රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 21 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
උගන්ඩාවේ වෙසෙන මාර්තා අපොලොට් නම් තරුණ මවක, ආබාධිත තත්ත්වයෙන් පෙළෙන සිය පුතු රැකබලා ගැනීම සඳහා සිදුකරන දැඩි කැපවීම අසීමිතය.
සමාජයෙන් එල්ල වන අපහාස සහ පවුලේ කොන්කිරීම් මධ්යයේ වුවද, ඇය සිය දරුවාගේ ජීවිතය වෙනුවෙන් නොසැලී සටන් කරන ආකාරය මෙහි මැනවින් නිරූපණය වේ.
දරිද්රතාවය සහ සෞඛ්ය පහසුකම් අවම වීම වැනි බාධක රැසක් තිබියදීත්, ඇය කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල නිරත වෙමින් තම පුත්රයාට අවශ්ය ආදරය සහ රැකවරණය ලබාදෙයි.
විශේෂයෙන්ම, ආබාධිත දරුවන් පිළිබඳව සමාජයේ පවතින වැරදි මතවාද සහ ඉන් මව්වරුන්ට එල්ල වන පීඩනය ඉතා සංවේදී වේ.
මාර්තාගේ කතාව හරහා මාතෘත්වයේ ශක්තිය සහ අසිරිමත් මානුෂීය සබඳතාවය ලොවට හෙළිදරව් කරයි.
සාපයන් සහ දරිද්රතාවය පරදා නැගී සිටින උගන්ඩාවේ මාර්තාගේ අසිරිමත් මාතෘ ප්රේමය
නැගෙනහිර උගන්ඩාවේ ඕවලයි (Owalai) නම් කුඩා ගම්මානයේ කටුක හිරු රැස් යට, 21 හැවිරිදි මාර්තා අපොලොට් දූවිලි පිරුණු මාවතක ඇවිද යයි. ඇගේ එක් උරහිසක බරැති උදැල්ලකි; අනෙක් පස ඇගේ අට හැවිරිදි පුතු ආරොන්ය. වයස අවුරුදු 13 දී දූෂණයට ලක්වීමේ බහිෂ්කාර කම්පනය දරාගත් මාර්තා, ආරොන්ව බිහිකළේ පැය 15ක අතිශය දුෂ්කර ප්රසව වේදනාවකින් පසුව සොරොටි (Soroti) රෝහලේ සිදුකළ හදිසි සිසේරියන් සැත්කමකිනි. උපතේදී ආරොන් මියගොස් ඇතැයි ඇය බිය වුවද, ඔහු දිවි ගලවා ගත්තේය. එතැන් පටන් මාර්තාගේ ජීවිතය යනු හඳුනා නොගත් ආබාධිත තත්ත්වයකින් පෙළෙන පුතෙකු, අන්ත දරිද්රතාවය සහ සමාජයේ රළු කොන්කිරීම් හමුවේ තනිව කරන මහා සටනකි.
මාර්තාගේ ප්රජාව තුළ ආබාධිත තත්ත්වය හුදෙක් කායික දුර්වලතාවයක් නොව, පවුලට වැදුණු “ශාපයක්” ලෙස සැලකේ. මෙම මිථ්යාව නිසා ඇයව තම පවුලෙන් නෙරපා හැරුණු අතර, නිවසට පිටුපසින් වූ කුඩා මඩ පැලකට ඇයව කොටු කෙරිණි. පොදු ස්ථානවලදී මිනිසුන් ඇයට සේවා සැපයීම ප්රතික්ෂේප කරද්දී සහ “මෙවැනි දරුවෙකු” ප්රසිද්ධියේ ප්රදර්ශනය කිරීම ගැන ඇයට දොස් නගද්දී, ඇය විඳි මානසික පීඩනය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකිය. එහෙත්, සමාජයේ මෙම පිළිකුල් සහගත බැල්ම හමුවේ ඇය තම පුත්රයා කෙරෙහි වූ ආදරය අත්හැරියේ නැත.
“ආරොන් යනු හුදෙක් දරුවෙකු පමණක් බවත්, මා ඔහුට ආදරය කළ යුතු බවත් මට දැන් වැටහෙනවා.”
