රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 07, කොළඹ LNW :
ශ්‍රී ලාංකේය සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයත්, බෞද්ධ හා හින්දු ආගමික වතාවත්වල මහිමයත් කියාපාන ප්‍රමුඛතම අංගය වන්නේ වෛවර්ණ පෙරහැර මංගල්‍යයන්ය. මෙම මංගල්‍යයන් අලංකාරවත් කරන හස්තීන් සහ අපගේ ජන ජීවිතය අතර පවතින්නේ සියවස් ගණනාවක් පැරණි, අධ්‍යාත්මික බැඳීමකි. මෙම උදාර පරම්පරාවේ වත්මන් සලකුණක් බඳු වූ, ඓතිහාසික රුහුණු මහා කතරගම දේවාලයේ පූජනීය කරඬුව වැඩම කරවීමේ මංගල හස්ති රාජයා වන "වාසනා" හස්තියා කෙරෙහි මෙරට බැතිමතුන් දක්වන්නේ අපරිමිත ගෞරවයකි. පූජනීය කරඬුව සිය හිස මත දරාගෙන ගාම්භීර ලීලාවෙන් වීදි සංචාරය කරන වාසනාගේ දර්ශනය සැබවින්ම නෙතට උත්සවශ්‍රීයක් ගෙන දෙන්නකි. කෙසේ වෙතත්, මේ වන විට වාසනා හස්තියාගේ අනාගත සුභසාධනය වෙනුවෙන් ගනු ලැබ ඇති තීරණාත්මක පියවර කිහිපයක් පිළිබඳව සංස්කෘතික හා සත්ව සුභසාධන විද්වත් පාර්ශවයන්ගේ දැඩි අවධානය යොමු වී තිබේ.
වාසනා හස්තියා සතු පින්වන්ත පෙනුම සහ ඉවසිලිවන්ත ගුණය හේතුවෙන් දිවයිනේ නන්දෙසින් පවත්වනු ලබන විවිධ පෙරහැර සඳහා මෙම ඇතු ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලීම් රැසක් නිරන්තරයෙන් ගලා එයි. එහෙත්, මෙම ජනප්‍රියත්වය හමුවේ සත්වයාගේ යහපැවැත්ම අනතුරේ හෙළීමට බලධාරීන් සූදානම් නැත. මින් ඉදිරියට වාසනා හස්තියා සෑම සාමාන්‍ය පෙරහැරකටම සහභාගී කර නොගැනීමටත්, ඔහුගේ සේවය ඉතා සීමිත සහ පූජනීයත්වයෙන් ඉහළ පෙරහැර සඳහා පමණක් වෙන් කිරීමටත් තීරණය කර ඇත.
මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු පැහැදිලි කරමින් රුහුණු මහා කතරගම දේවාලයේ බස්නායක නිලමේ තිළිණ මධුශංක මහතා ප්‍රකාශ කළේ මෙවන් අදහසකි..
"මින් ඉදිරියට මහනුවර දළදා පෙරහැර වැනි ප්‍රධාන ඓතිහාසික සිද්ධස්ථාන හැර වෙනත් සාමාන්‍ය පෙරහැර සඳහා වාසනා හස්තියා ලබා නොදීමට තීරණය කළා."
මෙම තීරණය මඟින් අපේක්ෂා කරන්නේ වාසනාගේ අභිමානය රැකගන්නා අතරම, ඔහුගේ ශාරීරික සෞඛ්‍යයට සිදුවන අනවශ්‍ය පීඩනය අවම කිරීමයි.
අඩ සියවසක් ඉක්මවූ රාජකීය ජීවන ගමන
වාසනා හස්තියා මේ වන විට 58 වැනි වියෙහි පසුවන පරිණත ගජේන්ද්‍රයෙකි. හස්තියෙකුගේ 58 වැනි විය යනු සුවිශේෂී රැකවරණයක් අවශ්‍ය කරන අවධියකි. වයස්ගත වීමත් සමඟ හස්තීන්ගේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ වෙනස්කම් සිදු වන අතර, දත් ගෙවී යාම හේතුවෙන් ආහාර අඹරා ගැනීම අපහසු විය හැකිය. එමෙන්ම, ටොන් ගණනක බරක් දරා සිටින ඔවුන්ගේ පාදවල සන්ධි ආශ්‍රිතව ඇතිවන පීඩාවන් ද (Arthritis) මෙවැනි වියේදී බහුලව දක්නට ලැබේ. අඩ සියවසකට අධික කාලයක් සංස්කෘතික මෙහෙවරෙහි නිරත වූ මෙම හස්ති රාජයාට දැන් අවශ්‍ය වන්නේ වෙහෙසකර රාජකාරි නොව, සුවපහසු සැඳෑ සමයකි.
අතීතයේ හස්තීන් පෙරහැර සඳහා ගමන් කළේ පා ගමනින් වුවද, අද වන විට එය රථවාහන මඟින් සිදුවන දීර්ඝ දුර ප්‍රවාහනයක් බවට පත්ව ඇත. වාසනා වැනි හස්තියෙකු රථයක් මත පටවා දිවයින පුරා ප්‍රවාහනය කිරීමේදී එම සත්වයාට දැඩි කායික විඩාවක් සහ මානසික පීඩාවක් ඇති වේ. ධාවනය වන රථයක් මත සිය සමබරතාව පවත්වා ගැනීම සඳහා හස්තියාට අඛණ්ඩව මාංශ පේශි වෙහෙසවීමට සිදුවන අතර, රථයේ ඇතිවන සියුම් දෙදරුම් සත්වයාගේ සන්ධිවලට සහ අස්ථිවලට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරයි. බස්නායක නිලමේවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම ප්‍රවාහන දුෂ්කරතාවය වාසනාගේ සෞඛ්‍යය පිරිහීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධකයකි.
මහජන ඉල්ලීමට වඩා සත්ව සුභසාධනයට ප්‍රමුඛතාව
ජනතාවගේ ආගමික වුවමනාවන් සහ ඉල්ලීම් කෙරෙහි සංවේදී වන අතරම, සත්වයාගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයට ප්‍රමුඛතාව ලබාදීමට ගත් මෙම මානුෂීය තීරණය අතිශයින්ම ප්‍රශංසනීයය. මෙය හුදෙක් වාසනා ගැන ගත් තීරණයක් පමණක් නොව, සමස්ත පෙරහැර සංවිධායකයින්ට සහ අලි හිමිකරුවන්ට ලබා දුන් ප්‍රබල ආදර්ශයකි. සත්වයෙකු යනු පෙරහැරක සැරසිල්ලක් නොව, අප මෙන්ම වේදනාව හඳුනන ජීවියෙකු බව වටහා ගැනීම සැබෑ සංස්කෘතික විනයයි.
වාසනා හස්තියා සම්බන්ධයෙන් ගත් මෙම තීරණය ඔහුගේ දීර්ඝායුෂ සහ සුවසෙත සහතික කිරීම සඳහා ගත් කාලෝචිත පියවරකි. ප්‍රධාන ඓතිහාසික පුදබිම් කිහිපයකට පමණක් පෙරහැර සහභාගීත්වය සීමා කිරීමෙන්, වාසනාට සිය අවසන් කාලය නිදහස් මෙන්ම ගෞරවනීය ලෙස ගත කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ. වාසනාගේ නිදහස සහ සුවසෙත වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, අපගේ සංස්කෘතියේ පරිණතභාවය සහ ජීවීන්ට දක්වන සැබෑ මෛත්‍රිය ලොවට විදහා පෑමකි.
