රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 23, කොළඹ LNW :
දිනෙන් දින ඉහළ යන ඉන්ධන මිල හමුවේ ශ්රී ලාංකික අප සැවොම පසුවන්නේ දැඩි පීඩනයකිනි.
මෙරට බොහෝ දෙනා අතර පවතින පොදු විශ්වාසයක් වන්නේ රජය විසින් ඉන්ධන සඳහා ලබා දෙන සහනාධාර මගින් දිළිඳු ජනතාවට විශාල සහනයක් සැලසෙන බවයි. නමුත් ඔබ මොහොතකට හෝ සිතුවාද, අප වීරත්වයෙන් සලකන මේ සහනාධාර ක්රමය ඇත්ත වශයෙන්ම වැඩ කරන්නේ කාට පක්ෂවද කියා? සංඛ්යාලේඛන දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ, අප හදවතට සමීප යැයි සිතන මේ ක්රමය සැබවින්ම සාමාන්ය පුරවැසියාට එරෙහිව ක්රියාත්මක වන ප්රබල ආර්ථික උගුලක් බවයි.
දත්තවලින් හෙළිවන අමිහිරි සත්යය: 70% ක් භුක්ති විඳින්නේ කවුද?
ඇඩ්වොකාටා ආයතනයේ (Advocata Institute) ප්රධාන විධායක නිලධාරී ධනනාත් ප්රනාන්දු මහතා පෙන්වා දෙන දත්ත පද්ධතිය දෙස බැලූ විට අප මුහුණ දෙන අර්බුදයේ ස්වභාවය පැහැදිලි වේ. මෙරට ඉහළම ආදායම් ලබන ජනගහනයෙන් 30% ක් විසින් මුළු ඉන්ධන ප්රමාණයෙන් 70% ක්ම පරිභෝජනය කරනු ලබයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ රජය විසින් ලබා දෙන පොදු සහනාධාරවලින් අතිමහත් බහුතරයක් භුක්ති විඳින්නේ දිළිඳු ජනතාව නොව, රටේ ඉහළම ස්තරයේ වෙසෙන ධනවත් පිරිස බවයි.
මෙම අසාධාරණ තත්ත්වය පිළිබඳව ඔහු මෙසේ පවසයි:
“ප්රජාවගෙන් ඉහළම 30% ක් ඉන්ධනවලින් 70% ක් පරිභෝජනය කරන නිසා, අප පරිභෝජනය කරන ආකාරය ගැන බුද්ධිමත් විය යුතුයි.”
සෑම දෙනාටම පොදුවේ ලබා දෙන සහනාධාර හරහා ඇත්ත වශයෙන්ම සිදු වන්නේ සීමිත සම්පත් ධනවතුන් වෙනුවෙන් නාස්ති කිරීමකි. මෙය හුදෙක් ආර්ථික ප්රශ්නයක් පමණක් නොව, සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ බරපතල ගැටලුවකි.
QR ක්රමය දිගුකාලීන විසඳුමක් නොවේ
විදේශ විනිමය හිඟකම හමුවේ හඳුන්වා දුන් QR කේත ක්රමය, තාවකාලික පියවරක් ලෙස යම් සහනයක් ලබා දුන්නද එය තිරසාර විසඳුමක් නොවන බව වටහා ගත යුතුය. මෙහි ඇති ප්රධානතම ගැටලුව වන්නේ “මිල සංඥා” (Price signals) නිසි ලෙස ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ නොදීමයි.
ආර්ථික විද්යාත්මකව, මිල ඉහළ යෑම යනු පරිභෝජනය සීමා කිරීමට ජනතාවට ලැබෙන සංඥාවකි. එම සංඥාව යටපත් කර සලාක ක්රමයකට පමණක් හුරු වීමෙන් ඉන්ධන සඳහා පවතින ඉල්ලුම ස්වාභාවිකව පාලනය නොවේ. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ආර්ථිකය දිගුකාලීන මන්දගාමීත්වයකට ලක් විය හැකි අතර, රජයට දිගින් දිගටම සලාක බෙදා දෙමින් සිටීමට සිදු වේ.
වෙළඳපොළ යථාර්ථය සහ මිල සංශෝධනය
පසුගිය පෙබරවාරි 28 දින ඇති වූ ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන් හමුවේ ඉන්ධන මිල 25% කින් පමණ ඉහළ ගියද, එය තවමත් සැබෑ වෙළඳපොළ පිරිවැය පිළිබිඹු කිරීමට ප්රමාණවත් නොවන බව ඇඩ්වොකාටා දත්ත පෙන්වා දෙයි. පවතින බදු සහ ලාභ සීමාවන් ඒ අයුරින්ම පවත්වා ගන්නේ නම්, පිරිවැය පදනම් කරගත් (Cost-reflective) මට්ටමට පැමිණීම සඳහා මිල ගණන් තවදුරටත් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යා යුතුය.
