රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 13, කොළඹ LNW :
ශ්‍රී ලංකාව මූල්‍ය ක්‍රියාකාරී බලකායේ (FATF) අළු ලැයිස්තුවට (Grey List) නැවත ඇතුළත් වීම වළක්වා ගැනීමට විශ්වාසයෙන් යුතුව කටයුතු කරන බව මහ බැංකු අධිපති නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා පවසයි. මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ ත්‍රස්තවාදයට අරමුදල් සැපයීම වැළැක්වීමේ රාමුව තක්සේරු කිරීම අරමුණු කරගත් තීරණාත්මක අන්‍යෝන්‍ය තක්සේරුවකට (Mutual Evaluation) රට මුහුණ දී සිටින අවස්ථාවක ඔහු මේ බව ප්‍රකාශ කළේය.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ සහ ලෝක බැංකුවේ වාර්ෂික රැස්වීම්වලට සමාන්තරව තායිලන්තයේ පැවති මුදල් විශුද්ධිකරණයට එරෙහි සහ දූෂණ මර්දන තේමාකාර අරමුදලේ (Anti-Money Laundering and Anti-Corruption Thematic Fund) අවස්ථාවට එක්වෙමින් අධිපතිවරයා මෙම අදහස් පළ කළේය. තීරණාත්මක තක්සේරුවක් සඳහා රට සූදානම් වී ඇති ආකාරය පෙන්වා දුන් ඔහු, තෙවන වරටත් අළු ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වීම වැළැක්වීම සඳහා බලධාරීන් පුළුල් නීතිමය, නියාමන සහ ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් සිදු කර ඇති බව අවධාරණය කළේය.
ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙර 2014-2015 සහ 2017 යන වර්ෂවලදී දෙවරක් අළු ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වූ බව සිහිපත් කළ අධිපතිවරයා, බලපත්‍රලාභී බැංකු සහ මූල්‍ය සමාගම් සඳහා අවදානම් තක්සේරු රාමු ශක්තිමත් කිරීමෙහිලා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) තාක්ෂණික සහයෝගය ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළ බවත්, එමඟින් 2019 වන විට රට සාර්ථකව අළු ලැයිස්තුවෙන් ඉවත් වීමට සමත් වූ බවත් සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් තක්සේරුවී වඩාත් වැදගත් වන බවත්, ජාත්‍යන්තර තක්සේරුකරුවන්ගේ ක්ෂේත්‍ර ඇගයීම් කටයුතු (On-site Assessment) මෙම සතියේදී ශ්‍රී ලංකාවේදී ආරම්භ වී සති දෙකක් පුරා ක්‍රියාත්මක වන බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.
ශ්‍රී ලංකාව නැවත අළු ලැයිස්තුවට පත් නොවන බව තහවුරු කරගැනීමේ ඒකීය අරමුණින් යුතුව බලධාරීන් මෙම තක්සේරුව සඳහා වසර කිහිපයක් තිස්සේ සූදානම් වී ඇති බව වීරසිංහ මහතා පැවසීය.
පාලන ව්‍යුහයන් සහ දූෂණ මර්දන පද්ධතිවල දුර්වලතා හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වූ 2023 වසරේදී සිදු කරන ලද ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ පාලන රෝග විනිශ්චය තක්සේරුව (Governance Diagnostic Assessment) මෙම උත්සාහයේ ප්‍රධාන අංගයක් වූ බව ඔහු සඳහන් කළේය. එම වාර්තාව ප්‍රසිද්ධියේ නිකුත් කළ ආසියාවේ පළමු රටවලින් එකක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පත් වූ අතර, ඒ හරහා පාර්ශ්වකරුවන්ට අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ මොනවාදැයි පැහැදිලිව අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි වූ බව ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
මෙම තක්සේරුවේ සොයාගැනීම් පසුව 2024 සහ 2025 වර්ෂවලදී සිදු කරන ලද ජාතික අවදානම් තක්සේරුවල පදනම බවට පත් වූ අතර, එය නවතම අන්‍යෝන්‍ය තක්සේරුව සඳහා රට සූදානම් කිරීමට මඟ පෙන්වා ඇත.
මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීම, ත්‍රස්තවාදයට අරමුදල් සැපයීම වැළැක්වීම, පාලනය සහ දූෂණ මර්දනය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට රට අනුගත කිරීම අරමුණු කරගත් ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ව්‍යවස්ථාදායක වෙනස්කම් මාලාවක් ශ්‍රී ලංකාව එතැන් සිට ක්‍රියාවට නංවා ඇති බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා පවසයි.
CLIMAC හරහා පුළුල් වත්කම් ප්‍රතිසාධන රාමුවක් ස්ථාපිත කිරීම, නව දූෂණ මර්දන පනතක් (Anti-Corruption Act) සහ මහජන මූල්‍ය සංශෝධන පනත (Public Finance Amendment Act) බලාත්මක කිරීම සහ මෙහෙයුම්ගත කිරීම, රේගු සහ සුරාබදු ආශ්‍රිත ආදායම් පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ, ජාතික විගණන පනත සහ ආයතනික පාලනය සහ නියාමන අධීක්ෂණය ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු කරගත් බැංකු පනතට සිදු කළ සංශෝධන මෙහිදී හඳුන්වා දුන් ප්‍රධාන පියවරයන් වේ.
එමෙන්ම, FATF නිර්දේශයන්ට අනුකූල වන පරිදි ප්‍රතිලාභී හිමිකාරිත්ව අවශ්‍යතා (Beneficial ownership requirements) හඳුන්වා දුන් සමාගම් පනතේ සංශෝධන ද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
මීට අමතරව, නැගී එන ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වීම සහතික කිරීම සඳහා 2026 වසරේදී මූල්‍ය ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ පනතට, මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනතට සහ ත්‍රස්තවාදී මූල්‍යකරණය මර්දනය කිරීමේ සම්මුති පනතට ප්‍රධාන සංශෝධන සිදු කරන ලදී.
පමණක් නීති සම්පාදනය කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවන බව පිළිගනිමින්, නවතම තක්සේරුව මඟින් ප්‍රායෝගිකව ප්‍රතිසංස්කරණවල සඵලතාවය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා සැලකිය යුතු බරක් තබා ඇති බව වීරසිංහ මහතා අවධාරණය කළේය.
“දැන් ඇති අභියෝගය වන්නේ මෙම නීති ක්‍රියාත්මක වන බවත් රාමුව සඵලදායී බවත් පෙන්වීමයි,” යැයි ඔහු සඳහන් කළ අතර, ආයතන සහ බලාත්මක කිරීමේ නියෝජිතායතන හරහා ස්පර්ශ කළ හැකි ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාවන් ඔප්පු කිරීම කෙරෙහි බලධාරීන් අවධානය යොමු කර ඇති බවද වැඩිදුරටත් පැවසීය.
ශ්‍රී ලංකාවට මෙතෙක් ලබා දී ඇති දේශීය ආයතනවල සහ ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන්ගේ සහයෝගය සමඟින් ගෙන ඇති ප්‍රතිසංස්කරණ මඟින් රටට මෙම තක්සේරුව සාර්ථකව ජය ගැනීමටත්, තෙවන වරටත් අළු ලැයිස්තුවට පත්වීමෙන් වැළකී සිටීමටත් හැකි වනු ඇති බවට මහ බැංකු අධිපතිවරයා විශ්වාසය පළ කළේය.
රටේ තුන්වන අන්‍යෝන්‍ය තක්සේරුව දැන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බැවින්, මින් පෙර අළු ලැයිස්තුගත කිරීමට හේතු වූ දුර්වලතා පසුපසට තබා වඩාත් ඔරොත්තු දෙන සහ ඵලදායී මූල්‍ය පාලන රාමුවක් ස්ථාපිත කර ඇති බව පෙන්වීමට ශ්‍රී ලංකාව උත්සාහ කරන අවස්ථාවක, මෙම ප්‍රතිඵලය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතන, ආයෝජකයින් සහ සංවර්ධන හවුල්කරුවන් විසින් ඉතා ඕනෑකමින් නිරීක්ෂණය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
