රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 02,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
මැදපෙරදිග අර්බුදය
බිඳ වැටුණු අනභිබවනීය ප්රතිරූපය
දශක ගණනාවක් තිස්සේ මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින ගැටුම් මැද, දෝහා, ඩුබායි සහ මැනමා වැනි නගර ලෝකයට පෙන්නුම් කළේ සුරක්ෂිත සහ ස්ථාවර “ක්ෂේම භූමි” ලෙසයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද මිසයිල ප්රහාර මාලාවත් සමඟ එම අනභිබවනීය ප්රතිරූපය සුණු විසුණු වී ගොස් තිබේ. අහස උසට විහිදුණු ගොඩනැගිලි අතරින් දුම් වලාවන් මතු වෙද්දී, ගල්ෆ් කලාපය මෙතෙක් භුක්ති විඳි “ආරක්ෂිත කලාපය” යන සහතිකය දැන් බරපතල ප්රශ්නාර්ථයකට ලක්ව ඇත.
අයතුල්ලා කොමේනීගේ ඝාතනය සහ මාරාන්තික ප්රතිප්රහාර
මෙම දැවැන්ත උත්සන්න වීමට හේතු වූයේ පසුගිය සෙනසුරාදා ඇමරිකානු සහ ඊශ්රායල හමුදා එක්ව ඉරානයට එල්ල කළ දැවැන්ත ප්රහාරයයි. එහිදී ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කොමේනී ඇතුළු ජ්යෙෂ්ඨ මිලිටරි නායකයින් පිරිසක් ඝාතනය කෙරුණු අතර, එක් පාසලකට එල්ල වූ ප්රහාරයකින් පමණක් පුද්ගලයින් 148 දෙනෙකු මිය ගියහ. මීට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානය එල්ල කළ මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාරවලින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ තිදෙනෙකු මියගොස් 58 දෙනෙකු තුවාල ලැබූ අතර, කටාර් රාජ්යයේ 16 දෙනෙකු සහ කුවේටයේ 32 දෙනෙකු තුවාල ලබා තිබේ. අබුඩාබි නිව්යෝර්ක් විශ්වවිද්යාලයේ (NYU Abu Dhabi) මහාචාර්ය මොනිකා මාර්ක්ස් පවසන පරිදි, මෙය කලාපීය වැසියන්ට අදහාගත නොහැකි කම්පනයකි.
"මෙහි ජීවත් වන ජනතාවට මැනාමා, දෝහා සහ ඩුබායි වැනි නගරවලට බෝම්බ හෙලීම දැකීම, ඇමරිකානුවෙකුට චාලට්, සීඇටල් හෝ මියාමි වැනි නගරවලට බෝම්බ හෙලීම දැකීම තරම්ම අමුතු සහ සිතාගත නොහැකි දෙයකි.“
"නොහැකි තේරීම": ගල්ෆ් රාජ්යයන් මුහුණ දෙන අර්බුදය
ඉරාන මිසයිල තම නගරවලට පතිත වීමත් සමඟ ගල්ෆ් රාජ්යයන් දැන් “නොහැකි තේරීමකට” (Impossible choice) මැදිව සිටී. ඔවුන් මුහුණ දෙන ද්විත්ව අර්බුදය මෙසේය.
- ප්රතිප්රහාර එල්ල කිරීම: ඉරානයට එරෙහිව හමුදාමය ක්රියාමාර්ග ගැනීම. මෙහිදී ඇති ප්රධානතම අභියෝගය වන්නේ, තමන් ඊශ්රායලය සහ ඇමරිකාව සමඟ සෘජුවම අත්වැල් බැඳගෙන සිටින බවට ජනමතයක් ගොඩනැගීම හරහා තම දේශපාලන වලංගුභාවය (Legitimacy) අනතුරේ හෙලා ගැනීමට සිදු වීමයි.
- පැසිව් (Passive) පිළිවෙත: තම නගර ඉලක්ක වෙද්දී නිහඬව සිටීම. මෙය රටේ ස්වෛරීභාවය සහ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට පාලකයින් අපොහොසත් වී ඇති බව පෙන්වන දුර්වලතාවයක් ලෙස අර්ථකථනය විය හැකිය.
