මාර්තු 26, LNW (කොළඹ): 2021 දී MV X-Press Pearl භාණ්ඩ ප්රවාහන නෞකාව ශ්රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් ගිලී ගිය විට, එම ඛේදවාචකයේ බලපෑම දිවයින පුරා අතිශයෝක්තියට නැංවීය. මෙය කළමනාකරණය කළ හැකි අනතුරක් ලෙස සලකනු ලැබුවද, එවකට එය ශ්රී ලංකාවේ සමුද්ර ඉතිහාසයේ දරුණුතම පාරිසරික සිදුවීම් වලින් එකක් බවට පරිණාමය වී තිබුණි.
වනජීවී සංරක්ෂණ සංගමයේ (WCS) කීර්තිමත් සංරක්ෂණ විද්යාඥවරියක් සහ ජල දූෂණ වැඩසටහනේ ප්රධානී ආචාර්ය ඇමීලියා වෙන්ගර්, MV X-Press Pearl සමුද්ර ව්යසනය පිළිබඳ මේ වනවිට අධිකරණ වෛද්ය ස්වාධීන තක්සේරුවක් ලබා දී ඇත.
සමුද්ර පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ (MEPA) දෙවන අතුරු වාර්තාව සමාලෝචනය කිරීමෙන් පසුව, LNW වෙනුවෙන් මාධ්යවේදී එර්ඩම් කොච් සමඟ කළ විශේෂ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, 2021 වසරේ දී සිදුවූ මෙම සිදුවීමේ පාරිසරික හා ආර්ථික බිඳවැටීම ප්රමාණනය කළ ආකාරය පිළිබඳ සැලකිය යුතු තාක්ෂණික දෝෂ සහ ක්රමවේද හිඩැස් ආචාර්ය වෙන්ගර් ඉස්මතු කර පෙන්වීය.
එහිදී යාත්රාවේ ගින්න සහ පසුව කොළඹින් ඔබ්බට මුහුදුබත් වීම නිසා ඇති වූ ගැඹුරු පාරිසරික හානිය සනාථ කළ අතරම, ආචාර්ය වෙන්ගර්ගේ සොයාගැනීම්වලින් පෙනී යන්නේ නිල පිරිවැය ඇස්තමේන්තු බොහොමයක් විනිවිද පෙනෙන දත්ත හෝ සුදුසු විද්යාත්මකබවකින් සහාය නොදක්වන බවයි.
නිශ්චිත ආර්ථික වන්දි හිමිකම් පුම්බා හෝ සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා නිල වාර්තාවේ විද්යාත්මක දත්ත වැරදි ලෙස උපුටා දක්වා ඇති ප්රධාන ක්රමවේද විෂමතා ඇය එහිදී හඳුනා ගෙන තිබිණි.
තෙල් කාන්දු ප්රතිචාර වැනි ක්රියාමාර්ග සඳහා බලධාරීන් ඩොලර් මිලියන ගණනක් ඉල්ලා සිටි අවස්ථා ගැනත් ඔවුන්ගේම වාර්තාවල සඳහන් වන පරිදි, වෙන්ගර් ඉස්මතු කරයි. තක්සේරුව විනිවිදභාවයකින් තොරව සිදු වූ බවත්, ශ්රී ලාංකික සන්දර්භයට බෝල්ටික් මුහුදේ ආර්ථික ආකෘති යෙදීම වැනි සුදුසු කලාපීය මූලික කරුණු භාවිතා කිරීමට අපොහොසත් වූ බවත් ඇය මේවා ඉස්මතු කරමින් තර්ක කරයි.
MV X-Press Pearl හි තෙල් ඉහිරුම් කළමනාකරණයේ සහ පිරිවැයේ විෂමතා!
