රෂිකා හෙන්නායක මැයි 06 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
පුවත අසන්න මෙතැනින්..
https://creators.spotify.com/pod/profile/lnw-spotify-channel/embed/episodes/ep-e3iveknපුවත නරඹන්න මෙතැනින්..
රෂිකා හෙන්නායක මැයි 06 ,ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
පසුගිය අප්‍රේල් 8 වනදා ලෙබනනයේ බීරූට් නුවර සහ තදාසන්න ප්‍රදේශවල වැසියන්ට එය තවත් එක් සාමාන්‍ය බදාදා දිනයක් විය. එහෙත් පස්වරු 2:15 ට එළඹුණු ඒ බිහිසුණු විනාඩි 10 ක කාලය මුළු මහත් ලෙබනනයම “සදාකාලික අඳුරකට” (Eternal Darkness) ඇද දැමීමට සමත් විය. මානුෂීය ව්‍යසනයක බිහිසුණු බව ලොවට පසක් කළ මෙම දිනය ලෙබනන් වැසියන් දැන් හඳුන්වන්නේ “කළු බදාදා” (Black Wednesday) යනුවෙනි.
ඊශ්‍රායල හමුදාව විසින් “Operation Eternal Darkness” ලෙස නම් කරන ලද මෙම මෙහෙයුම එහි වේගය සහ විනාශකාරී ස්වභාවය අනුව යුධ ඉතිහාසයේ අතිශය ම්ලේච්ඡ සන්ධිස්ථානයකි. විනාඩි 10ක් වැනි කෙටි කාල සීමාවක් තුළ මෙතරම් දැවැන්ත ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, හදිසි සහන සේවා ක්‍රියාත්මක වීම පවා අඩපණ කරන අයුරින් සිදුකළ “සන්තෘප්ත බෝම්බ හෙලීමේ” (Saturation Bombing) උපක්‍රමයක් මෙහිදී භාවිත කර ඇති බවයි.
- ඉලක්ක සංඛ්‍යාව: විනාඩි 10ක් තුළ ලෙබනනය පුරා ඉලක්ක 100කට ප්‍රහාර එල්ල විය.
- මරණ සංඛ්‍යාව: ලෙබනන් බලධාරීන්ට අනුව එදින මියගිය මුළු සංඛ්‍යාව 361 කි.
- තුවාල ලැබූවන්: 1,000කට අධික පිරිසක් තුවාල ලැබූහ.
මෙම කෙටි කාලය තුළ සිදු වූ අතිවිශාල ජීවිත හානිය මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, සිවිල් වැසියන්ට ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා යාමට කිසිදු අවස්ථාවක් ලබා නොදීම තුළ පවතින අමානුෂීය ස්වභාවයයි.
“වරෙක ජනාකීර්ණ, සජීවී ප්‍රජාවක් වූ Hay el Sellom ප්‍රදේශය දැන් කඩා වැටුණු කොන්ක්‍රීට්, ඇඹරුණු ලෝහ සහ නිරාවරණය වූ වයර් සහිත නටඹුන් ගොඩක් පමණි. පියගැටපෙළවල් කෙළවර වන්නේ කිසිවක් නොමැති ශුන්‍යතාවයකිනි. එදිනෙදා ජීවිතයේ ශබ්ද වෙනුවට දැන් ඇසෙන්නේ මාරාන්තික නිහඬතාවයකි.”
බීරූට් හි මධ්‍යම ප්‍රදේශයක් වන Corniche al Mazraa වැනි ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශවලට කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව ප්‍රහාර එල්ල විය. ජිම් (gym), අවන්හල් සහ රූපලාවන්‍යාගාර වැනි සිවිල් ස්ථාන ඉලක්ක කිරීම ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතියේ (International Humanitarian Law) මූලිකාංගයක් වන ‘හමුදාමය සහ සිවිල් ඉලක්ක වෙන්කර හඳුනාගැනීමේ’ මූලධර්මය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමකි.
ශාරීරික යෝග්‍යතා උපදේශකවරියක වන නෝහා (Noha) පවසන පරිදි, නගර මධ්‍යයේ මෙවැනි ප්‍රහාරයක් එල්ල වනු ඇතැයි කිසිවෙකු අපේක්ෂා කළේ නැත. ඇය සේවය කළ ගොඩනැගිල්ලට බෝම්බ දෙකක් පතිත වූ අතර ඉන් පුද්ගලයන් 16 දෙනෙකු මිය ගියහ.
“එම ඉලක්කය සිවිල් එකක් විය. එය නිසැකවම සිවිල් ඉලක්කයක්ම විය. ඉන් පීඩාවට පත් වූයේ අප වැනි සාමාන්‍ය මිනිසුන්ය.”