මාර්තාගේ දෛනික ජීවිතය යනු ශාරීරික හා මානසික ශක්තියේ අන්තය උරගා බැලීමකි. අසල්වැසි කුඹුරුවල වල් නෙලීමෙන් සහ තණකොළ කපා විකිණීමෙන් ඇයට සතියකට උපයා ගත හැක්කේ උගන්ඩා සිලිං 15,000ක් (ඩොලර් 4ක් පමණ) වැනි සොච්චම් මුදලකි. දරුවා තනිව තැබිය නොහැකි බැවින්, ඇය ඔහුව සෑම දිනකම වැඩ බිම් වෙත දරාගෙන යයි. ආරොන්ගේ පිරිසිදුකම සඳහා අවශ්ය සබන් සහ ඔහුගේ තේ කෝප්පයට සීනි ටිකක් එකතු කිරීමට ඇය කරන කැපවීම අසීමිතය. කිලෝමීටර 5ක් දුර දරුවා වඩාගෙන සෞඛ්ය මධ්යස්ථානයට යාම සහ හදිසි අවස්ථාවකදී ‘බොඩා-බොඩා’ (Boda-boda) නම් මෝටර් සයිකල් කුලී රථයකින් සොරොටි රෝහලට යාමට ඇය මුදල් ඉතිරි කරන්නේ තම කුසගින්න පවා නොතකාය.
වයස අවුරුදු 14 දී මවක වූ මාර්තා, වයස 15 වන විට අන්ත අසරණභාවය නිසා ආරොන්ගේ ජීවිතය අවසන් කිරීමට පවා සිතුවාය. එහෙත් වයස 17 දී සොරොටි රෝහලේදී ඇයට හමු වූ අනෙකුත් මව්වරුන් ඇගේ ලෝකය වෙනස් කළේය. තනිව විඳි ලැජ්ජාව වෙනුවට සාමූහික ශක්තියක් හමු වූ තැන ඇය තමා තුළ සිටින “ශූරිය” (Champion) හඳුනා ගත්තාය. අද ඇය පවසන්නේ තමන් පරාජිත තරුණියක නොව, තම දරුවාගේ ජීවිතය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ශක්තිමත් පවුරක් බවයි. ඇය වින්දිත භාවයෙන් මිදී තම දරුවාගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සටන් කරන ක්රියාකාරිනියක බවට පත්ව ඇත.
පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකුගෙන් හත්වැන්නා වූ පෝල්, මාර්තා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි එකම පුද්ගලයාය. මාර්තා නිවසින් පැන ගිය අවස්ථාවේ ඇයව සොයා ගොස් නැවත කැඳවාගෙන ආවේ ඔහුය. පෝල් මාර්තාට සහ ආරොන්ට උපකාර කිරීම නිසා පවුලේ සෙසු සාමාජිකයන් ඔහුවද කොන් කර ප්රතික්ෂේප කළහ. තම සහෝදරිය සහ ඇගේ අසරණ දරුවා වෙනුවෙන් පවුලේ උදහසට ලක්වීමට පවා ඔහු නොපැකිළුණි. මෙවැනි අගාධයකට ඇද වැටුණු පවුලකට, පෝල් වැනි තනි සෙවණැල්ලක් පවා කෙතරම් මහා ශක්තියක්ද යන්න මින් පැහැදිලි වේ.
දෛනික අරගලයෙන් පසු නිවසට පැමිණෙන මාර්තාට සැබෑ සැනසීම ලැබෙන්නේ ආරොන්ව ස්නානය කර පිරිසිදු කළ පසුවය. දරුවා සමඟ ‘සැඟවී සෙල්ලම් කිරීම’ (Peekaboo) වැනි සරල ක්රියාකාරකම්වලදී ආරොන්ගේ මුවග නැගෙන සිනහව ඇගේ සියලු විඩාවන් නිවා දමයි. ඇස්වලින් කෙරෙන ඒ නිහඬ සංවාදය මාර්තාට ඉදිරියට යාමට අවශ්ය පන්නරය සපයයි. ඕනෑම රෝග විනිශ්චයකට හෝ වෛද්ය විද්යාවට වඩා ඒ ආදරණීය බැඳීම ප්රබලය.
"ආරොන් සතුටින් ඉන්නවා නම්, මමත් සතුටින්."
මාර්තාගේ කතාව අපට පසක් කරන්නේ මාතෘත්වයේ ඇති අදහාගත නොහැකි ශක්තියයි. ඇය සමාජයේ අන්තයටම තල්ලු කරනු ලැබූ මව්වරුන්ගේ (Mothers on the margins) නියෝජිතවරියකි. ආබාධිතභාවය යනු “ශාපයක්” ලෙස සලකන ගෝලීය සහ දේශීය මතවාදයන් අප තවදුරටත් ඉවසිය යුතුද? මෙවැනි මව්වරුන්ට තම අරගලය තනිවම සටන් කිරීමට ඉඩ නොදී, ඔවුන්ගේ බර සැහැල්ලු කිරීමට අපට කළ හැක්කේ කුමක්ද? ඔවුන්ගේ සටනට සහය වීම සහ සමාජ අපවාදයන් පරදා සහයෝගීතාවය ගොඩනැගීම අප සැමගේ මානුෂීය වගකීමකි.