ආචාර්ය වෙන්ගර් විසින් හඳුනාගත් වඩාත්ම කැපී පෙනෙන තාක්ෂණික දෝෂයක් වන්නේ තෙල් ඉහිරුම් වර්ගීකරණය සහ පිරිවැය ගණනය කිරීමයි. රසායනාගාර විශ්ලේෂණයෙන් අතරමැදි ඉන්ධන තෙල් 380 (IFO 380) පවතින බව තහවුරු වුවද, MEPA වාර්තාව එහි ගණනය කිරීම් වලදී එම ද්රව්යය බර ඉන්ධන තෙල් (HFO) ලෙස වැරදි ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබීමම මූලික කරුණක් විය.
පාරිසරික තක්සේරුකරණයේ ක්රමවේදීය සීමාව ඉක්මවා යාම!
පුළුල් පාරිසරික බලපෑම ගණනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන “අපැහැදිලි උපකල්පන” පිළිබඳව ආචාර්ය වෙන්ගර් සිය කනස්සල්ල පළ කළාය. විශේෂයෙන්, ශ්රී ලංකා සමුද්රීය ජලයේ යුට්රොෆිකේෂන් (පෝෂක දූෂණය) පිරිවැය ඇස්තමේන්තු කිරීම සඳහා බෝල්ටික් මුහුදේ දත්ත භාවිතා කිරීම ඇය විවේචනය කළාය.
වනජීවී සහ ධීවර කටයුතු වලට බලපෑම!
මෙම ව්යසනය හේතුවෙන් මුහුදු කැස්බෑවන් 419 කට අධික සංඛ්යාවකගේ මරණ ඇතුළුව වනජීවී මරණ සංඛ්යාව භයානක ලෙස ඉහළ යන ලදී. මෙම පාඩු වල බරපතලකම මරණ 49 ක් විඛාදන රසායනික ද්රව්ය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ කිරීම බව ආචාර්ය වෙන්ගර් පිළිගන්නා අතර, ඇය MEPA හි තක්සේරුකරණ ක්රම පිළිබඳව පවතින ගැටළු පවා උලුප්පා පෙන්වීය.
අනාගත ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සඳහා නිර්දේශ!
විවේචනයෙන් ඔබ්බට, ආචාර්ය වෙන්ගර් ශ්රී ලංකාවේ සමුද්රීය ආරක්ෂාව සහ අධීක්ෂණ හැකියාවන් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා තාක්ෂණික නිර්දේශ මාලාවක් ඉදිරිපත් කරන්නට විය. ඒ අතර;
Traffic Separation Scheme (TSS): TSS ශ්රී ලංකාවේ දකුණු දෙසට තවත් ස්ථානගත කිරීමෙන් තල්මසුන් ගැටීම් සියයට 95 කින් අඩු කළ හැකිය.
BACI අධීක්ෂණය: අනාගත සිදුවීම් වලින් පසුව වඩාත් විද්යාත්මකව හොඳ දත්ත රැස් කිරීම සහතික කිරීම සඳහා ‘පාලනයට පෙර-පසු-බලපෑම’ (BACI) අධීක්ෂණ සැලසුම් ක්රියාත්මක කිරීම.
HNS සම්මුතිය: මුහුදෙන් අනතුරුදායක හා හානිකර ද්රව්ය ප්රවාහනය සම්බන්ධයෙන් වගකීම් සහ හානි සඳහා වන්දි ගෙවීම පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතිය අනුමත කරන ලෙස ශ්රී ලංකාවෙන් ඉල්ලා සිටීම.
මුහුදු ආහාර ආරක්ෂාව: කොරල් ආවරණය සහ කැස්බෑ කෙඳි ඇතුළුව මුහුදු ආහාර ආරක්ෂාව සහ දිගුකාලීන පරිසර පද්ධති නිරීක්ෂණය සඳහා පැහැදිලි ප්රමිතීන් ස්ථාපිත කිරීම.
අවසාන වශයෙන්, ආචාර්ය වෙන්ගර්ගේ තක්සේරුව ආපදා ප්රතිචාර දැක්වීමේදී වැඩි විනිවිදභාවයක් සහ විද්යාත්මක ක්රමවේද ප්රමිතිකරණය සඳහා වන ඉල්ලීමක් ලෙස ක්රියා කරනු ඇත.