"මරාගෙන මැරීමට පෙර සහෝදර ඝාතනය"
මෙම යුද්ධය වැලැක්වීම සඳහා ඕමානය වැනි රටවල් මැදිහත් වී විශාල රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයක නිරත විය. ඉරානය පවා තම යුරේනියම් තොග ඉවත් කිරීමට සහ සාන්ද්රණය අඩු කිරීමට එකඟ වී තිබියදී, ඇමරිකානු සහ ඊශ්රායල ප්රහාර හේතුවෙන් තත්ත්වය දරුණු අතට හැරුණි. ඉරානය දැන් අනුගමනය කරන්නේ තමන් විනාශ වීමට පෙර තම අසල්වැසියන් ප්රාණ ඇපකරුවන් කර ගැනීමේ භයානක තීන්දුවකි.
“තමන්ව කොන් කර ඇති බව වැටහෙන ඉරාන පාලනය, පරාජය පිළිගැනීමට වඩා ‘මරාගෙන මැරීමට පෙර සහෝදර ඝාතනය’ (Fratricide before suicide) තෝරාගනු ඇත. එනම් තම ගල්ෆ් අසල්වැසියන් ප්රාණ ඇපකරුවන් ලෙස යොදා ගැනීමයි.”
ලන්ඩනයේ කිංග්ස් කොලේජ් හි රොබ් ගෙයිස්ට් පින්ෆෝල්ඩ් පෙන්වා දෙන්නේ මැදපෙරදිග යුද්ධයේ නව පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ වී ඇති බවයි. මෙතෙක් පැවති හවුති හෝ හිස්බුල්ලා වැනි නියෝජිත කණ්ඩායම් (Proxies) හරහා කෙරුණු සෙවනැලි යුද්ධ වෙනුවට, දැන් රාජ්යයන් අතර සෘජු යුධමය ගැටුම් (State-on-state warfare) නිර්මාණය වී ඇත. මෙය මින් පෙර පැවති දේශපාලන සහ ආරක්ෂක සමීකරණ මුළුමනින්ම වෙනස් කරන තත්ත්වයකි.
යටිතල පහසුකම් අවදානම
ගල්ෆ් රටවල පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ ඔවුන්ගේ අතිනවීන යටිතල පහසුකම් සහ ආයෝජකයින් තුළ ඇති විශ්වාසය මතයි. මහාචාර්ය මාර්ක්ස් පෙන්වා දෙන්නේ විදුලි පද්ධති සහ ජල පිරිපහදු මධ්යස්ථාන ඉලක්ක වුවහොත්, මෙම අධික උෂ්ණත්වයෙන් යුත් කලාපය මිනිස් වාසයට නුසුදුසු වනු ඇති බවයි. රොබ් පින්ෆෝල්ඩ් අවධාරණය කරන්නේ භෞතික හානියට වඩා මෙම ප්රහාර හරහා සිදුවන “ආයෝජක විශ්වාසය බිඳවැටීම” (Investor Confidence Shocks) සහ “මෘදු බලය” ඛාදනය වීම ගල්ෆ් රාජ්යයන්ට දරුණු ලෙස බලපානු ඇති බවයි.
මෙම අර්බුදය හමුවේ ගල්ෆ් රාජ්යයන් තවදුරටත් ඇමරිකාවේ හෝ ඊශ්රායලයේ තීරණ මත පමණක් යැපීමට සූදානම් නැත. ඒ වෙනුවට, ‘Peninsula Shield Force’ (PSF) වැනි ඒකාබද්ධ ගල්ෆ් හමුදා බලකායන් හරහා ස්වාධීන ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීමේ අවශ්යතාව දැන් මතු වී තිබේ. මෙය හුදෙක් මිලිටරි මෙහෙයුමක් පමණක් නොව, කලාපීය බලවතුන් ලෙස තමන්ටම ආවේණික වූ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව (Strategic Agency) ලෝකයට ප්රදර්ශනය කිරීමකි.
ඉරාන මිසයිල ප්රහාරත් සමඟ ගල්ෆ් කලාපය තවදුරටත් ගැටුම්වලින් තොර සන්සුන් ක්ෂේම භූමියක් නොවන බව තහවුරු වී ඇත. රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයන් අසාර්ථක වී ඇති පසුබිමක, මෙම රටවලට තවදුරටත් මධ්යස්ථව සිටීම අසීරු වනු ඇත. ඔවුන්ට දැන් සිදුව ඇත්තේ තම අනාගතය සහ ස්වෛරීභාවය වෙනුවෙන් අතිශය තීරණාත්මක මාවතක් තෝරා ගැනීමටයි.
