයනයෙන් 34%ක්ම ලබාගෙන ඇත්තේ ඉන්දියාවයි. මෙය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (13%) සහ පිලිපීනය (8.1%) වැනි රටවල් ලබාගත් ප්රමාණයට වඩා විශාල පරතරයක් පෙන්නුම් කරන දත්තයකි. මෙම ආරක්ෂක සබඳතාවය දෙරටේම යුද්ධෝපාය මාර්ගික උවමනාවන් මත පදනම් වූවක් වන අතර, එය දකුණු ආසියානු කලාපයේ බල තුලනය කෙරෙහි ද සෘජු බලපෑමක් ඇති කරයි.
"ඊශ්රායලය සහ ඉන්දියාව අතර ඇත්තේ අතිමහත් සන්ධානයක් (tremendous alliance). අපි සියලු ආකාරයේ සහයෝගීතාවයන් පිළිබඳව මෙහිදී සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු." - බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු.
2025 ආයෝජන ගිවිසුම සහ ආර්ථික සබඳතා (The Landmark 2025 Investment Deal)
2024 වසරේ නිල දත්තවලට අනුව දෙරට අතර ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳාම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.9ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. මෙම ආර්ථික සබඳතාවයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින්, 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අන්යෝන්ය ආයෝජන ප්රවර්ධනය සහ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වූ ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. මෙම ගිවිසුම අත්සන් කරන ලද්දේ ඊශ්රායලයේ දැඩි මතධාරී මුදල් අමාත්ය බෙසලෙල් ස්මොට්රිච්ගේ ඉන්දීය සංචාරය අතරතුරදීය. ඉන්දියාව සමඟ මෙවැනි ආයෝජන ගිවිසුමක් අත්සන් කළ පළමු OECD (ආර්ථික සහයෝගීතාව සහ සංවර්ධනය පිළිබඳ සංවිධානය) රට ලෙස ඊශ්රායලය පත්වීම මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වයයි. මේ හරහා ආරක්ෂක අංශයට පමණක් සීමා නොවී තාක්ෂණික, කෘෂිකාර්මික සහ සිවිල් අංශ දක්වා සිය ආයෝජන ව්යාප්ත කිරීමට දෙරටම උත්සාහ කරයි.
ගාසා තීරයේ අර්බුදය සහ ඉන්දියාවට එල්ල වන බලපෑම් (Internal Pressure and the Gaza Crisis)
මෝදිගේ මෙම සංචාරය සිදුවන්නේ ගාසා තීරයේ දරුණු මානුෂීය අර්බුදයක් පවතින පසුබිමක ය. 2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදා ආරම්භ වූ ගැටුම් හමුවේ පලස්තීනුවන් 72,073 දෙනෙකු මියගොස් 171,756 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව වාර්තා වේ. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉන්දීය විපක්ෂ නායිකා ප්රියංකා ගාන්ධි සිය එක්ස් (X) ගිණුමේ සටහනක් තබමින් අවධාරණය කළේ, අගමැතිවරයා ඊශ්රායල පාර්ලිමේන්තුව හෙවත් ‘ක්නෙසෙට්’ (Knesset) ඇමතීමේදී ගාසා හි සිදුවන සමූලඝාතනය පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතු බවයි.
“අපගේ ස්වාධීන ජාතියේ ඉතිහාසය පුරාම ඉන්දියාව සැමවිටම පෙනී සිටියේ නිවැරදි දේ වෙනුවෙනි. අපි ලෝකයට සත්යයේ, සාමයේ සහ යුක්තියේ ආලෝකය දිගටම පෙන්විය යුතුය.” – ප්රියංකා ගාන්ධි.
ජාත්යන්තරව ඊශ්රායලය දැඩි විවේචනයට ලක්වෙමින් පවතින මෙවැනි අවස්ථාවක, ඉන්දියාව සිය ස්ථාවරය සමබර කරගැනීම සහ මානුෂීය වගකීම් ඉටු කිරීම සම්බන්ධයෙන් දේශීයව මෙන්ම විදේශීයව ද දැඩි පීඩනයකට ලක්ව සිටී.
දේශපාලන හුදකලා වීම නොතකා පවතින මිත්රත්වය (Defying Political Isolation)
ගාසා යුද්ධය හේතුවෙන් ලෝකයේ බොහෝ රටවල් ඊශ්රායලය දේශපාලනිකව හුදකලා කිරීමට උත්සාහ කරද්දී, ඉන්දියාව සිය සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. අගමැති නෙතන්යාහු ඉන්දියාව හඳුන්වන්නේ “සුවිශාල ගෝලීය බලවතෙක්” (huge global power) ලෙස වන අතර, එවැනි බලවතෙකුගේ සහයෝගය ජාත්යන්තරව හුදකලා වන ඊශ්රායලයට අතිශය තීරණාත්මක වේ. මෙය හුදෙක් ආර්ථික හෝ වෙළඳ ගනුදෙනුවකට එහා ගිය, මතවාදී සහ දිගුකාලීන යුද්ධෝපාය මාර්ගික බැඳීමක් බව දේශපාලන විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.