කමේනිගේ මරණය සමඟ සතුට, භය සහ බලාපොරොත්තුව අතර ඉරානය බෙදී යයි ද? කාන්තාධිපත්‍යය ද හිස ඔසවන හැඩක්!

සටහන – පුලී

මාර්තු 01, LNW (කොළඹ): ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් මෑත කාලීන වාර්තා ඉරානය පුරා දැඩි හා ගැඹුරු චිත්තවේගීය ප්‍රතික්‍රියා රැල්ලක් ඇති කර තිබේ. සමහරුන්ට මෙම සිදුවීම ඛේදාන්තයක් වූවත්, අනෙක් අයට, විශේෂයෙන් සමහර කාන්තාවන් අතර, එම ප්‍රතික්‍රියා විවෘත සැමරුමක ස්වරූපය ගෙන ඇත. 

ඉකුත් සෙනසුරාදා බොස්ටන් සිට ලොස් ඇන්ජලීස් දක්වා ප්‍රීතිමත් වූ ඉරාන ඇමරිකානුවන් වීදි බැස උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ අභාවය පිළිබඳ ප්‍රශංසා කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ මව්බිමට දීප්තිමත් අනාගතයක් සඳහා බලාපොරොත්තුවක් ඇති බව ද ප්‍රකාශ කළහ.

දැවැන්ත ඉරාන ඩයස්පෝරාවක් සිටින ලොස් ඇන්ජලීස් හි, ගායනා කරමින් ප්‍රීති ඝෝෂා කළ පෙළපාලිකරුවන් ෂාහ් යුගයේ ඉරානයේ ධජ සහ එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ රූපය සහිත පෝස්ටර් රැගෙන ගිය අතර, සමහරු “Free Iran” යනුවෙන් සඳහන් කමිස පවා පැළඳ සිටියහ.

දිගු කලක් නිහඬ ප්‍රතිරෝධයෙන් සලකුණු වූ අසල්වැසි ප්‍රදේශවල, අන්තර්ජාලය හරහා සංසරණය වන වීඩියෝවලින් කාන්තාවන් අත්පුඩි ගසමින්, නටමින් සහ නිදහස සඳහා ගායනා කරන ආකාරය පෙන්වයි. බොහෝ දෙනෙකුට, මෙම අවස්ථාව එක් මිනිසෙකුගේ මරණය ගැන පමණක් නොව, දශක ගණනාවක සීමාවන්, සදාචාරාත්මක නවීන පොලිස්කරණය සහ ඔවුන්ගේ දෛනික ජීවිතය හැඩගස්වා ඇති සීමිත පුද්ගලික ස්වාධීනත්වය ගැන ලැබූ නිදහසක් වැනිය.

Mahsa Amini ගේ මරණයෙන් ඇවිළුණු 2022 විරෝධතාවල බලගතු ස්වරූපය ද එකළ තිබූ හොඳම නිදසුනක් ලෙස දැක්විය හැකිය. “කාන්තාව, ජීවිතය, නිදහස” යන ධජය යටතේ ඉරාන කාන්තාවන් තම හිසකෙස් කැපීම, හිස් ආවරණ පුළුස්සා දැමීම සහ ගෞරවය ඉල්ලා සිටීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කෙරිණි. දැඩි මර්දනයන් සහ දැඩි ඇඳුම් පැළඳුම් නීති පිටුපස සිටින අවසාන අධිකාරිය ලෙස කමේනි දුටු අයට, ඔහුගේ මෙම මරණය පිළිබඳ පුවත දිගු කලක් බලා සිටි වෙනසක හැකියාව සංකේතවත් කරන්නට විය. ඔවුන්ට මෙය සැමරීමක් වනුයේ පළිගැනීම ගැන නොව බලාපොරොත්තුව ගැන ය.

නමුත් ඉරානය සංකීර්ණ පක්ෂපාතිත්වයන් සහ කාංසාවන් ඇති ජාතියකි. සමහර කාන්තාවන් වීදිවල ඔල්වරසන් දෙන අතර, තවත් සමහරු අස්ථාවරත්වය, ආර්ථික කැලඹීම් හෝ හදිසි දේශපාලන නැගිටීම්වලින් පසුව ඇති විය හැකි අවිනිශ්චිතභාවය ගැන කනස්සල්ලට පත්ව සිටිති. සමහරු අවංකවම වැලපෙති; තවත් සමහරු දේශීය පාලනයට වඩා විදේශීය මැදිහත්වීම් වලට බිය වෙති. රට මේ වනවිට සහනය, ශෝකය සහ සැකය අතර චිත්තවේගීය සන්ධිස්ථානයක පවතී.