ප්‍රංශයේ ශිෂ්‍ය අරගලය සහ එහි පසුපස ඇති සැබෑ තත්ත්වය..

රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 18, කොළඹ LNW :

2026 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ප්‍රංශය පුරා පැතිර ගිය ශිෂ්‍ය නායකත්වයෙන් යුත් දැවැන්ත විරෝධතා රැල්ල හමුවේ එරට සමාජීය හා දේශපාලනික පදනම දැඩි ලෙස සොලවා දැමීමට සමත් විය. රාජ්‍ය බලධාරීන්ගේ නිල වාර්තාවලට අනුව 550,000 ක පමණ පිරිසක් සහ වෘත්තීය සමිති සංවිධායකයින්ගේ ගණන් බැලීම්වලට අනුව 800,000 කට ආසන්න පිරිසක් එරට වීථි බැස අරගල කළහ. සැබැවින්ම, මෙය පසුගිය මාසයේ ඇරඹි අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ජීවන වියදම් අර්බුදයට එරෙහි විරෝධතාවල විශාලතම ජන බලමුළුවූ විය.

කෙසේ වෙතත්, සාමකාමී සමාජ ඉල්ලීම්වලින් ඇරඹි මෙම අරගලය අවසානයේදී ප්‍රචණ්ඩකාරී මුහුණුවරක් ගත් අතර, 1,800 කට ආසන්න පිරිසක් අත්අඩංගුවට පත්වීම, රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික දේපළවලට විශාල ලෙස හානි සිදුවීම සහ සිය ගණනක් තුවාල ලැබීම වැනි අතිශය උග්‍ර තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය විය.

දේශපාලනමය වශයෙන් විමසා බැලීමේදී, මාධ්‍ය සිරස්තලවල පළවන සිදුවීම්වලට එහා ගිය ගැඹුරු සමාජ-ආර්ථික පරස්පරතාවයන් රැසක් මෙහි අභ්‍යන්තරයේ පවතී.

ප්‍රචණ්ඩත්වය විසින් සාමකාමී අරගලයේ ප්‍රධාන පණිවිඩය යටපත් කිරීම

සැප්තැම්බර් මැද භාගයේදී මෙම ශිෂ්‍ය විරෝධතා ආරම්භ වූයේ පන්ති කාමරවල අධික තදබදය, ගුරුවරුන්ගේ හිඟය, පද්ධතිමය අසමානතාවය සහ ප්‍රමාණවත් අනාගත අවස්ථා නොමැතිකම වැනි පැහැදිලි හා සාධාරණ ගැටලු මුල් කරගනිමිනි. කෙසේ වෙතත්, මෙහි ඇති ශෝචනීයම පැත්ත නම්, විරෝධතාවලට එක්වූ අන්තවාදී සුළු පිරිසකගේ ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රියා හේතුවෙන් මෙම සාධාරණ ශිෂ්‍ය ඉල්ලීම් සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ යටපත් වී යාමයි.

පැරිස් නුවරදී, කළු පැහැති ඇඳුමින් සහ මුහුණු ආවරණය කරගත් පිරිස් ගොල්ෆ් පිතිවලින් කඩසාප්පු වීදුරු කඩා භාණ්ඩ කඩා බිඳ දැමූ අතර, ලිමෝජ් (Limoges) නගර ශාලාව ගින්නෙන් විනාශ විය. මාර්සේයි (Marseille) නගරයේ කඩසාප්පු රැසක් ප්‍රහාරයට ලක්වූ අතර පිරිසක් එහි නගර ශාලාවටද කඩා වැදුණි. පැරිසියේ රෙපබ්ලික් චතුරස්‍රයේ (Place de la Republique) පිහිටි ප්‍රංශ ජනරජයේ නිල සංකේතය වන මරියාන් (Marianne) ප්‍රතිමාව මත පවා විවිධ විරෝධතා පාඨ සටහන් කර තිබිණි. එහි ලියා තිබූ එක් උදෘතයක සඳහන් වූයේ: "දුක වපුරන්නෝ කෝපය නෙළා ගනිති" ("Those who sow misery reap anger") යන්නයි.

මෙම අවාසනාවන්ත තත්ත්වය පිළිබඳව 23 හැවිරිදි පැරිස් ශිෂ්‍යාවක වන ස්ටෙෆනි (Stephanie) දැක්වූයේ මෙවැනි අදහසකි…

“නැවත වතාවක්, සිදුවූ ප්‍රචණ්ඩත්වය කෙතරම් උත්සන්න වීද යත්, අපගේ සැබෑ පණිවිඩය – එනම් විරෝධතාකරුවන්ගේ අසහනයට හේතු වූ සැබෑ කරුණු – කිසිවිටෙකත් ජනතාව වෙත නිසි ලෙස ගමන් කළේ නැත.”

