රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 20, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
බ්රිතාන්ය රාජාණ්ඩුව යනු සියවස් ගණනාවක් පුරා ගාම්භීරත්වය සහ රහස්යභාවය මත පදනම් වූ ආයතනයකි. එහෙත්, මෑතකාලීන සිදුවීම් මාලාව එම අත්තිවාරම මුළුමනින්ම සොලවා දැමීමට සමත් වී තිබේ.
වඩාත්ම අන්දමන්ද කරවන පුවත වාර්තා වූයේ 2026 පෙබරවාරි මාසයේදීය. ඒ, හිටපු ඇන්ඩෘ කුමරු (දැන් ඇන්ඩෘ මවුන්ට්බැටන්-වින්ඩ්සර්) පොලිස් අත්අඩංගුවට පත්වීමත් සමඟය. මෙය ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් වන්නේ, 1647 දී පළමුවන චාල්ස් රජුගෙන් පසුව, එනම් වසර 350කට අධික කාලයකට පසු, බ්රිතාන්ය රාජකීයයෙකු අත්අඩංගුවට ගත් ප්රථම අවස්ථාව මෙය බැවිනි.
වසර 350කට පසු සිදු වූ ඓතිහාසික අත්අඩංගුවට ගැනීම
දැනට 66 වන වියේ පසුවන ඇන්ඩෘ මවුන්ට්බැටන්-වින්ඩ්සර්, තුන්වන චාල්ස් රජුගේ සොහොයුරා වුවද, ඔහුට සිය රාජකීය පදවි නාමයන් අහිමි වූයේ කුප්රකට ලිංගික අපරාධකරු ජෙෆ්රි එප්ස්ටයින් සමඟ පැවැත්වූ සබඳතා හේතුවෙනි. ඊයේ (19) ඔහු අත්අඩංගුවට පත්වූයේ “පොදු නිල තලය අවභාවිතය පිළිබඳ සැකය” (misconduct in public office) මතය.
මෙම අර්බුදයේ ආරම්භය වර්ජිනියා ගිෆ්රේ (Virginia Giuffre) විසින් කළ චෝදනා දක්වා දිවයයි. ඇය ප්රකාශ කළේ තමා බාල වයස්කාරියකව සිටියදී ඇන්ඩෘ අතින් ලිංගික අපයෝජනයට ලක් වූ බවයි. මෙම නඩුව සමථයකට පත් කරගැනීමට ඇන්ඩෘ සමත් වුවද, 2025 අප්රේල් මාසයේදී වර්ජිනියා ගිෆ්රේ සියදිවි නසා ගැනීම මෙම සිදුවීමට අතිශය ශෝචනීය මෙන්ම බරපතල මානයක් එක් කළේය. 2001 සිට 2011 දක්වා බ්රිතාන්යයේ වෙළඳ දූතයා ලෙස කටයුතු කළ කාලය තුළ ඔහුගේ “පාටි පින්ස්” (party prince) ප්රතිරූපය සහ මහජන මුදල් අධික ලෙස වැය කිරීම ද රාජාණ්ඩුවට දැඩි අපකීර්තියක් ගෙන ආවේය.
එලිසබෙත් රැජිනගේ ‘බිහිසුණු වසර’ – 1992
දෙවන එලිසබෙත් රැජිනගේ පාලන සමයේ අඳුරුතම කාලපරිච්ඡේදය ලෙස 1992 වසර ඉතිහාසයට එක් වේ. ඇගේ දරුවන්ගේ විවාහ ජීවිත එකිනෙක දෙදරා ගිය ආකාරය ලොවම මවිතයට පත් කළේය. එවකට වේල්ස් කුමරු වූ චාල්ස් සහ ඩයනා කුමරිය වෙන් වූ අතර, ඇන්ඩෘ සහ සාරා ෆර්ගියුසන්ගේ විවාහය ද බිඳ වැටුණි. ඈන් කුමරිය ද මාර්ක් පිලිප්ස්ගෙන් දික්කසාද වූවාය.
මෙම වසරේ වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම වූයේ සාරා ෆර්ගියුසන් සිය මූල්ය උපදේශකයා සමඟ දකුණු ප්රංශයේ නිවාඩුවක් ගත කරමින් සිටියදී, ඔහු ඇගේ පා ඇඟිලි සිපගන්නා අයුරු දැක්වෙන ඡායාරූප ප්රසිද්ධ වීමයි. එසේම “ස්ක්විඩ්ජිගේට්” (Squidgygate) නමින් හැඳින්වුණු ඩයනා සහ ජේම්ස් ගිල්බි අතර වූ රහස් දුරකථන සංවාදය කාන්දු වීම ද මෙකල සිදු විය.
"1992 මා දෙස හැරී බලන වසරක් නොවේ... එය 'Annus horribilis' (බිහිසුණු වසරක්) වී ඇත." - එලිසබෙත් රැජින
රහස් දුරකථන ඇමතුම් සහ ඩයනාගේ හෙළිදරව්ව
1993 වසරේදී චාල්ස් සහ කැමිලා පාකර් බෝල්ස් අතර පැවති සමීප සබඳතාවය හෙළි කරමින් “Camillagate” දුරකථන සංවාද පිටපත කාන්දු විය. මෙය මහජනතාව අතර දැඩි කෝපයක් ඇති කළේ ඔවුන් එවකටත් විවාහකව සිටි බැවිනි.
කෙසේ වෙතත්, රාජකීය පවුලේ අභ්යන්තර රහස්යභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටුණේ 1995 දී ඩයනා කුමරිය බී.බී.සී. පැනෝරාමා (Panorama) වැඩසටහනට ලබා දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවෙනි. මාටින් බෂීර් සමඟ කළ මෙම කතාබහේදී ඇය පැවසූ එක් ප්රකාශයක් ඉතිහාසගත විය:
“මෙම විවාහය තුළ අප තිදෙනෙකු සිටියා, ඒ නිසා එය ටිකක් ජනාකීර්ණ වුණා.” – ඩයනා කුමරිය
වසර ගණනාවකට පසු හෙළි වූයේ මාටින් බෂීර් විසින් ව්යාජ බැංකු වාර්තා පෙන්වමින් ඩයනා සහ ඇගේ සොහොයුරා රවටා මෙම සම්මුඛ සාකච්ඡාව ලබාගෙන ඇති බවයි.
ඈන් කුමරියගේ අපරාධ වාර්තාව
බ්රිතාන්ය රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන් අතරින් නීතිය ඉදිරියේ වරදකරු වූ දුර්ලභ චරිතය ඈන් කුමරියයි. 2002 වසරේදී වින්ඩ්සර් උද්යානයේදී ඇගේ සුනඛයෙකු (English bull terrier) දරුවන් දෙදෙනෙකු සපා කෑමේ සිදුවීමකට අදාළව ඇය වරදකරු බව පිළිගත්තාය. මේ අනුව, නූතන ඉතිහාසය තුළ අපරාධ වාර්තාවක් (criminal record) හිමි වූ ප්රථම රාජකීයයා බවට ඇය පත් විය.
හැරී සහ මේගන්: රාජකීය පවුලෙන් සමුගැනීම
2020 වසරේදී හැරී කුමරු සහ මේගන් මාර්කල් රාජකීය රාජකාරිවලින් ඉවත් වීම හෙවත් “Megxit” සිදුවීම රාජාණ්ඩුවේ නවීනතම අර්බුදයයි. මීට පෙර ඩයනා කුමරිය අනුගමනය කළ මාවතේම යමින්, හැරී ද සිය පවුලේ රහස් මාධ්ය ඉදිරියේ ප්රසිද්ධ කිරීමට පෙළඹුණි. 2021 ඔප්රා වින්ෆ්රි සමඟ කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, තම දරුවාගේ සමේ පැහැය පිළිබඳව රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයෙකු තුළ වූ කුතුහලය ගැන මේගන් කළ හෙළිදරව්ව ලොවම කැළඹුවේය.
හැරීගේ ‘Spare’ (2023) ස්වයං චරිතාපදානය හරහා ඔහු සහ විලියම් අතර ඇති වූ ශාරීරික ගැටුම්, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ හමුදා සේවයේදී පුද්ගලයින් 25 දෙනෙකු මියගිය බවට කළ ප්රකාශ සහ 2005 වසරේදී නාසි සංකේත සහිත ඇඳුමක් ඇඳීම පිළිබඳව ද හෙළිදරව් කළේය. මෙය 1995 දී ඔහුගේ මව කළ හෙළිදරව්වට සමාන “විවෘතභාවයේ” නව පරම්පරාගත ප්රවණතාවයක් ලෙස විචාරකයෝ දකිති.
මෙම සෑම සිදුවීමකින්ම පෙනී යන්නේ බ්රිතාන්ය රාජකීය පවුල වටා තිබූ "දේවත්වය" සහ "අද්භූත ගාම්භීරත්වය" ක්රමයෙන් වියැකී ගොස් ඇති බවයි. අතීතයේ පැවති පෞද්ගලික අර්බුද මෙන් නොව, ඇන්ඩෘගේ මෑතකාලීන අත්අඩංගුවට ගැනීම වැනි සිදුවීම් හරහා රාජකීයත්වය දැන් නීතිමය යථාර්ථයන්ට මුහුණ දෙන සාමාන්ය ආයතනයක් බවට පත්ව තිබේ. මෙවන් දැඩි විවේචන සහ සෝලියන් මධ්යයේ, බ්රිතාන්ය රාජාණ්ඩුවේ අනාගතය තවදුරටත් පෙර පරිදිම පවතිනු ඇත්ද යන්න බරපතල ප්රශ්නයකි.
