රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 28, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):

ඉරාන උත්තරීතර නායකයා ඉලක්ක කරගත් ප්‍රහාරය: ලෝකය කැලඹූ තීරණාත්මක ප්‍රහාරයක්..

මැදපෙරදිග භූ-දේශපාලනික සිතියම යළිත් වරක් ලෙයින් සහ ගින්නෙන් ඇඳෙන මොහොතක, ඉරානය ඉලක්ක කරගනිමින් එල්ල වූ ප්‍රහාර මාලාව හුදෙක් සාමාන්‍ය හමුදාමය මෙහෙයුමක් ලෙස බැහැර කළ නොහැක.

ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය විසින් ඒකාබද්ධව දියත් කරන ලද මෙම ප්‍රහාරයන් මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉරානයේ පර්යන්ත බලයට පහර දීමේ පැරණි ප්‍රතිපත්තියෙන් බැහැර වී, පාලන තන්ත්‍රයේ “මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතිය” සෘජුවම අඩපණ කිරීමේ අන්තරායකර උපායමාර්ගයකි.

මෙය යුද විශේෂඥයන් හඳුන්වන පරිදි “නායකත්වයේ හිස ගසා දැමීමේ” (Decapitation) මෙහෙයුමක ආරම්භයයි. ටෙහෙරාන් අගනුවර දෙදරුම් කවමින් සිදු වූ මෙම පෙරළිකාර සිදුවීම පිටුපස ඇති, ලෝකයම අවධානයෙන් සිටිය යුතු තීරණාත්මක කරුණු 5ක් මෙසේ විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.

නායකත්වයේ හිස ගසා දැමීමේ උපායමාර්ගය (The "Decapitation" Strategy)

මෙම ප්‍රහාර මාලාව පෙර පැවති ගැටුම්වලට වඩා ගුණාත්මකව වෙනස් වන්නේ එහි මූලික ඉලක්කය හේතුවෙනි. ඇලි ජසීරා (Al Jazeera) මාධ්‍යවේදී අලි හෂීම් පෙන්වා දෙන්නේ මෙහි පරම අභිප්‍රාය වී ඇත්තේ ඉරානයේ දේශපාලන සහ ආරක්ෂක ප්‍රභූන් (Political Elite) ඉලක්ක කර ගනිමින් ඔවුන්ගේ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව අකර්මන්‍ය කිරීම බවයි.

මෙය හුදෙක් යුදමය ජයග්‍රහණයකට වඩා, ඉරාන රාජ්‍යයේ නායකත්ව ව්‍යුහය දිය කර හැරීමේ දේශපාලනික අරමුණක් සහිත “Decapitation” මෙහෙයුමකි. ඉරාන පාලන තන්ත්‍රයේ හදවතටම එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාරය, කලාපීය බල තුලනය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ (Restructuring) බටහිර සන්ධානයේ උත්සාහය මැනවින් විදහා දක්වන්නකි.

ෂෙමිරාන්හි ප්‍රභූ බලකොටුවට එල්ල වූ සෘජු ප්‍රහාර (Direct Hits in the Elite Heart of Tehran)

ප්‍රහාරයේ මනෝවිද්‍යාත්මක සහ උපායමාර්ගික බරපතලකම තහවුරු වන්නේ මිසයිල පතිත වූ ස්ථාන සැලකිල්ලට ගැනීමේදීය. වාර්තා වන අන්දමට ටෙහෙරාන් අගනුවර උතුරු දිග පිහිටි, ඉරාන දේශපාලන ප්‍රභූන්ගේ හදවත බඳු “ෂෙමිරාන්” (Shemiran) දිස්ත්‍රික්කය වෙත මිසයිල 7ක් පතිත වී ඇත.

• ඉලක්කගත මධ්‍යස්ථාන: ඉරාන ජනාධිපති මන්දිරය සහ උත්තරීතර නායක ආයතුල්ලා අලි ඛමේනිගේ නිල පරිශ්‍රය හා කාර්යාල වලට ඉතා ආසන්න ස්ථාන මෙම ප්‍රහාරවලට ලක්ව තිබේ. මෙය ඉරාන ආරක්ෂක ව්‍යුහයේ දැඩි කම්පනයක් ඇති කිරීමට සමත් විය.
• නායකයාගේ වත්මන් තත්ත්වය: ප්‍රහාර එල්ල වන මොහොතේ ඛමේනි ටෙහෙරානයෙන් බැහැරව සිටි බවත්, ඔහුව වහාම දැඩි ආරක්ෂිත රහසිගත ස්ථානයකට මාරු කර ඇති බවත් තහවුරු වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, 86 හැවිරිදි වියේ පසුවන ඔහුගේ සෞඛ්‍යමය සහ වත්මන් තත්ත්වය පිළිබඳව පවතින්නේ විශාල අවිනිශ්චිතතාවයකි.

දශක හතරක උරුමය සහ බලය රඳවන “අවසාන පවුර” (A Legacy and Its Protectors)

1989 වසරේ සිට ඉරානයේ අසහාය නායකත්වය දරන ආයතුල්ලා අලි ඛමේනි, එරට ආධ්‍යාත්මික පාලකයා පමණක් නොව, හමුදාව සහ අධිකරණය ඇතුළු සියලු ආයතනවල අවසාන තීරකයා වේ. ඔහුගේ මෙම දශක හතරක බල පරාක්‍රමය ආරක්ෂා කරන ප්‍රධානතම බලවේග වන්නේ ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) සහ බසීජ් (Basij) ස්වේච්ඡා බලකායයි.

