රෂිකා හෙන්නායක අප්‍රේල් 28 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
පුවත අසන්න මෙතැනින්..
පුවත නරඹන්න මෙතැනින්..
බ්‍රිතාන්‍යයේ තෙවන චාල්ස් රජු සහ කැමිලා රැජින සිය සිව්දින නිල ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංචාරය ආරම්භ කර තිබේ. මෙය 2007 වසරේ දෙවන එලිසබෙත් රැජිනගේ සංචාරයෙන් පසු, බ්‍රිතාන්‍ය රජෙකු වසර 17කට පසු ඇමරිකානු පසෙහි පය තබන ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස ඉතිහාසයට එක් වේ. වොෂින්ටන් නුවර පැවති උත්සවයකදී ජනාධිපතිවරයා ඉලක්ක කර ගනිමින් සිදුවූ වෙඩි තැබීමේ සිද්ධිය හේතුවෙන් දැඩි ආරක්ෂක රැකවල් මධ්‍යයේ මෙම සංචාරය ආරම්භ වුවද, එහි ඇති රාජතාන්ත්‍රික වැදගත්කම සුළුකොට තැකිය නොහැක. විශේෂයෙන්ම ඇමරිකානු නිදහසේ 250 වන සංවත්සරය යෙදෙන මෙම වසරේදී, දෙරට අතර සබඳතා යළි තහවුරු කිරීමේ “මෘදු බලය” (Soft Power) ප්‍රදර්ශනය කරන සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් ලෙස මෙම සංචාරය හැඳින්විය හැකිය.
චාල්ස් රජු සහ කැමිලා රැජින ධවල මන්දිරයේදී ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ මෙලනියා ට්‍රම්ප් හමුවූ අවස්ථාවේදී, ඔවුන් වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කළ සුවිශේෂී තෑග්ගක් දැකගත හැකි විය. ඒ ධවල මන්දිරයේ හැඩයට සමානව කුඩාවට නිර්මාණය කරන ලද මීමැසි ජනපදයකි. මීමැසි පාලනය කෙරෙහි චාල්ස් රජු දක්වන පෞද්ගලික ඇල්ම අගයමින් සිදුකළ මෙම පියවර හුදෙක් උපහාරයක් පමණක් නොව, එය රාජ්‍ය නායකයන් අතර පෞද්ගලික සුහදතාව වර්ධනය කිරීමට යොදාගත් අතිශය සාර්ථක රාජතාන්ත්‍රික මෙවලමකි. මෙවැනි පුද්ගලික රුචිකත්වයන් මත පදනම් වූ රාජතාන්ත්‍රික පියවර, සංකීර්ණ දේශපාලන සාකච්ඡා සඳහා වඩාත් සුහදශීලී පසුබිමක් නිර්මාණය කිරීමට මහඟු දායකත්වයක් සපයයි.
1957 ඉතිහාසය සිහිපත් කරන සංකේතාත්මක ආභරණය
සංචාරය ආරම්භයේදී කැමිලා රැජින පැළඳ සිටි රන් ආභරණය (Brooch) පිටුපස ගැඹුරු ඓතිහාසික අර්ථයක් සැඟවී තිබේ. බ්‍රිතාන්‍ය සහ ඇමරිකානු ධජ දෙකම සංකේතවත් කරන මෙම ආභරණය, 1957 දී එවකට සිටි නිව්යෝර්ක් නගරාධිපතිවරයා විසින් දෙවන එලිසබෙත් රැජින වෙත පිරිනමන ලද්දකි. 1956 සූවස් අර්බුදය හේතුවෙන් දෙරට අතර ඇති වූ දැඩි මතභේද සමථයකට පත් කර, සබඳතා යළි ගොඩනැගීම සඳහා එකල එම සංචාරය ඉතා වැදගත් විය. වර්තමානයේදී ද දෙරට අතර ඇතැම් කරුණු සම්බන්ධයෙන් මතභේද පවතින පසුබිමක, මෙම සංකේතාත්මක ආභරණය පැළඳීම හරහා අතීතයේ මෙන්ම වර්තමානයේදී ද සහයෝගීතාවයෙන් කටයුතු කිරීමේ අවශ්‍යතාව නිහඬවම ප්‍රකාශ කෙරේ.
