රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 28, කොළඹ LNW :
ශ්රී ලංකාවට විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා සහන ලබා දෙනවා වෙනුවට ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමේ අවශ්යතාව ආයෝජන මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා අවධාරණය කරයි.
අනෙකුත් රටවල් සමඟ තරඟ කිරීම සඳහා බලශක්ති සහ ඉදිකිරීම් පිරිවැය අඩු කිරීම මෙන්ම ප්රතිපත්තිමය ස්ථාවරභාවය තහවුරු කිරීම අත්යවශ්ය බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
දැනට පවතින විදේශ ආයෝජන මට්ටම රටේ ආර්ථික අවශ්යතාවලට සාපේක්ෂව ප්රමාණවත් නොවන අතර, නව ආයෝජන ආරක්ෂණ පනත් හරහා නීතිමය විශ්වාසය ගොඩනැගීමට රජය අපේක්ෂා කරන බවත් , එමෙන්ම, තාක්ෂණික සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්ර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් වඩාත් විනිවිදභාවයකින් යුත් ක්රමවේදයක් හරහා ආයෝජකයින් දිනා ගැනීමට සැලසුම් කර ඇති බවත් පෙන්වා දෙයි. මෙමගින් රටේ තිරසාර සංවර්ධනය සඳහා අවශ්ය කරන විශාල මූල්ය පරතරය පියවා ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන බ්ව පැවසේ.
ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ආයෝජන වර්ධනයට ඇති ප්රධාන බාධක සහ විසඳුම් මොනවාද?
විදේශ ආයෝජන වර්ධනයට ඇති ප්රධාන බාධක
අධික බලශක්ති සහ ඉදිකිරීම් පිරිවැය: කලාපයේ අනෙකුත් රටවල් සමඟ සැසඳීමේදී ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති සහ ඉදිකිරීම් පිරිවැය ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී,. විශේෂයෙන්ම මෙරට විදුලි ගාස්තු කලාපයේ ඉහළම අගයන් අතර තිබීම ප්රධාන බාධාවකි.
මූල්ය සහන ලබා දීමේ සීමාවන්: විශාල සහ දියුණු ආර්ථිකයන් සහිත අනෙකුත් රටවල් ආයෝජකයන්ට ලබා දෙන මට්ටමේ බදු සහන (fiscal concessions) ලබා දීමට ශ්රී ලංකාවට මූල්යමය හැකියාවක් නොමැති වීම තවත් අභියෝගයකි.
ප්රතිපත්තිමය අවිශ්චිතතාවය: ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය පළුදු වීමට හේතු වන ප්රතිපත්තිමය වෙනස්කම් සහ ආයතනික අකාර්යක්ෂමතාවය ආයෝජන ගලා ඒමට බාධාවකි. මීට පෙර ක්රියාත්මක වූ උපායමාර්ගික සංවර්ධන ව්යාපෘති පනත වැනි යාන්ත්රණයන් අත්තනෝමතික සහ ස්ථාවර රීතිවලින් තොර ඒවා බව හඳුනාගෙන ඇත.
ආයෝජන අවශ්යතාවය සහ සැපයුම අතර පරතරය: ශ්රී ලංකාවේ තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට වසරකට ඩොලර් බිලියන 7-10 ක පමණ ආයෝජන අවශ්ය වුවද, 2025 වසරේ ලැබී ඇත්තේ ඩොලර් බිලියන 1 ඉක්මවූ ප්රමාණයක් පමණි.
යෝජිත විසඳුම් සහ ක්රියාමාර්ග
ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ: මූල්ය සහන මත යැපෙනු වෙනුවට, පිරිවැය අඩු කිරීම, ප්රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වය සහ ආයතනික කාර්යක්ෂමතාව ඇති කිරීම සඳහා දැඩි ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දිය යුතුය.
නීතිමය රාමුව ශක්තිමත් කිරීම: ආයෝජකයන්ට නීතිමය ස්ථාවරත්වය ලබා දීම සඳහා ආයෝජන ආරක්ෂණ පනතක් (Investment Protection Act) සහ ආර්ථික පරිවර්තන පනත සමාලෝචනය කිරීමට යෝජිතය.
අනුමැතිය සඳහා ස්වාධීන කොමිසමක්: ආයෝජන අනුමැතිය ලබා දීම වේගවත් කිරීමට සහ ආයෝජකයන්ගේ ගැටලු විසඳීමට ව්යවස්ථාදායක බලය සහිත විශේෂ කොමිසමක් පිහිටුවීම කෙරෙහි අවධානය යොමු වී ඇත.
යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය: මහාමාර්ග, වරාය, ගුවන් තොටුපළ සහ සැපයුම් ජාල (logistics) වැඩිදියුණු කිරීම මගින් අපනයන ඉලක්ක කරගත් නිෂ්පාදන සඳහා මග පෑදිය හැකිය.
නව ආයෝජන ක්ෂේත්ර හඳුන්වා දීම: දත්ත මධ්යස්ථාන, හරිත හයිඩ්රජන් (green hydrogen), හරිත ඇමෝනියා වැනි නව ව්යාපෘති සහ තාක්ෂණික ආරම්භක සමාගම් (tech startups) සඳහා ප්රාග්ධනය ආකර්ෂණය කර ගැනීමට වැඩසටහන් දියත් කෙරේ.
ස්ථාවර සාර්ව ආර්ථික පරිසරයක් පවත්වා ගැනීම සහ ප්රතිපත්තිමය පසුබෑම් (policy reversals) වළක්වා ගැනීම ආයෝජක විශ්වාසය ගොඩනැගීමට අත්යවශ්ය බව පෙන්වාඅ දෙයි.
