සටහන: සශිකලා මධුෂාණි
ජූලි මස 13: ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ): ඉන්දුනීසියාවේ අගනුවර වන ජකාර්තාවට කිලෝමීටර් 40ක් පමණ දුරින් පිහිටි බන්ටාර් ගෙබාං (Bantar Gebang) කසළ ගොඩබිම, ආසියාවේ විශාලතම කසළ බැහැර කිරීමේ ස්ථාන අතරින් එකක් ලෙස සැලකේ. එහි සෑම දිනකම ජකාර්තාවෙන් ගෙන එන කසළ ටොන් 8,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ට්‍රක් රථ 1,400කින් බැහැර කරනු ලබන අතර, එය දැන් ධාරිතාව ඉක්මවා ගිය ස්ථානයක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙම කසළ කඳු වටා ජීවත් වන දහස් සංඛ්‍යාත පවුල් තම ජීවනෝපාය සපයා ගන්නේ ප්ලාස්ටික්, ලෝහ සහ වෙනත් ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට සුදුසු ද්‍රව්‍ය එකතු කර අලෙවි කිරීමෙනි. අතිශය අනතුරුදායක පරිසරයක සේවය කළද, ඔවුන් පවසන්නේ “මෙය නොකළහොත් කෑමටවත් නොලැබෙන” බවයි.
මෙම වසර මුලදී අධික වර්ෂාවෙන් කසළ කන්දක් කඩා වැටීමෙන් පුද්ගලයන් හත් දෙනෙකු මිය යාමත් සමඟ මෙම ස්ථානයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු විය. එම සිදුවීමෙන් පසු කසළ කළමනාකරණය පිළිබඳ ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිනම් කිරීමට ඉන්දුනීසියානු රජය පියවර ගෙන තිබේ.
රජයේ සැලසුම අනුව 2027 අවසානය වන විට බන්ටාර් ගෙබාං කසළ ගොඩබිම සාමාන්‍ය කසළ භාර ගැනීමෙන් ඉවත් කර, කසළ වෙන් කිරීම සහ කසළයෙන් විදුලිය නිපදවීමේ (Waste-to-Energy) ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය. කෙසේ වෙතත්, එම විකල්ප ව්‍යාපෘති නියමිත කාලයට සූදානම් නොවන්නේ නම් ජකාර්තාවට විශාල කසළ අර්බුදයකට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි බව පරිසර විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවයි.
එමෙන්ම, බන්ටාර් ගෙබාං වසා දැමීමත් සමඟ එහි රැකියාව මත යැපෙන දහස් සංඛ්‍යාත පවුල්වල අනාගතයද අවිනිශ්චිත තත්ත්වයකට පත්වනු ඇතැයි සඳහන් වේ. බොහෝ කසළ එකතු කරන්නන් තම දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමට හැකි වූයේ මෙම රැකියාව නිසා බව පවසන අතර, එම ජීවනෝපාය අහිමි වුවහොත් වෙනත් විකල්පයක් නොමැති බවද ඔවුන් අවධාරණය කරයි.