සුන්බුන් අතරින් ඇසුණු මරණයේ හඬ
ප්‍රහාරයෙන් පසු සුන්බුන් අතර සිරවී සිටි ඝාසන් ජාවාඩ් (Ghassan Jawad) ගේ දිවි ගලවා ගැනීම හාස්කමක් බඳු වුවද, එය අවසන් වූයේ දරාගත නොහැකි ශෝකයකිනි. ඔහු නිදා සිටියදී ගොඩනැගිල්ල කඩා වැටුණු අතර, ඔහුගේ සුරතල් බළලා සුන්බුන් අතර සිදුරක් හෑරීම නිසා ඔහුට හුස්ම ගැනීමට අවස්ථාව ලැබුණි.
කෙසේ වෙතත්, අසලම සිරවී සිටි ඔහුගේ මව සහ සහෝදරියන් දෙදෙනාට එම වාසනාව හිමි නොවීය. මරණය අභියස සිටින මිනිසෙකුට තම ආදරණීයයන්ගේ අවසන් හඬ ඇසීම කෙතරම් මානසික පීඩනයක්ද යන්න ඔහුගේ වචන වලින් පැහැදිලි වේ.
“සියල්ල නිහඬ විය… පසුව එය සම්පූර්ණයෙන්ම නිහඬ විය.”
සටන් විරාමයක බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම
මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වූයේ එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර තාවකාලික සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබූ පසුබිමකය. ජනතාව සාමය පිළිබඳ යම් බලාපොරොත්තුවක් තබාගෙන සිටියදී, පස්වරු 2:15 ට එල්ල වූ මෙම මාරාන්තික ප්‍රහාරය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා සහ බිම් මට්ටමේ පවතින කටුක යථාර්ථය අතර ඇති පරස්පරතාව මනාව විදහා දක්වයි. “Eternal Darkness” යනු හමුදා මෙහෙයුමක නාමය වුවද, එය ලෙබනන් වැසියන්ගේ ජීවිතවලට සැබෑවටම අන්ධකාරය රැගෙන ආවේය.
හමුදාමය ඉලක්ක ලෙස අලි මොහොමඩ් ගුලාම් දහිනි, ෂෙයික් සාදික් නබුල්සි සහ මොහොමඩ් මානි වැනි පුද්ගලයන් ඉලක්ක කළ බව ප්‍රකාශ වුවද, එහි සැබෑ වන්දිය ගෙවූයේ අහිංසකයන්ය. Hay el Sellom ප්‍රදේශයේ පමණක් මියගිය 80 දෙනාගෙන් 15 දෙනෙකුම කුඩා දරුවන්ය.
මොහොමඩ් (Mohammed) නම් පියාට මෙම ප්‍රහාරයෙන් සිය නිවස අහිමි වූයේ දෙවැනි වරටය. ඔහු 2024 වසරේ පැවති යුද්ධයෙන් ද සිය නිවස අහිමි කරගත්තෙකි. එහෙත් මෙවර ඔහුට අහිමි වූයේ ඔහුගේ පුත් අබ්බාස්වය. එමෙන්ම දකුණු ලෙබනනයේ සිට ආරක්ෂාව පතා පැමිණි රහ්මා (Rahma) සහ රායන් (Rayan) යන සහෝදරියන් දෙදෙනා සිඩොන් (Sidon) හි පිහිටි ‘අල් සහ්රා’ (Al Zahraa) මුස්ලිම් පල්ලියේ යාඥා කරමින් සිටියදී ප්‍රහාරයට ලක්ව මිය යාම සරණාගතභාවයේ පවතින අස්ථිර බව පසක් කරයි.
“මට මගේ නිවස අහිමි වීම ගැන දුකක් නැත, එය නැවත ගොඩනැගිය හැකිය. නමුත් කිසිවකට මගේ පුතාව නැවත ලබා දිය නොහැක.”
“Operation Eternal Darkness” හෙවත් “කළු බදාදා” ලෙබනන් ඉතිහාසයේ ලියැවෙන්නේ මිනිස් ජීවිතවලට අගයක් නොමැති ම්ලේච්ඡත්වයේ සංකේතයක් ලෙසිනි. හමුදාමය හෝ දේශපාලන අරමුණු වෙනුවෙන් විනාඩි 10ක් වැනි සුළු කාලයකදී සිය ගණනකගේ ජීවිත බිලිදීම කිසිසේත්ම යුක්ති සහගත කළ නොහැක.
ගඩොල් සහ වැලි වලින් නිවාස නැවත සෑදිය හැකි වුවද, අහිමි වූ ඒ අහිංසක ජීවිත සහ බිඳුණු සිහින නැවත ගොඩනැගිය නොහැක. අවසානයේදී, ලෝක බලවතුන්ගේ යුධ සිතියම් මත ඇඳෙන සැලසුම්වල සැබෑ මිල ගෙවන්නේ කිසිවකට සම්බන්ධ නොමැති සාමාන්‍ය ජනතාව බව අප අමතක නොකළ යුතුය. යුද්ධයක අවසාන ප්‍රතිඵලය ජයග්‍රහණය නොව, මිනිස් සංහතියේ පරාජයයි.
