රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 16, කොළඹ LNW :
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂිකා ක්‍රිස්ටලීනා ජෝර්ජීවා (Kristalina Georgieva) අනතුරු අඟවා ඇත්තේ, ලෝක ආර්ථිකය බලවත් සහ එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ බලවේග මගින් මෙහෙයවනු ලබන බවත්, යුද්ධ, ඉහළ යන ණය බර, කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ලොව පුරා වර්ධන අපේක්ෂාවන් හැඩගැසෙමින් පවතින බවත්ය.
ගැටුම්වලට මුහුණ දී ඇති රටවල ආර්ථික වර්ධන අපේක්ෂාවන් සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇති අතර, එක්සත් ජනපදය, චීනය, ඉන්දියාව සහ තවත් ආසියාතික රටවල් කිහිපයක් ඇතුළුව කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) අගය දාමයට සම්බන්ධ ආර්ථිකයන් ශක්තිමත් වර්ධන අපේක්ෂාවලින් ප්‍රතිලාභ ලබා ඇති බව ඇය සඳහන් කළාය.
අධික ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති රාජ්‍ය ණය මට්ටම ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රධාන ගැටළුවක්ව පවතින බව ඇය පෙන්වා දුන්නාය. දියුණු ආර්ථිකයන් වැඩිම ණය බරක් දරා සිටින අතරම, නැගී එන වෙළඳපලවල ද ණය මට්ටම ඉහළ යමින් පවතී. බොහෝ අඩු ආදායම්ලාභී රටවල ණය- දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) අනුපාතය සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පැවතුනද, ඉහළ යන පොලී ගෙවීම් හේතුවෙන් සංවර්ධන කටයුතු සඳහා ආයෝජනය කිරීමේ හැකියාව ඒවාට සීමා වී තිබේ.
අඩු ආදායම්ලාභී ජාතීන්ට ලැබෙන නිල සංවර්ධන ආධාර මට්ටම් අඩුවීම, තීරණාත්මක මහජන ආයෝජන සහ සංවර්ධන වැඩසටහන් සඳහා ලබාගත හැකි සම්පත් ප්‍රමාණය අඩු කරමින් එම රටවල් මත පවතින පීඩනය තවදුරටත් තීව්‍ර කරන බව IMF ප්‍රධානියා අනතුරු ඇඟවී ය.
මෙම වර්ධනයන්හි ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක ක්‍රමයෙන් වඩාත් පැහැදිලි වෙමින් පවතින බව ජෝර්ජීවා පැවසුවාය. ගෝලීය ගැටුම් හේතුවෙන් ඇති වූ සැපයුම් දාම බාධා කිරීම් බලශක්ති මිල ඉහළ නැංවීමට හේතු වී ඇති අතර, එය ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී කරමින් උද්ධමනය ඉහළ යාමට ද දායක වී තිබේ. නාවික මාර්ග අවදානම් සහගත ලෙස පවතින අතර, පිරිපහදු ධාරිතාව සහ ස්වභාවික වායු සැපයුම් මත පීඩනය අඛණ්ඩව එල්ල වෙමින් පවතී.
එමෙන්ම, ඉහළ ණය මට්ටම් සහ අඛණ්ඩ අයවැය හිඟයන් හේතුවෙන් ආර්ථික කම්පනවලට මුහුණ දීමේ රජයන්හි හැකියාව අඩුවෙමින් පවතින බව ඇය පෙන්වා දුන්නාය. ආර්ථික වර්ධනය මගින් ණය උගුලෙන් මිදීමට යම් රුකුලක් ලැබුණද, විශ්වාසදායක මූල්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ වියදම් විනයකින් තොරව හුදෙක් ආර්ථික පුළුල් වීමෙන් පමණක් ඉහළ යන ණය ප්‍රවණතාව ආපසු හැරවිය නොහැකි බව ඇය අවධාරණය කළාය.
කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ඇය කියා සිටියේ, මෙම තාක්ෂණය ආර්ථික වර්ධනය සහ ආයෝජන ඉහළ නංවන අතරම, උද්ධමන පීඩන සඳහා ද දායක වන බවයි. දත්ත මධ්‍යස්ථාන, පරිගණක යටිතල පහසුකම් සහ ආශ්‍රිත තාක්ෂණයන් සඳහා කෙරෙන දැවැන්ත ආයෝජන වැඩි වැඩියෙන් ණයට ගැනීම් හරහා මූල්‍යනය කරනු ලබන අතර, එය රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ශේෂ පත්‍ර මත නව පීඩන ඇති කරයි.
එමෙන්ම, එල් නිනෝ (El Niño) කාලගුණික සංසිද්ධිය ආහාර මිල ඉහළ නැංවීම සහ කාලගුණික විපර්යාස ඇති කිරීම මගින් උද්ධමනය තවදුරටත් ඉහළ යාමට හේතු විය හැකි බව ඇය අනතුරු ඇඟවී ය. ඉහළ යන ආහාර මිල අවදානමට ලක්විය හැකි සහ අඩු ආදායම්ලාභී කුටුම්භයන්ට අසමානුපාතික ලෙස බලපාන බව ඇය සඳහන් කළාය.
මෙම පසුබිම තුළ, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා දැඩි ණය බරකින් යුත් රටවල මූල්‍ය ඒකාබද්ධතාවය (fiscal consolidation) අත්‍යවශ්‍ය වන බව IMF කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂිකාව අවධාරණය කළාය. විශ්වාසදායක මධ්‍යකාලීන මූල්‍ය සැලසුම් ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසත්, අවශ්‍ය නම් රාජ්‍ය මූල්‍ය තිරසාර මාවතකට ගෙන ඒම සඳහා කඩිනම් පියවර ගන්නා ලෙසත් ඇය රාජ්‍යන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියාය.
