සටහන – පුලී
ජූනි 23, LNW (කොළඹ): ලෝකය පුරා පැතිර යන අතිශය උණුසුම් තාප තරංගයක් මිනිස් ජීවිත, නගර, කෘෂිකර්මාන්තය සහ සම්පූර්ණ පරිසර පද්ධතිම අභියෝගයට ලක් කරමින් සිටී.
ප්‍රංශයෙන් වාර්තා වූ මරණ 18 අතර, අධික උණුසුම දරාගත නොහැකිව මෝටර් රථයක සිටි කුඩා දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ මරණය ලෝකයම කම්පනයට පත් කළ සිදුවීමක් විය.
එය තාප තරංගයක් යනු හුදෙක් කාලගුණික සිදුවීමක් නොව, මිනිස් ජීවිතයට සෘජුවම පහර දෙන නව ආකාරයේ අර්බුදයක් බව ඔලුවට ටොක්කක් ඇන පෙන්වා දුන් සිද්ධියකි.
ප්‍රංශයේ බෝර්ඩෝ නගරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 41.9 දක්වා ඉහළ ගොස් වාර්තා බිඳ දැමූ අතර, පොයිටියර් නගරයේ 1947 වසරේ සිට පැවති වාර්තාවක්ද අලුත් කරන්නට විය.
නමුත් මේ කතාව ප්‍රංශයෙන් පමණක් අවසන් නොවේ.
යුරෝපය දැවෙයි!
ස්පාඤ්ඤයේ සාමාන්‍යයෙන් සිසිල් උතුරු ප්‍රදේශයක් ලෙස සැලකෙන සැන් සෙබස්තියන් නගරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40 දක්වා ළඟා විය.
ඉතාලියේ රෝමය, මිලානෝ සහ ෆ්ලොරන්ස් වැනි නගරවල රෝහල් උණුසුමෙන් පීඩා විඳින රෝගීන්ගෙන් පිරී යමින් තිබේ.
ජර්මනියේ රයින් ගංගා කලාපයේ ගංගා ජල මට්ටම් පහත වැටෙමින් පවතින අතර, කර්මාන්ත සහ නාවික ප්‍රවාහනයටද බලපෑම් එල්ල වී ඇත.
බ්‍රිතාන්‍යයේ කාලගුණ විද්‍යාඥයන් අනතුරු අඟවන්නේ ජුනි මාසයේ මෙතෙක් වාර්තා වූ ඉහළම උෂ්ණත්වය මේ සතියේ බිඳ වැටිය හැකි බවයි.
පාසල් වසා දැමීම, දුම්රිය සේවා සීමා කිරීම, මහජන උද්‍යාන වසා දැමීම සහ හදිසි සෞඛ්‍ය අනතුරු ඇඟවීම් යුරෝපයේ නව සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.
ඇමරිකාව, ආසියාව සහ අප්‍රිකාවත් අනතුරේ!
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දකුණු ප්‍රදේශයන් සහ කැලිෆෝනියාවේ වනාන්තර ගිනි ගැනීම් වසරෙන් වසර දැඩි වෙමින් පවතී.
ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 50 ඉක්මවා ගිය අවස්ථා පසුගිය වසර කිහිපය තුළ වාර්තා විය.
චීනයේ විශාල ගංගා වියළී යාම, අප්‍රිකාවේ අංශුකාලීන නියඟ සහ බ්‍රසීලයේ ඇමසන් වනාන්තරයට ඇති පීඩනය එකම කතාවක විවිධ පරිච්ඡේදයන් ලෙස විද්‍යාඥයෝ සලකති.
ශ්‍රී ලංකාවද මෙයින් වෙන් වූ දූපතක් නොවේ.
වර්ෂා රටාවන් අස්ථාවර වීම, හදිසි ගංවතුර, දිගු නියඟ කාලයන්, ගොවිතැනට සිදුවන හානි සහ උණුසුම් රාත්‍රීන් වැඩිවීම දැනටමත් ශ්‍රී ලාංකිකයන් අත්විඳින යථාර්ථයන් වේ.
එල් නිනෝ: සාගරයෙන් එන ගිනි සුළඟ!
මෙම තත්ත්වය ගැන කතා කරන විට “එල් නිනෝ” යන නම නොකියවිය නොහැක.
“එල් නිනෝ” යනු පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට ජලය අසාමාන්‍ය ලෙස උණුසුම් වීමෙන් ඇතිවන ස්වාභාවික කාලගුණික සංසිද්ධියකි.
මෙය සිදුවන විට:
• ලෝක උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ යයි.
• නියඟ ඇති ප්‍රදේශ තවත් වියළී යයි.
