සටහන: සශිකලා මධුෂාණී
ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ) ඔක්තෝම්බර් මස 23 : ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව යළිත් හමුදා ප්‍රහාර එල්ල කළහොත් ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් පහසුකම්, දියයට සන්නිවේදන කේබල්, දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) පහසුකම් ඉලක්ක කරන බවට ඉරානය අනතුරු අඟවා තිබේ.
ඉරානයේ උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ලේකම් මොහ්සෙන් රෙසායි විසින් මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදුකර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරන අතර ඔහුගේ ප්‍රකාශයට අනුව, ඉරාන බලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ තම රටේ ආර්ථිකයට හා යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල වුවහොත්, ප්‍රතිචාරය සාම්ප්‍රදායික හමුදා ඉලක්කවලට පමණක් සීමා නොවන බවත්, ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල් හතක් දක්වා විහිදෙන උපායමාර්ගික පහසුකම් ප්‍රහාරවලට ලක්වීය හැකි බවත්, නැවත යුද්ධයක් ඇති වුවහොත් එය පෙර ගැටුම්වලට වඩා පුළුල් භූගෝලීය ප්‍රදේශයකට ව්‍යාප්ත විය හැකි බවත් ය.
මේවන විට ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය නව ප්‍රහාරයක් සඳහා සූදානම් වන බවට පළවන වාර්තා මධ්‍යයේ කලාපීය ආරක්ෂාව පිළිබඳ අවධානය ඉහළ යාමත් සමඟ මෙම අනතුරු ඇඟවීම ඉරානය විසින් සිදුකර ඇති අතර ඒ අනුව, තෙල් නිෂ්පාදන හා සැකසුම් මධ්‍යස්ථානවලට අමතරව කලාපයේ ඩිජිටල් ආර්ථිකයට වැදගත් වන දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ AI තාක්ෂණික පහසුකම් ද ඉලක්ක අතරට ඇතුළත් විය හැකි බවට ඉරානය අනතුරු අඟවා ඇත.
ගල්ෆ් කලාපය ලෝකයේ ප්‍රධාන බලශක්ති සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් වන බැවින් එහි තෙල් හා ගෑස් පහසුකම්වලට සිදුවන හානි ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළට සෘජු බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.
විශේෂයෙන් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය ආශ්‍රිත නාවික ගමනාගමනයට බාධා ඇති වුවහොත් ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් සැපයුම, ඉන්ධන මිල සහ ප්‍රවාහන වියදම් කෙරෙහි පීඩනයක් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතී. එමෙන්ම, දත්ත මධ්‍යස්ථාන හා දියයට සන්නිවේදන කේබල්වලට හානි සිදුවීමෙන් අන්තර්ජාල සේවා, වලාකුළු පරිගණක සේවා සහ AI තාක්ෂණය මත රඳා පවතින ව්‍යාපාරික කටයුතුවලට ද බාධා ඇති විය හැකිය. මෙම තර්ජන එල්ල වී ඇත්තේ ඇමෙරිකාව හා ඉරානය අතර පවතින අර්බුදය සමනය කිරීම සඳහා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික උත්සාහයන් ද ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින පසුබිමකය.
ඉරානයේ තර්ජන ක්‍රියාත්මක වුවහොත් එහි බලපෑම මැදපෙරදිග කලාපයට පමණක් සීමා නොවී ලෝක බලශක්ති වෙළෙඳපොළට සහ ඩිජිටල් ආර්ථිකයට ද ව්‍යාප්ත විය හැකි බැවින්, ඉදිරි දිනවල රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාකච්ඡා හා ආරක්ෂක තීරණ කෙරෙහි ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමුවනු ඇත.
