රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 16, කොළඹ LNW :
ප්රත්යක්ෂවාදී විද්යාව සහ දෘෂ්ටිවාදී දේශපාලනය අතර වූ සහසම්බන්ධය මහාචාර්ය තිස්ස විතාරණගේ චරිතය තුළින් මනාව පිළිබිඹු වේ. ලෝක මට්ටමේ වෛරස් විද්යාඥයෙකු (Virologist) සහ දැඩි සමාජවාදී දේශපාලන ප්රවාහයක නායකයෙකු ලෙස ඔහු පවත්වාගත් සමබරතාව මතුපිටින් බලන්නෙකුට විමතිය දනවන සුළුය. දශක නවයකට අධික සිය අර්ථවත් ජීවිත ගමන නිමා කරමින් ඔහුගේ සමුගැනීම, ශ්රී ලංකාවේ බුද්ධිමය සහ දේශපාලන ඉතිහාසයේ එක් සුවිශේෂී යුගයක නිමාව සනිටුහන් කරයි.
දේශපාලනික දෘෂ්ටිවාදය සහ පවුල් උරුමය
තිස්ස විතාරණ උපත ලබන්නේ රාජ්ය ගොඩනැගීමේ තාක්ෂණික ශිල්පය සහ සමාජ ප්රතිසංස්කරණවාදී ව්යාපාරයන් එකිනෙක මුණගැසෙන සන්ධිස්ථානයකය. රජයේ වැඩ දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉංජිනේරුවරයෙකු වූ පීරිස් විතාරණ මහතාගේ පුත්රයෙකු වූ ඔහු, මෙරට සමාජවාදයේ පීතෘවරයෙකු ලෙස සැලකෙන ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරාගේ බෑණනුවන්ය. මෙම පවුල් පසුබිම තුළින් ඔහු ලද විද්යාත්මක ශික්ෂණය සහ සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ දැක්ම, පසුව ඔහුගේ දේශපාලන ගමන් මගෙහි පදනම සකස් කළේය.
මහනුවර ත්රිත්ව විද්යාලයෙන් සහ කොළඹ ආනන්ද විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලබා, වෛද්යවරයෙකු ලෙස වෘත්තීය ජීවිතය ඇරඹූ ඔහු ට්රොට්ස්කිවාදී ව්යාපාරය වැළඳ ගැනීම දෛවෝපගත සිදුවීමකි. 1974 වසරේදී ඔහු ලංකා සමසමාජ පක්ෂයට එක්වන්නේ, වෘත්තීය නිපුණත්වය සහ දෘෂ්ටිවාදී අරමුණු එකිනෙකට පටහැනි නොවන බව ප්රායෝගිකව ඔප්පු කරමිනි.
"තිස්ස විතාරණ 1974 වසරේදී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයට (LSSP) සම්බන්ධ වූ අතර, දශක ගණනාවකට පසු එහි නායකත්වයට පත්වෙමින් මෙරට වාමාංශික දේශපාලනයේ නොමැකෙන සලකුණක් තැබීය."
ගෝලීය මට්ටමේ විද්යාඥයෙකුගේ දේශීය මෙහෙවර
මහාචාර්ය විතාරණ යනු ලන්ඩන් විශ්වවිද්යාලයෙන් වෛරස් විද්යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියක් (PhD) සහ ක්ෂුද්රජීව විද්යාව (Microbiology) පිළිබඳ ඉහළම ශාස්ත්රීය සුදුසුකම් සහිත විද්වතෙකි. එඩින්බරෝ සහ මෙල්බර්න් වැනි නගරවල ජාත්යන්තර උපදේශකවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහු, 1983 සිට 1994 දක්වා වෛද්ය පර්යේෂණ ආයතනයේ (MRI) අධ්යක්ෂවරයා ලෙස මෙරට මහජන සෞඛ්ය පද්ධතියට සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කළේය.
ඔහුගේ ශාස්ත්රීය ජීවිතය දේශපාලනය හා බද්ධ වූයේ මනා සංයමයකින් යුතුවය. 1995 සිට 2000 දක්වා ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්යාලයේ ක්ෂුද්රජීව විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා ලෙසත්, විද්යා හා තාක්ෂණ අමාත්යවරයාගේ උපදේශකවරයෙකු ලෙසත් කටයුතු කරමින් ඔහු රාජ්ය ප්රතිපත්ති සම්පාදනයට ‘සාක්ෂි මත පදනම් වූ’ (Evidence-based) විද්යාත්මක ප්රවේශයක් හඳුන්වා දුන්නේය.