• අධික වර්ෂාව ඇති ප්‍රදේශවල ගංවතුර වැඩිවේ.
• සුළි කුණාටු සහ කාලගුණ අස්ථාවරතාවය ඉහළ යයි.
ලා නිනා: එල් නිනෝගේ ප්‍රතිවිරුද්ධ මුහුණත!
එල් නිනෝට ප්‍රතිවිරුද්ධ සංසිද්ධිය “ලා නිනා” ය.
එහිදී:
• සාගර ජලය සාමාන්‍යයට වඩා සිසිල් වේ.
• සමහර ප්‍රදේශවල වර්ෂාපතනය වැඩිවේ.
• ලෝක උෂ්ණත්වය තාවකාලිකව සුළු වශයෙන් අඩුවේ.
නමුත් වැදගත්ම කරුණ වන්නේ:
අද ලා නිනා වසරක් පැමිණියත්, ලෝකය පෙර තිබූ මට්ටමට සිසිල් නොවීමයි.
මන්ද මූලික උණුසුම දැනටමත් ඉහළ ගොස් ඇති බැවිනි.
නමුත් අද විද්‍යාඥයන්ගේ විශාලතම කනස්සල්ල වන්නේ එල් නිනෝ සහ මිනිසා නිර්මාණය කළ ගෝලීය උණුසුම එකට ක්‍රියා කිරීමයි.
එය ගින්නක් මත තෙල් වත් කිරීමක් වැනිය.
මෙය ස්වභාවධර්මයේ තුන්වැනි ලෝක යුද්ධයද?
20වන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙක මිලියන ගණනක ජීවිත විනාශ කරන්නට විය.
21වන සියවසේ මිනිසා බිය වන්නේ රටවල් අතර න්‍යෂ්ටික යුද්ධයකටය.
නමුත් සමහර පරිසර විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ සැබෑ “තුන්වැනි ලෝක යුද්ධය” දැනටමත් ආරම්භ වී ඇති බවයි.
එය රටවල් අතර නොවේ.
එය මිනිසා සහ ස්වභාවධර්මය අතර ය.
මෙම යුද්ධයේ:
• සතුරා පෙනෙන්නේ නැත.
• බෝම්බ නැත.
• යුද්ධ ටැංකි නැත.
• ගුවන් ප්‍රහාර නැත.
නමුත්,
• තාප තරංග, මිනිසුන් මරා දමයි.
• නියඟ, ආහාර නිෂ්පාදනය විනාශ කරයි.
• ගංවතුර, නගර ගිල ගනී.
• ලැව් ගිනි, දහස් ගණන් හෙක්ටයාර් විනාශ කරයි.
• මුහුදු මට්ටම් ඉහළ යාම, දූපත් රටවල් තර්ජනයට ලක් කරයි.
මෙය සෙමින් සිදුවන නමුත් අතිශය බලවත් යුද්ධයකි.
2050 ලෝකය කෙබඳු වේවිද?
විද්‍යාඥයන්ගේ අනාවැකි නිවැරදි වුවහොත්:
• යුරෝපයේ ගිම්හාන ඍතුව තවත් දැඩි වනු ඇත.
• මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාව ජල හිඟයට මුහුණ දෙනු ඇත.
• ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යනු ඇත.
• දේශගුණික සරණාගතයන්ගේ සංඛ්‍යාව ඉහළ යනු ඇත.
• සමහර වෙරළබඩ නගරවල කොටස් මුහුදට යට විය හැකිය.
එහෙත් තවමත් ප්‍රමාද වී නැත.
නවීන පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, වනාන්තර සංරක්ෂණය, කාබන් විමෝචන අඩු කිරීම සහ තිරසාර ජීවන රටාවන් හරහා මෙම අර්බුදය පාලනය කළ හැකි බව විද්‍යාඥයෝ අවධාරණය කරති.
අවසාන වශයෙන්;
ප්‍රංශයේ මියගිය දරුවන් දෙදෙනාගේ කතාව හුදෙක් දුක්බර පුවතක් නොව එය ලෝකයට අනතුරු ඇඟවීමකි.
අද උණුසුම වාර්තා බිඳ දමයි.
හෙට එය ආර්ථිකයන් බිඳ දමනු ඇත.
ඊළඟට එය ජීවන රටාවන්ම වෙනස් කරනු ඇත.
මිනිසා වසර සිය ගණනක් ස්වභාවධර්මය වෙනස් කරන්නට විය.
ඒවාට දැන් ස්වභාවධර්මය මිනිසාට පිළිතුරු දෙමින් සිටී.
