රෂිකා හෙන්නායක ජූලි 11, කොළඹ LNW :
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිදුවූ මරණ සහ තුවාල කිරීම් සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් ප්රකාශක රවීනා ශම්දාසානි (Ravina Shamdasani) ප්රකාශයක් කරමින් අවධාරණය කෙරෙන්නේ පරීක්ෂණ වාර්තා සැකසීමෙන් ඔබ්බට ගිය යුක්තියේ අවශ්යතාවයයි. බලධාරීන් විසින් පරීක්ෂණ පවත්වන බවට පොරොන්දු වීම යහපත් වුවද, ඒවා ස්වාධීන සහ විනිවිදභාවයකින් තොර වුවහොත් සැබෑ වගවීමක් (Accountability) බලාපොරොත්තු විය නොහැකි බවයි.
“මියගිය සහ තුවාල ලැබූ දස සංඛ්යාත පිරිසගේ පවුල්වල සාමාජිකයන්ට සත්යය දැනගැනීමට සහ වගවීම දැකීමට අයිතියක් ඇත.” පීඩාවට පත් පවුල්වලට යුක්තිය ඉටු කිරීම යනු බන්ධනාගාර පවුරෙන් ඇතුළත සිදු වූ සැබෑ සත්යය කිසිදු වසන් කිරීමකින් තොරව හෙළිදරව් කිරීම බවද ඇය පවසයි.
බන්ධනාගාරවල දැනට රඳවා සිටින පිරිසෙන් අසමතුලිත ලෙස ඉහළ ප්රමාණයක් මත්ද්රව්ය ආශ්රිත වැරදිවලට සම්බන්ධ වූවන්ය. මොවුන් සිරගත කිරීම මගින් පද්ධතියට දරාගත නොහැකි පීඩනයක් එක් කරන අතර, එය කිසිසේත් විසඳුමක් නොවේ. මානව හිමිකම් කේන්ද්ර කරගත් විශ්ලේෂණයකදී පෙන්වා දෙන්නේ, මෙවැනි පුද්ගලයන් සඳහා සිරකුටි වෙනුවට සෞඛ්ය කේන්ද්ර කරගත් ප්රවේශයන් (Health-centred responses) සහ පුනරුත්ථාපන වැඩපිළිවෙළවල් හදිසි මානුෂීය අවශ්යතාවයක් ලෙස ක්රියාත්මක කළ යුතු බවයි.
මීගමුව සිදුවීමෙන් මතු වූ ප්රචණ්ඩත්වය යනු කාලයක් තිස්සේ තැන්පත් වෙමින් පැවති “වෙඩි බෙහෙත් ගබඩාවක්” පත්තු වීම වැනිය. බන්ධනාගාර පද්ධතිය පුරා පැතිරී ඇති නිදන්ගත ව්යුහාත්මක දෝෂ (Chronic Structural Flaws) මෙම තත්ත්වයට සෘජුවම වගකිව යුතුය
- දීර්ඝකාලීන නඩු විභාග අපේක්ෂිත රඳවා තබා ගැනීම්: වසර ගණනාවක් තිස්සේ නඩු විභාගයක් නොමැතිව රඳවා තැබීම පුද්ගල නිදහස තකා කරන බරපතල උල්ලංඝනයකි.
- අධික තදබදය (Overcrowding): සීමිත ඉඩකඩක අතිවිශාල පිරිසක් රඳවා තැබීමෙන් පැන නගින මානසික හා ශාරීරික පීඩනය ප්රචණ්ඩත්වයට මග පාදයි.
- අමානුෂීය පහසුකම්: අවම සෞඛ්ය සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම්වත් නොමැති වීම රැඳවියන්ගේ මානුෂීය ගෞරවය කෙළෙසීමකි.
මෙය තවදුරටත් කළමනාකරණ ගැටලුවක් ලෙස ලුහුඬු කළ නොහැක; මෙය බරපතල මානව හිමිකම් අර්බුදයකි.
බන්ධනාගාර පද්ධතියේ ප්රතිසංස්කරණ යනු තවදුරටත් ලිපිගොනු සහ කමිටු වාර්තාවලට පමණක් සීමා කළ හැක්කක් නොවේ. පද්ධතියේ පවතින ව්යුහාත්මක අර්බුද නිරාකරණය නොකර පවත්වන පරීක්ෂණවලින් පමණක් බන්ධනාගාර තුළ සාමය ඇති කළ නොහැක. අපට අවශ්ය වන්නේ දණ්ඩනය මත පදනම් වූ ක්රමවේදයකින් බැහැරව, මානුෂීය ගෞරවය සුරකින සැබෑ පුනරුත්ථාපන වැඩපිළිවෙළකි.