තීරුබදු රහිත වෙළඳාම
බ්‍රිතාන්‍ය තානාපති කාර්යාලයේ පැවති උද්‍යාන සාදයේදී පිළිගැන්වූ හරක් මස් සැන්ඩ්විච්වල සුවිශේෂී ආර්ථික වැදගත්කමක් අන්තර්ගත විය. ඒ සඳහා යොදාගෙන තිබුණේ දෙරට අතර අලුතින් ඇති කරගත් වෙළඳ ගිවිසුමකට අනුව, බ්‍රිතාන්‍යයෙන් ඇමරිකාවට ආනයනය කළ ප්‍රථම තීරුබදු රහිත හරක් මස් තොගයයි. මෙය සංකීර්ණ වෙළඳ ගිවිසුම්වල ප්‍රතිලාභ ප්‍රායෝගිකව පෙන්වීමට යොදාගත් “මෘදු බලය” (Soft Power) පිළිබඳ කදිම උදාහරණයකි. මෙම සංචාරයේ සමස්ත අරමුණ පැහැදිලි කරමින් රජු මෙසේ පවසා සිටියි:
“අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා විහිදුණු මෙම සන්ධානය ගොඩනැගී ඇත්තේ ත්‍යාගශීලී හැඟීමක් සහ දයානුකම්පාව වර්ධනය කිරීමේත්, සාමය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේත්, අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධය ගැඹුරු කිරීමේත් වගකීමක් මතයි.”
චාල්ස් රජු ඇමරිකානු කොංග්‍රස් මණ්ඩලය අමතමින්, නේටෝ (NATO) සංවිධානය ශක්තිමත් කිරීමේ සහ යුක්රේනය ආරක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කිරීමට නියමිතය. මෙම පණිවුඩය වඩාත් තීරණාත්මක වන්නේ, ඉරාන ගැටුමට මැදිහත් වීමට බ්‍රිතාන්‍යය දැක්වූ අකමැත්ත සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සහ බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය ශ්‍රීමත් කීර් ස්ටාමර් අතර යම් නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයක් පවතින පසුබිමකය. මෙවැනි දේශපාලනික මතභේද මධ්‍යයේ වුවද, පොදු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වටිනාකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම සඳහා “සමථකරණය සහ නවෝදය” (Reconciliation and Renewal) පිළිබඳ පණිවුඩය මෙම සංචාරය හරහා ලෝකයාට විදහා දක්වයි.
කැමිලා රැජින මෙම සංචාරයේදී ගෘහස්ථ හිංසනයට එරෙහිව කටයුතු කරන ක්‍රියාකාරීන් හමුවී ඔවුන් දිරිමත් කිරීමට කටයුතු කළාය. කෙසේ වෙතත්, මෙම සංචාරය මතභේදවලින් තොර නොවීය. ලිංගික අපරාධකරුවෙකු වූ ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින්ගේ සිද්ධියට අදාළ විපතට පත්වූවන් හමුවන ලෙස රාජකීය යුවළගෙන් ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් වුවද, දැනට පවතින නෛතික ක්‍රියාදාමයන්ට බාධාවක් (jeopardising legal processes) විය හැකි බැවින් රජමාළිගාව එම ඉල්ලීම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමෙන් වැළකී සිටියේය. මෙවැනි තත්ත්වයන් රාජතාන්ත්‍රික සංචාරයකදී මානුෂීය සහ නෛතික කරුණු අතර පවතින සියුම් සමතුලිතතාව මැනවින් පෙන්නුම් කරයි.
මෙම රාජ්‍ය සංචාරයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බ්‍රිතාන්‍යය සහ ඇමරිකාව අතර පවතින ඓතිහාසික සබඳතා යළිත් අලුත් කරමින් ශක්තිමත් කිරීමයි. සංකේතාත්මක තෑගිබෝගවල සිට කොංග්‍රස් මණ්ඩලය ඇමතීම දක්වා වූ සෑම පියවරක්ම නිර්මාණය වී ඇත්තේ දෙරට අතර සහයෝගීතාවය තහවුරු කිරීම සඳහාය. එහෙත්, වර්තමානයේ පවතින සංකීර්ණ ගෝලීය දේශපාලන අර්බුද සහ අභ්‍යන්තර මතභේද හමුවේ, මෙවැනි සම්ප්‍රදායික රාජතාන්ත්‍රික ක්‍රමවේද සැබවින්ම කෙතරම් ප්‍රායෝගික බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව අප විමසිලිමත් විය යුතුය.
