රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 28 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
නව න්යෂ්ටික ගිවිසුමකට එළඹෙන ලෙස බල කරමින් ට්රම්ප් විසින් ඉරානයට එරෙහිව නාවික බලඇණියක් යොදවා ඇති අතර, එකඟතාවයකට නොපැමිණෙන්නේ නම් ප්රබල හමුදා ප්රහාරයක් එල්ල කරන බවට අනතුරු අඟවා තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, තර්ජන හමුවේ කිසිදු සාකච්ඡාවකට ඉඩක් නොමැති බවත්, තම රට ප්රතිප්රහාර සඳහා සූදානම් බවත් ඉරාන රජය පවසා ඇත.
ඉරානය තුළ පවතින රාජ්ය විරෝධී උද්ඝෝෂණ මර්දනය කිරීම සහ එරට න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළ අඩපණ කිරීම මෙම ඇමරිකානු පීඩනයේ ප්රධාන අරමුණු බව පෙනී යයි.
කලාපීය නායකයින් සාමය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළද, මෙම ගැටුම මගින් මැදපෙරදිග කලාපයේ දැඩි අස්ථාවරත්වයක් නිර්මාණය වීමේ අවදානමක් පවතී.
නව න්යෂ්ටික ගිවිසුමක් සඳහා ට්රම්ප් ඉදිරිපත් කරන කොන්දේසි
න්යෂ්ටික අවි නොතිබීම: ට්රම්ප්ගේ ප්රධානතම සහ පැහැදිලිම කොන්දේසිය වන්නේ ඉරානය සතුව කිසිදු න්යෂ්ටික අවියක් නොතිබිය යුතු (NO NUCLEAR WEAPONS) යන්නයි.
සාධාරණ සහ යුක්තිසහගත ගිවිසුමක්: ඔහු ඉල්ලා සිටින්නේ සියලුම පාර්ශ්වයන්ට යහපත් වූ, “සාධාරණ සහ යුක්තිසහගත ගිවිසුමක්” (fair and equitable deal) සඳහා ඉරානය සාකච්ඡා මේසයට පැමිණිය යුතු බවයි.
න්යෂ්ටික සහ මිසයිල වැඩසටහන් නතර කිරීම: වොෂින්ටනය බලාපොරොත්තු වන්නේ ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන මෙන්ම ඔවුන්ගේ මිසයිල වැඩසටහන් ද නතර කිරීමටයි. කලාපය තුළ පවතින ඊශ්රායල බලයට මෙම වැඩසටහන් අභියෝගයක් වන බැවින් ඇමරිකාව මෙම ඉල්ලීම සිදු කරයි
කඩිනම් එකඟතාවයකට පැමිණීම: කාලය වේගයෙන් ගෙවී යන බැවින් ඉරානය වහාම සාකච්ඡා සඳහා පැමිණිය යුතු බව ට්රම්ප් අවධාරණය කරයි.
ඉරානය මෙම කොන්දේසි මත පදනම්ව ගිවිසුමකට එළඹීමට අපොහොසත් වුවහොත්, මීට පෙර එල්ල කළ ප්රහාරවලට වඩා "ඉතා දරුණු" ප්රහාරයකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇති බවට ඔහු තර්ජනය කර ඇත. එසේම, සාකච්ඡා සඳහා පොළඹවා ගැනීමේ උපක්රමයක් ලෙස ඇමරිකාව ඉරානය වෙත ප්රබල නාවික බලඇණියක් (Armada) යොමු කර ඇති බව සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, තර්ජන පවතින තාක් කල් තමන් සාකච්ඡා සඳහා ඉදිරිපත් නොවන බව ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයා පවසා ඇති අතර, සාකච්ඡා පැවැත්විය හැක්කේ තර්ජන සහ අසාධාරණ ඉල්ලීම් නොමැති විට පමණක් බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයයි.
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර වත්මන් ගැටුමේ ප්රධාන හේතු
න්යෂ්ටික වැඩසටහන සහ නව ගිවිසුමක අවශ්යතාවය: ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඔවුන්ගේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් නව “සාධාරණ සහ සාධාරණ ගිවිසුමකට” (fair and equitable deal) එළඹෙන ලෙසයි. ඉරානය සතුව කිසිදු ආකාරයක න්යෂ්ටික අවියක් (NO NUCLEAR WEAPONS) නොතිබිය යුතු බව ඇමරිකාවේ ප්රධාන ඉල්ලීමකි. පසුගිය ජුනි මාසයේදී ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය එක්ව ඉරානයේ ප්රධාන න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන තුනකට බෝම්බ හෙලීම මෙම තත්ත්වය තවත් උග්ර කිරීමට හේතු විය.
• ඉරානයේ මිසයිල වැඩසටහන සහ කලාපීය බලය: ඉරානයේ න්යෂ්ටික සහ මිසයිල වැඩසටහන් මගින් කලාපය තුළ පවතින ඊශ්රායල ආධිපත්යයට එල්ල වන අභියෝගය මැඩපැවැත්වීමට ඇමරිකාව උත්සාහ කරයි.
• මානව හිමිකම් සහ දේශීය විරෝධතා: ඉරානය තුළ පවතින ආණ්ඩුවට එරෙහි විරෝධතා මර්දනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව දැඩි ස්ථාවරයක සිටී. සාමකාමී විරෝධතාකරුවන් ඝාතනය කිරීම සහ රැඳවියන් සමූහ වශයෙන් මරා දැමීම වැනි ක්රියා ඇමරිකාව විසින් යුධමය ප්රහාරයක් එල්ල කිරීම සඳහා වූ “රතු ඉරි” (red lines) ලෙස නම් කර ඇත. විරෝධතා අතරතුර දහස් ගණනක් මියගොස් ඇති බවට ලැබෙන වාර්තා සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව ඉරානයට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරයි.
• හමුදාමය බලය පෙන්වීම: ඇමරිකාව සිය “USS Abraham Lincoln” ගුවන් යානා ප්රවාහන නෞකාව ඇතුළු නැව් සමූහයක් (Armada) කලාපයට එවා ඇත්තේ ඉරානයට බලපෑම් කිරීමට සහ ඔවුන්ට අවශ්ය දේ ඉටු නොවන්නේ නම් මිසයිල ප්රහාර එල්ල කරන බවට පණිවිඩයක් දීමටයි.
• පළිගැනීමේ ප්රහාර: පසුගිය ජුනි මාසයේදී තම න්යෂ්ටික මධ්යස්ථානවලට එල්ල වූ ප්රහාරයට ප්රතිචාර වශයෙන් ඉරානය කටාර්හි පිහිටි ඇමරිකානු ගුවන් කඳවුරකට ප්රහාර එල්ල කළ අතර, නැවත ප්රහාරයක් එල්ල වුවහොත් කලාපය පුරා පිහිටි ඇමරිකානු කඳවුරුවලට ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඉරානය ප්රතිඥා දී ඇත.
ඇමරිකාවේ තර්ජන පවතින තාක් කල් කිසිදු සාකච්ඡාවකට ඉරානය සූදානම් නැති බව පවසන අතර, සාකච්ඡා කළ හැක්කේ එවැනි තර්ජන සහ අහිතකර ඉල්ලීම් නොමැති විට පමණක් බව ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයා අවධාරණය කරයි.
