රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 02, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
රෆා දේශසීමා පිවිසුම සීමිත මට්ටමින් යළි විවෘත කිරීමට ගත් තීරණය කිරීමත් සමඟ දැඩි ආරක්ෂක පරීක්ෂාවන් මධ්යයේ ක්රියාත්මක වන මෙම වැඩපිළිවෙළ හරහා හදිසි වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය රෝගීන්ට සහ අධ්යාපන කටයුතු සඳහා විදේශගත වන්නන්ට ප්රමුඛතාවය හිමි වේ.
ඊජිප්තුව සහ යුරෝපා සංගමය සමඟ සම්බන්ධීකරණය වෙමින් සිදුවන මෙම පියවර, දීර්ඝ කාලයකට පසු පලස්තීන වැසියන්ට ගමන් බලපත්රයක් ලබා දීමට ගත් උත්සාහයකි.
කෙසේ වෙතත්, දේශසීමාව විවෘත කළද ප්රදේශයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය සහ සහනාධාර සැපයීමේ බාධා හේතුවෙන් මානුෂීය අර්බුදය තවදුරටත් දැඩි වී පවතී. සටන් විරාම ගිවිසුම් පවතින පසුබිමක පවා දේශසීමාව හරහා සිදුවන මෙම සීමිත ගමනාගමනය පිළිබඳව වැසියන් තුළ පවතින්නේ අවිනිශ්චිත බියකි.
සටන් විරාමය අතරතුර සිදුවන ප්රහාර සහ මානුෂීය ආධාරවල වත්මන් තත්ත්වය කුමක්ද?
සටන් විරාමය ක්රියාත්මක වුවද, ගාසා තීරයේ ප්රහාර සහ මානුෂීය ආධාර සම්බන්ධයෙන් පවතින්නේ ඉතා අවිනිශ්චිත සහ අර්බුදකාරී තත්ත්වයකි,
ඒ අනුව,
ප්රහාර සහ සටන් විරාම උල්ලංඝනය කිරීම්
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ මැදිහත් වීමෙන් ඔක්තෝබර් මාසයේදී සටන් විරාමය ආරම්භ වූ දා සිට මේ දක්වා අවම වශයෙන් පලස්තීනුවන් 511 දෙනෙකු මියගොස් 1,405 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත.
සටන් විරාමය පැවතියද ඊශ්රායල හමුදා විසින් අඛණ්ඩව ප්රහාර එල්ල කරන බව වාර්තා වේ. නිදසුනක් ලෙස, පසුගිය සෙනසුරාදා එල්ල වූ ගුවන් ප්රහාරවලින් පුද්ගලයන් 31 දෙනෙකු මියගිය අතර, ඉරිදා දිනයේදී ඩ්රෝන ප්රහාර මගින් තවත් පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු මියගොස් තිබේ.
රෆා දේශසීමාව සහ වෛද්ය ආධාර
ඊජිප්තුව සහ ගාසා තීරය අතර ඇති රෆා දේශසීමාව සීමිත පදනමක් මත (pilot phase) සඳුදා සිට යළි විවෘත කිරීමට ඊශ්රායලය තීරණය කර ඇත.
මෙය ප්රධාන වශයෙන්ම හදිසි ප්රතිකාර අවශ්ය රෝගීන් සහ තුවාලකරුවන් විදේශගත කිරීම සඳහා යොදා ගැනීමට නියමිතය. ගාසා තීරයේ පවතින රෝහල් බොහොමයක් ඊශ්රායල ප්රහාර හමුවේ විනාශ වී ඇති බැවින්, පුද්ගලයන් 22,000ක් පමණ හදිසි වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා විදේශගත වීමට බලා සිටිති.
දේශසීමාව විවෘත කිරීමේදී පලස්තීනුවන් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ඊශ්රායල හමුදාව විසින් විශේෂ පරීක්ෂණ මධ්යස්ථානයක් ද ස්ථාපිත කර ඇත.
මානුෂීය ආධාර සහ සහන සංවිධානවලට පනවා ඇති බාධා
පුද්ගල ගමනාගමනය සඳහා දේශසීමාව විවෘත වුවද, ගාසා තීරයට අත්යවශ්ය ආහාර සහ අනෙකුත් ආධාර ඇතුළු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි තොරතුරු මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැත. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවසන්නේ ගාසා තීරයට දිනකට අවම වශයෙන් ආධාර ට්රක් රථ 600ක් අවශ්ය බවයි.
මානුෂීය තත්ත්වය තවත් දරුණු කරමින්, ‘දේශසීමා රහිත වෛද්යවරුන්ගේ සංවිධානය’ (MSF) ඇතුළු සහන සංවිධාන 37ක මෙහෙයුම් මාර්තු 1 වනදා සිට තහනම් කිරීමට ඊශ්රායල රජය තීරණය කර ඇත,. තම දේශීය සේවකයන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දීමට අපොහොසත් වීම මෙම තහනමට හේතුව ලෙස ඊශ්රායලය දක්වයි.
සෞඛ්ය විශේෂඥයන් පවසන්නේ මෙය මානුෂීය ආධාර අවියක් ලෙස භාවිතා කිරීමක් (weaponisation of aid) බවයි. යුද්ධය ආරම්භයේ සිට මේ දක්වා පලස්තීන සෞඛ්ය සේවකයන් 1,700කට අධික පිරිසක් මියගොස් ඇති බැවින්, ජාත්යන්තර සහන සංවිධාන මත දැඩි ලෙස යැපීමට පලස්තීනුවන්ට සිදුවී ඇත.
නමුත්, , සටන් විරාමයක් පැවතියද සිවිල් වැසියන්ගේ මරණ අඛණ්ඩව සිදුවන අතර, මානුෂීය සහ වෛද්ය ආධාර සැපයීමේ ක්රියාවලිය දැඩි සීමාවන්ට යටත්ව පවතී.