මෙම ප්‍රහාර මගින් පාලන තන්ත්‍රය පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළද, ඒ සඳහා ඇති අවසාන බාධකය හෙවත් ආරක්ෂක පවුර වන්නේ ඛමේනිට අචල පක්ෂපාතීත්වයක් දක්වන මෙම සන්නද්ධ බළකායන්ය. ඔවුන්ගේ පක්ෂපාතීත්වය බිඳ දැමීම ඇමරිකානු-ඊශ්‍රායල සන්ධානයට ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගයයි.

ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව කළ ප්‍රකාශය මෙහිදී අවධානයට ගත යුතුය.

"ඛමේනි වැනි ඒකාධිපතියෙකුට, ඉරානය වැනි රටක නායකත්වය දරමින් ඊශ්‍රායලය විනාශ කිරීමේ බිහිසුණු අරමුණක් සහිතව තවදුරටත් පැවතීමට ඉඩ දිය නොහැක."

— ඉශ්‍රායල් කැට්ස් (Israel Katz), ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍ය.

ට්‍රම්ප්ගේ “දැන් නැත්නම් කවදාවත් නැති” දේශපාලන කැඳවීම (Trump’s Military & Political Threat)

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙවර හුදෙක් මිසයිල ප්‍රහාරවලට පමණක් සීමා වී නොමැත. ඔහු ඉරාන පාලන තන්ත්‍රය මුළුමනින්ම පෙරළා දැමීම (Regime Change) සඳහා ඉරාන ජනතාවට සෘජු ඇරයුමක් කර ඇත. මෙය “පරම්පරා ගණනාවකට ලැබෙන එකම අවස්ථාව” බව පවසන ට්‍රම්ප්, ඉරානයේ නාවික හමුදාව සහ මිසයිල මධ්‍යස්ථාන මුළුමනින්ම විනාශ කරන (Annihilate) බවටද බරපතල තර්ජනයක් එල්ල කර තිබේ.

ඇමරිකානු බුද්ධි අංශ ඛමේනි සැඟවී සිටින ස්ථාන පිළිබඳව පූර්ණ දැනුවත්භාවයකින් පසුවන බවත්, ඔහු ඕනෑම මොහොතක “පහසු ඉලක්කයක්” විය හැකි බවත් පවසන ට්‍රම්ප්ගේ පණිවිඩය වන්නේ, වැඩ අවසන් කළ පසු ජනතාවට තම රජයේ පාලනය අතට ගන්නා ලෙසයි. මෙය හුදෙක් දේශසීමා සටනක් නොව, ඉරානය තුළ මහා පරිමාණ දේශපාලන විප්ලවයක් ඇති කිරීමේ සංවිධානාත්මක මෙහෙයුමකි.

න්‍යෂ්ටික පරස්පරය සහ පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදය (The Nuclear Paradox)

මෙම ප්‍රහාර මාලාව හේතුවෙන් ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් පැවති සියලු සාකච්ඡා මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම අහුරා දමා තිබේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ, න්‍යෂ්ටික අවි නිපදවීමට ඉරානය උත්සාහ කරන බවට ඊශ්‍රායලය සහ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය චෝදනා කළද, එක්සත් ජාතීන්ගේ පරීක්ෂකයන් හෝ ඇමරිකානු බුද්ධි අංශ පවා ඉරානය න්‍යෂ්ටික අවියක් නිෂ්පාදනය කරන බවට මෙතෙක් ස්ථිර සාක්ෂි ඉදිරිපත් කර නොතිබීමයි.

තම වැඩසටහන සිවිල් අවශ්‍යතා සඳහා පමණක් බව ඛමේනි පවසන පසුබිමක, මෙම ප්‍රහාර මාලාව මගින් ඉරානයට සිය ජාතික පැවැත්ම පිළිබඳව බරපතල තීන්දුවක් ගැනීමට බලකර ඇත. න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර එල්ල වන මෙම තර්ජනය, මැදපෙරදිග කලාපයම න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක අද්දරට ගෙන යාමේ අවදානමක් මතු කරයි.

ඉරානයේ උත්තරීතර නායකත්වය සහ එහි ප්‍රභූ මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කරගනිමින් දියත් වූ මෙම මෙහෙයුම, වසර 40කට අධික කාලයක් පැවති කලාපීය බල ව්‍යුහය උඩුයටිකුරු කිරීමට ගත් නිර්භීත පියවරකි. දින 12ක දැඩි යුදමය වටපිටාවකින් පසුව එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාර මගින් මැදපෙරදිග නව දේශපාලන යුගයක් ආරම්භ කරයිද, නැතහොත් සමස්ත කලාපයම ගිලගන්නා මහා විනාශකාරී යුද්ධයකට මග පාදයිද යන්න ඉදිරි දින කිහිපය තුළ තීරණය වනු ඇත. ඉරානයේ අනාගතය පමණක් නොව, ගෝලීය බල තුලනයද දැන් පවතින්නේ අතිශය තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකය.