රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 17, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
පුවත අසන්න මෙතැනින්..
පුවත නරඹන්න මෙතැනින්..
2026 පෙබරවාරි 17 වන දින, වයස අවුරුදු 84ක්ව සිටියදී අභාවප්රාප්ත වූ ගරු ජෙසී ජැක්සන් (Jesse Jackson) යනු ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථානයකි.
මාර්ටින් ලූතර් කින්ග්ගේ (Martin Luther King Jr.) යුගයේ සිට නූතන ‘Black Lives Matter’ ව්යාපාරය දක්වා වූ දශක හයක අරගලය යා කළ සජීවී පාලම ඔහු විය.
ජැක්සන්ගේ නික්මයාම හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ සමුගැනීමක් නොව, පීඩිත ජනයා වෙනුවෙන් හඬ නැගූ යුගයක නිමාව සනිටුහන් කිරීමක් බව කිව යුතුයි. බුද්ධිමය මෙන්ම ප්රායෝගික දේශපාලනය තුළ ඔහු තැබූ සලකුණු අපමණකි.
ඉතිහාසයේ සාක්ෂිකරුවෙකු සහ උරුමයේ පංගුකාරයෙකු වීම
ජෙසී ජැක්සන් යනු හුදෙක් මාර්ටින් ලූතර් කින්ග්ගේ අනුගාමිකයෙකු පමණක් නොව, ඉතිහාසය වෙනස් කළ දරුණුතම ඛේදවාචකයක සෘජු සාක්ෂිකරුවෙකි. 1968 දී ටෙනසිහි ලොරේන් හෝටලයේදී කින්ග් ඝාතනය වන මොහොතේ ඔහු අසලම සිටි ජැක්සන්, එම දරුණු මානසික කම්පනය (Trauma) තම අරගලයේ පදනම බවට පත් කරගත්තේය. කින්ග් කෙරෙහි මහජන බිය වැපිරීමට එවකට රජය ගත් උත්සාහයන් ජැක්සන් දැඩිව විවේචනය කළ අතර, පදනම් විරහිත චෝදනා හමුවේ වුවද සිය ගුරුවරයාගේ දර්ශනය රැක ගැනීමට ඔහු කැප විය. මෙවැනි ඛේදවාචකයන් පුද්ගලයෙකු බිඳ දැමිය හැකි වුවද, ජැක්සන් තුළ සිදු වූයේ මගපෙන්වීම් ලබන්නෙකුගේ සිට පන්දම් දරන්නෙකු දක්වා වූ සුවිශේෂී පරිවර්තනයකි.
"එතරම් බාධක මධ්යයේ වුවද, ඔහු දැන් මිලියන සංඛ්යාත ජනයාගේ හදවත් තුළ තම සිහිනයන් හරහා ජීවත් වෙයි."
ප්රසිද්ධ දේශපාලනයේ සීමා මායිම් සහ අනන්යතා බිඳ දැමීම
1984 සහ 1988 වසරවල ජැක්සන් ඩිමොක්රටික් පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකත්වය සඳහා තරඟ වැදීම ඇමරිකානු දේශපාලනයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් විය. ඔහු හඳුන්වා දුන් “දේදුනු සන්ධානය” (Rainbow Coalition) යන්නෙන් අදහස් කළේ විවිධ වර්ණවලින් යුත් ජනයා, එනම් කළු ජාතිකයන් පමණක් නොව LGBTQ+ ප්රජාව ඇතුළු සමාජයේ කොන් කරන ලද සියලුම සුළුතර කණ්ඩායම් එක් වේදිකාවකට රැගෙන ඒමයි. මෙය නූතන මානව හිමිකම් විග්රහයන් තුළ අප හඳුන්වන “අන්තර්-ඡේදනය” (Intersectionality) පිළිබඳ මුල්කාලීන ප්රායෝගික භාවිතයකි. 1988 දී ඔහු කළ ප්රකාශය, තම පසුබිම කුමක් වුවද අභිමානයෙන් නැගී සිටීමට පීඩිත ජනයාට පන්නරයක් විය.
"මා උපන්නේ මුඩුක්කුවකය, නමුත් මුඩුක්කුව මා තුළ උපන්නේ නැත."