මෙම මතය තවදුරටත් තහවුරු කරමින්, මාර්සේයි නගරයේ නගරාධිපති බෙනොයිට් පයාන් (Benoit Payan) සඳහන් කළේ අරගලයේ පණිවිඩයට සිදුවූ හානියයි:

“මෝඩයන් විසින් සියල්ල විනාශ කර දමන නිසා, ශිෂ්‍යයන් ඇතුළු අනෙකුත් පිරිස ඉදිරිපත් කරන සැබෑ සහ සාධාරණ ඉල්ලීම්වලට දැන් කිසිවෙකුත් සෙවන් දෙන්නේ නැත.”

යුද කලාපයකට සමාන තුවාල සහ පොලිස් මර්දනය පිළිබඳ මතභේදය

විරෝධතා පාලනය කිරීම සඳහා රාජ්‍ය ආරක්ෂක අංශ විසින් භාවිතා කළ දැඩි මර්දනකාරී උපක්‍රම පිළිබඳව විශාල ආන්දෝලනයක් නිර්මාණය වී ඇත. පැරිසියේදී විරෝධතා පාගමන ආරම්භ වීමටත් පෙර සිටම කඳුළු ගෑස් සහ හිස්බව ඇතිකරන බෝම්බ (stun grenades) භාවිතා කිරීමට පොලිසිය පියවර ගත් අතර, එය තත්ත්වය තවදුරටත් උග්‍ර කිරීමට හේතු විය.

ප්‍රංශ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ලෝරන්ට් නූනෙස් (Laurent Nunez) ලබාදුන් නිල දත්තයන්ට අනුව, විරෝධතාකරුවන් 1,800 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් (ඉන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පැරිසියෙන්) අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, පොලිස් නිලධාරීන්, ජාතික ගෙන්දර්මරී බලකායන් (gendarmes) සහ ගිනි නිවන භටයින් 500 කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබා ඇත. නීතිය සහ අයිතිවාසිකම් අතර සීමාව පෙන්වා දෙමින් අමාත්‍යවරයා මෙසේ පැවසීය:

“විරෝධතා දැක්වීම මූලික අයිතිවාසිකමකි. නමුත් ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ සංවිධානාත්මක ලෙස කැළඹිලි ඇතිකිරීම එසේ නොවේ.”

අනෙක් අතට, පොලිස් මර්දනයේ බිහිසුණු බවද මතු වී තිබේ. ප්‍රංශ පොලිස් පරීක්ෂක කාර්යාලය (IGPN) විසින් පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණ 36 ක් ආරම්භ කර ඇත. විශේෂයෙන් මතක තබාගත යුතු කරුණ නම්, මෙම දත්ත ඔක්තෝබර් 13 වන දිනට අදාළ දත්ත වන අතර, සෙනසුරාදා දින සිදුවූ උග්‍රතම අරගලයට පෙර වාර්තා වූ ඒවා බැවින් සැබෑ හානිය මීට වඩා වැඩි විය හැක.

මානව හිමිකම් නීතිඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ විරෝධතාකරුවන්ට සිදුවූ තුවාල යුද කලාපයක සිදුවන බහුවිධ තුවාලවලට සමාන බවයි. බාලවයස්කාර සිසුවෙකුගේ අතක් අහිමි වීම, තවත් අයෙකුගේ හකු ප්‍රදේශය තලා දැමීම සහ තවත් සිසුවෙකුගේ එක් ඇසක පෙනීම අහිමි වීම මීට නිදසුන් වේ.

පැරිස් යොවුන් නීතිඥ සංගමයේ සභාපති ක්‍රිස්ටෝෆ් කල්වාඕ (Christophe Calvao) මෙම උපක්‍රමවල පවතින ගැටලු සහගත බව මෙසේ පැහැදිලි කළේය:

“වඩාත් බරපතල තත්ත්වයන් සඳහා පමණක් භාවිතා කරන ජන සමූහ පාලන උපක්‍රම, මෙහිදී පද්ධතිමය ලෙස භාවිතා කරන බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. මෙය ආතතිය තවදුරටත් වර්ධනය කිරීමට සහ ජනතාව වඩාත් කෝප ගැන්වීමට පමණක් හේතු වේ.”