ඒ අනුව, පවතින මිලට අමතරව:
- පෙට්රල් ලීටරයක් රුපියල් 100 කින් පමණ
- ඩීසල් ලීටරයක් රුපියල් 200 කින් පමණ
තවදුරටත් ඉහළ යා යුතු බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත. පිරිවැයට වඩා අඩු මිලකට ඉන්ධන අලෙවි කිරීම යනු රජය එම පාඩුව පියවා ගැනීමට තව තවත් ණය ගැනීම හෝ මුදල් අච්චු ගැසීමයි. මෙහි අවසාන ප්රතිඵලය වන්නේ උද්ධමනය ඉහළ ගොස් සාමාන්ය ජනතාව තවදුරටත් අගාධයට ඇද වැටීමයි.
මිල සීමා ඉවත් කිරීම සහ තරඟකාරිත්වය
ඉන්ධන සැපයුම ස්ථාවර කිරීමට නම් රජය පනවා ඇති මිල සීමා (Price caps) ඉවත් කර පෞද්ගලික අංශයට තරඟකාරී ලෙස වෙළඳපොළට පිවිසීමට අවස්ථාව ලබා දිය යුතුය. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ප්රකාශ කළ පරිදි, නිශ්චිත කර්මාන්ත සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර්වලින් ඉන්ධන අලෙවි කිරීමට පෞද්ගලික සමාගම් 40 කට අවසර ලබා දීම සාධනීය පියවරකි.
මෙමගින් අදාළ කර්මාන්තවලට අවශ්ය ඉන්ධන රුපියල්වල පවතින අස්ථාවරත්වයෙන් බැහැරව ලබා ගැනීමට හැකි වන අතර, රටේ පවතින විදේශ විනිමය හිඟකම මගින් දේශීය ඉන්ධන සැපයුමට එල්ල වන බලපෑම අවම කිරීමට එය ඉවහල් වේ. පෞද්ගලික අංශය තමන්ගේම මාර්ග හරහා ඉන්ධන ගෙන එන විට, රජයට පැටවෙන බර අඩු වන අතර සැපයුම වඩාත් විශ්වාසදායක වේ.
මෙම උපායමාර්ගික වෙනස පිළිබඳව ධනනාත් ප්රනාන්දු මහතා මෙසේ අනතුරු අඟවයි:
“බාහිර කම්පන නිරන්තරයෙන් සිදු වේ, නමුත් අප වැරදි මෙවලම් භාවිතා කළහොත් අර්බුදයට වඩා විශාල ප්රශ්න ඇති විය හැකිය.”
මෙලෙස මිල පාලනය වැනි “වැරදි මෙවලම්” දිගින් දිගටම භාවිත කිරීමෙන් වෙළඳපොළ පද්ධතියම බිඳ වැටිය හැකි බව මෙහි සැබෑ අර්ථයයි.
දුප්පතුන් ආරක්ෂා කරන “සමාජ ආරක්ෂණ ජාල”
අප මුහුණ දෙන විශාලතම ප්රශ්නය මෙයයි: රජය ඉන්ධන සහනාධාර ලබා දෙන විට, ඉන්ධන ඉතා අඩුවෙන් පරිභෝජනය කරන 70% ක් වූ දුප්පත් ජනතාව, ධනවතුන්ගේ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාව වෙනුවෙන් වක්රව වන්දි ගෙවයි. සහනාධාර පියවා ගැනීමට රජය ගන්නා ණය සහ ඉන් ඇති වන උද්ධමනය නිසා වැඩිපුරම පීඩා විඳින්නේ මේ දුප්පත් ජනතාවයි.
එබැවින්, සැමට පොදුවේ සහනාධාර දෙනවා වෙනුවට, වෙළඳපොළ මිල ගණන් ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ දී එමගින් ඉතිරි වන මුදල් වඩාත් ඉලක්කගත “සමාජ ආරක්ෂණ ජාල” සඳහා යෙදවිය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, “අස්වැසුම” වැනි සෘජු මුදල් හුවමාරු වැඩසටහන් හරහා අඩු ආදායම්ලාභීන්ට සෘජුව සහන සැලසීම මගින්, ධනවතුන්ගේ ඉන්ධන පිරිවැය දුප්පතුන් මත පැටවීම නතර කළ හැකිය.
ඉන්ධන අර්බුදය යනු හුදෙක් ඉන්ධන පිරවුම්හල් අසල පවතින පෝලිම් පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොවේ. එය බලශක්ති පිරිවැය, ආහාර මිල ඉහළ යාම, අපනයන ආදායම පහත වැටීම සහ සංචාරක ක්ෂේත්රයේ අස්ථාවරත්වය දක්වා විහිදෙන සමස්ත ආර්ථිකයේම පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයකි.
අප හමුවේ ඇති සැබෑ අභියෝගය මෙයයි: දිගුකාලීන ආර්ථික ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් ජනප්රිය නොවන නමුත් නිවැරදි වන වෙළඳපොළ යථාර්ථයන් පිළිගැනීමට අප සූදානම්ද? අර්බුදයකදී වැරදි විසඳුම් (Wrong tools) භාවිත කිරීම අර්බුදයටත් වඩා භයානක විය හැකි බව අප නිරන්තරයෙන් මතක තබා ගත යුතුය.