ගෝලීය රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකු ලෙස භූමිකාව
දේශීය ක්රියාකාරිකයෙකුට එහා ගිය ජාත්යන්තර සාම මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ජැක්සන් ඉටු කළ කාර්යභාරය විස්මිතය. ඔහු රාජ්ය තාන්ත්රික සීමාවන් ඉක්මවා යමින් මානුෂීය අරමුණු වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
- අප්රිකානු දූත මෙහෙවර: බිල් ක්ලින්ටන් පාලන සමයේ අප්රිකාව සඳහා වූ විශේෂ දූතයෙකු ලෙස වර්ණභේදවාදය අවසන් කිරීමටත් නෙල්සන් මැන්ඩෙලාගේ නිදහස වෙනුවෙන් සක්රීයව පෙනී සිටීමටත් ඔහු කටයුතු කළේය.
- සිරකරුවන් නිදහස් කර ගැනීම: සිරියාව, ඉරාකය සහ සර්බියාව වැනි ගැටුම්කාරී කලාපවල රඳවා සිටි ඇමරිකානු සිරකරුවන් නිදහස් කර ගැනීම සඳහා ඔහු සාර්ථක මැදිහත්වීම් සිදු කළේය.
- ගෝලීය පීඩිතයන්ගේ හඬ: ලෝකයේ කොතැනක වුවද පීඩාවට පත් ජනතාවගේ ගැටලු ජාත්යන්තර වේදිකාව වෙත රැගෙන යාමට ඔහු පසුබට නොවීය.
වගවීම සහ පරිණාමයේ වැදගත්කම
පරිපූර්ණ නායකයෙකු යනු කිසිදා වැරදි නොකරන්නෙකු නොව, තම වැරදි පිළිගෙන පරිණාමය වන්නෙකි. ජැක්සන් වරක් කළ යුදෙව් විරෝධී ප්රකාශ සහ ලුවී ෆාරාකාන් වැනි මතභේදාත්මක නායකයන් සමඟ තිබූ සබඳතා නිසා දැඩි විවේචනයට ලක් විය. කෙසේ වෙතත්, නූතන “අවලංගු කිරීමේ සංස්කෘතිය” (Cancel Culture) හමුවේ අතුරුදහන් නොවී, ඔහු සිය වැරදි වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධියේ සමාව අයැද සිටියේය. පසුව ඔහු බහු-වාර්ගික සහ බහු-ආගමික සහජීවනය වෙනුවෙන් කැපී පෙනෙන වැඩ කොටසක් කළ අතර, එය වර්තමාන නායකයන්ට සිය වැරදි නිවැරදි කරගනිමින් වර්ධනය වීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ කදිම ආදර්ශයකි.
අවසානය දක්වා අත්නොහල සටන
2017 වසරේදී පාකින්සන් රෝගයට (Parkinson’s disease) ගොදුරු වීම පවා ජැක්සන්ගේ සටන්කාමීත්වය හීන කිරීමට සමත් නොවීය. COVID-19 වසංගතය හමුවේ කළු ජාතික ප්රජාව දිරිමත් කිරීමේ සිට ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් ඝාතනයට එරෙහි විරෝධතා දක්වා ඔහු සක්රීය විය. මිනියාපොලිස් (Minneapolis) නුවර පැවති විරෝධතාවයකදී ඔහු කළ ප්රකාශය නූතන මානව හිමිකම් අරගලයේ ගැඹුරු සත්යයක් හෙළි කරයි: “අප ජයග්රහණය කළත්, එය සහනයක් මිස ජයග්රහණයක් නොවේ. මන්ද ඔවුන් තවමත් අපේ මිනිසුන් මරා දමන බැවිනි.” නීතිමය ජයග්රහණ වැදගත් වුවද, පද්ධතිමය ප්රචණ්ඩත්වය පවතින තාක් සැබෑ ජයග්රහණය ඈත බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
ඔහුගේ සදානුස්මරණීය මන්ත්රය වූයේ මෙයයි
"බලාපොරොත්තුව ජීවමානව තබා ගන්න." (Keep hope alive).
ජෙසී ජැක්සන් යනු පරාර්ථකාමී නායකත්වයේ ආදර්ශයකි (Servant Leader). දශක හයකට අධික කාලයක් ඔහු සටන් කළේ තමා වෙනුවෙන් නොව, අන් අයගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙනි. දේශපාලනඥයෙකු, සාම දූතයෙකු සහ අයිතිවාසිකම් ක්රියාකාරිකයෙකු ලෙස ඔහුගේ උරුමය අනාගත පරපුරට පවා ආදර්ශයකි.