පන්ති කාමරයෙන් ඔබ්බට ගිය ආර්ථික හා සුබසාධන අර්බුදය

මෙම අරගලය දෙස ගැඹුරින් බලන විට පෙනී යන්නේ, පාසල් සිසුන්ගේ ප්‍රශ්න යනු මතුපිටින් පෙනෙන උත්තේජකය පමණක් බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම විරෝධතා රැල්ල පිටුපස ඇත්තේ ප්‍රංශ සමාජය වෙළාගෙන ඇති උග්‍ර ආර්ථික අසහනය සහ ජීවන වියදම් අර්බුදයයි. තරුණ පරම්පරාවේ අධ්‍යාපනික ගැටලු, වැඩිහිටි ජනතාවගේ ආර්ථික පීඩනය සමඟ එකතු වීම මගින් අර්බුදයේ සැරප්‍රමාණය දෙගුණ තෙගුණ විය.

රටේ ආර්ථිකය අගාධයකට යාම වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රංශ අගමැති සෙබස්තියන් ලෙකොර්නු (Sebastien Lecornu) මහත් අභියෝගාත්මක අයවැයක් ඉදිරිපත් කිරීමට සූදානම් වේ. ජාතික අයවැය පරතරය (deficit) පාලනය කිරීම සඳහා රාජ්‍ය වියදම් සීමා කිරීම සහ නව බදු පියවරයන් හඳුන්වා දීමට ඔහු අපේක්ෂා කරයි.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රංශයේ සාම්ප්‍රදායිකව පවතින නොමසුරු සුබසාධන පද්ධතියට (welfare system) කප්පාදු සිදුකිරීම යනු එරට ජනතාව කිසිසේත්ම අනුමත නොකරන කරුණකි. මෙවැනි ආර්ථික සීමාකිරීම්, ශිෂ්‍යයන්ගේ රෝපණය වූ කෝපයට පිදුරු දැමීමක් වැනි වූ අතර, එය මුළු මහත් සමාජයම රජයට එරෙහිව පාරට බැසීමට පාර කැපීය.

ඉදිරි ජනාධිපතිවරණය හමුවේ ඇවිලෙන දේශපාලන චෝදනා හුවමාරුව

ලබන වසරේදී අවසන් වීමට නියමිත සිය දෙවන සහ අවසන් ධුර කාලය දරන ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් (Emmanuel Macron) හදිසි අමාත්‍ය මණ්ඩල හමුවකින් පසුව ජාතිය ඇමතීමට නියමිතව තිබුණි. මෙම සමස්ත සිදුවීම් මාලාව දේශපාලන කරළිය උණුසුම් කර ඇත්තේ ඉදිරි ජනාධිපතිවරණය ආසන්නයේ වීම නිසාවෙනි.

වාමාංශික ‘France Unbowed’ පක්ෂයේ නායක සහ ඉදිරි ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෙකු වන ෂෝන්-ලූක් මෙලෙන්චොන් (Jean-Luc Melenchon), තරුණ ඡන්දදායකයින් ආකර්ෂණය කරගැනීමේ අරමුණින් රජයේ නායකත්වය දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය:

"පැරිසියේ පවතින විපරීත නායකත්වය අරාජිකත්වයට දොරටු විවෘත කර ඇත. බලයේ සිටින අය තමන් කරන්නේ කුමක්දැයි නොදන්නා අතර, පහළ නිලධාරීන් බියෙන් හිස ඔසවා ගනිමින් සිටිති."

ඊට වහාම ප්‍රතිචාර දක්වමින් අගමැති සෙබස්තියන් ලෙකොර්නු සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සෘජුවම මෙලෙන්චොන්ට චෝදනා කළේය..

“මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙහෙයවීමේ සහ අරාජිකත්වය ඇතිකිරීමේ සම්පූර්ණ දේශපාලන වගකීම අන්ත වාමාංශික කණ්ඩායම් සහ මෙලෙන්චොන් සතු වේ.”

මෙමගින් පෙනී යන්නේ, ශිෂ්‍යයන්ගේ සැබෑ අර්බුදය පසෙක තබා, ඉදිරි මැතිවරණය ඉලක්ක කරගනිමින් දේශපාලන පක්ෂ එකිනෙකා වෙත චෝදනා එල්ල කරගනිමින් බල අරගලයක නිරත වන බවයි.

සංක්ෂිප්තව දක්වන්නේ නම්, ප්‍රංශයේ වත්මන් තත්ත්වය යනු තනි තනිව වෙන්කර හඳුනාගත හැකි ශිෂ්‍ය අර්බුදයක් පමණක් නොවේ. එය ශිෂ්‍ය අයිතිවාසිකම්, දැඩි මූල්‍ය කප්පාදු, අධික ලෙස පොලිස් බලය යෙදවීම සහ ජනාධිපතිවරණය ඉලක්ක කරගත් උග්‍ර දේශපාලන පක්ෂග්‍රාහී තරගකාරිත්වය එකිනෙක පැටලී නිර්මාණය වූ සංකීර්ණ සමාජ විපර්යාසයකි.