ක්රීඩා පිටියෙන් ලැබූ විනය
ඔහුගේ දශක දෙකකට අධික පාර්ලිමේන්තු ජීවිතය තුළ දැකගත හැකි වූ නොසැලෙන ඉවසීම සහ විනය ක්රීඩා පිටියෙන් ලද දායාදයකි. ත්රිත්ව සහ ආනන්ද විද්යාලීය ක්රිකට් කණ්ඩායම් නියෝජනය කළ ඔහු, 1957/58 කාලවකවානුවේදී ලංකා විශ්වවිද්යාලයීය ක්රිකට් කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීය.
ප්රකට ‘සාරා කුසලාන’ (Sara Trophy) තරඟාවලියේදී ලද අත්දැකීම්, දීර්ඝ ඉනිමක ඉවසීමෙන් ක්රීඩා කරන ආකාරය ඔහුට උගන්වා තිබුණි. මෙම ක්රීඩාශීලී විනය, පසුව පාර්ලිමේන්තුවේදී සිදු කළ ව්යවස්ථාපිත සාකච්ඡා සහ සංකීර්ණ දේශපාලන සාකච්ඡා වලදී අන්තවාදී නොවී මධ්යස්ථව කටයුතු කිරීමට ඔහුට මහත් ශක්තියක් විය.
විද්යා ජෝති: රාජ්ය ගෞරවයට පාත්ර වූ විද්වතා
විද්යා හා තාක්ෂණ, තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ වැනි විෂය පථයන් මෙහෙයවූ අමාත්යවරයෙකු ලෙස, ඔහු දේශපාලන වේදිකාව තුළ බුද්ධිමය පෞරුෂය ඉහළින්ම ආරක්ෂා කළේය. දේශපාලන පක්ෂ භේදයකින් තොරව ඔහුගේ ශාස්ත්රීය හා ජාතික සේවය අගය කළ රාජ්යය, 2017 වසරේදී ඔහුට ඉහළම ගෞරව සම්මානයක් පිරිනැමීය.
“2017 වසරේදී මහාචාර්ය තිස්ස විතාරණ වෙත ශ්රී ලංකා රජය විසින් පිරිනමන ලද ‘විද්යා ජෝති’ (Vidya Jyothi) සම්මානය, ඔහුගේ බුද්ධිමය මෙහෙවර රාජ්ය මට්ටමින් ඇගයීමට ලක් වූ සුවිශේෂී අවස්ථාවකි.”
මෙමගින් තහවුරු වන්නේ දේශපාලන රාමුවක් තුළ වුවද විද්වතුන්ගේ ස්වාධීනත්වය සහ කුසලතාවය ඇගයීමට ලක් කිරීමේ සංස්කෘතියක ඇති වැදගත්කමයි.
අවසන් භූමිකාව: උතුරු මැද ආණ්ඩුකාරධූරය
මහාචාර්ය විතාරණගේ දීර්ඝ ගමනේ අවසන් පරිච්ඡේදය ලියැවෙන්නේ 2019 වසරේදී උතුරු මැද පළාත් ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත්වීමත් සමඟය. ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ඉදිරියේ දිවුරුම් දුන් ඔහු, වයස අවුරුදු 85ක් වැනි පරිණත වියකදී වුවද පළාත් පාලන පරිපාලනයේ වගකීම භාර ගත්තේය.
ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්රීවරයෙකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවේ සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව, මෙලෙස ප්රාදේශීය මට්ටමේ පාලන තන්ත්රයකට සිය දායකත්වය ලබා දීම තුළින් ඔහු පෙන්නුම් කළේ සැබෑ බුද්ධිමතෙකුගේ සේවය කිසිදු තරාතිරමකට හෝ වයසකට සීමා නොවන බවයි.
මහාචාර්ය තිස්ස විතාරණගේ ජීවිතය යනු ‘විද්යාව’ (Vidya) සහ ‘සමසමාජ’ (Social Equality) යන සංකල්ප දෙකේ අත්යලංකාර සංකලනයකි. ඔහු තම විද්යාත්මක පදනම හුදෙක් පෞද්ගලික දියුණුවට නොව, සමාජීය ප්රගතිය උදෙසා ප්රතිපත්ති සැකසීමට නිර්භයව යොදා ගත්තේය.
