රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 31, කොළඹ LNW :
ඩොලර් බිලියන 2.1 ක පේට්‍රියට් ගිවිසුම: අද අනුමැතිය ලැබුණත් සැපයුම 2030 දශකයට යන්නේ ඇයි?
2026 ඔක්තෝබර් අග භාගයේදී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් යුක්‍රේනයට ඩොලර් බිලියන 2.1 ක වටිනාකමකින් යුත් පේට්‍රියට් PAC-3 (Patriot PAC-3) මිසයිල 500 ක් අලෙවි කිරීමේ හැකියාව සඳහා අනුමැතිය ලබා දුන්නේය. 2025 ජනවාරි මාසයේදී ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන පාලන සමය ආරම්භ වූ තැන් සිට කියෙව් පාලනය වෙත ආරක්ෂක ආයුධ සැපයීමට වොෂින්ටනය තැබූ වඩාත්ම සැලකිය යුතු පියවරක් ලෙස මෙම ප්‍රකාශනය සැලකිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම පුවත නිකුත් වන්නේ යුක්‍රේන භූමියේ සිවිල් ජනතාව මුහුණ දෙන අතිශය ඛේදනීය යථාර්ථයක් මධ්‍යයේය.
රුසියානු හමුදාවන් විසින් යුක්‍රේනයේ බලශක්ති සහ සිවිල් යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගනිමින් ඩ්‍රෝන සහ මිසයිල ප්‍රහාර දැඩි ලෙස ඉහළ නංවා ඇත. පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා ඩ්නයිප්‍රෝ (Dnipro) නගරයේ ජනාකීර්ණ දුම්රිය වේදිකාවකට එල්ල වූ රුසියානු ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයකින් අහිංසක සිවිල් වැසියන් 14 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් වූ අතර, වෙනත් නගර දෙකකට එල්ල වූ දහවල් ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයින් පස් දෙනෙකු සහ කියෙව් (Kyiv) අගනුවරට එල්ල වූ රාත්‍රී මිසයිල ප්‍රහාරයකින් තවත් අයෙකු මිය ගියේය. රුසියාවේ වේගවත් බැලස්ටික් මිසයිල වළක්වාලීම සඳහා පේට්‍රියට් පද්ධති යුක්‍රේනයට අද දින අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම අවශ්‍ය වී තිබුණද, මෙම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික අනුමැතිය පිටුපස ඇත්තේ වෙනස්ම කතාවකි.
මෙම ගිවිසුම පිළිබඳව ඇති වඩාත්ම විස්මිත සහ උපායමාර්ගිකව තීරණාත්මක කරුණ වන්නේ, අනුමැතිය ලත් මෙම පේට්‍රියට් මිසයිල යුක්‍රේන ආරක්ෂක වළල්ලට එක්වීමට තවත් වසර ගණනාවක් ගතවීමයි. මෙම තීරණය පිළිබඳව දැනුවත් එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් තහවුරු කර ඇත්තේ, මෙම මිසයිල 500 තවමත් නිෂ්පාදනය කර පවා නොමැති අතර, ඒවා යුක්‍රේනයට ලැබීමට නියමිතව ඇත්තේ "2030 දශකය ආරම්භ වී වසර කිහිපයකට පසුව" බවයි.
මෙහිදී භූ-දේශපාලනික සහ හමුදාමය විශ්ලේෂකයෙකු ලෙස දකින ප්‍රධාන අර්බුදය වන්නේ තක්සේරුගත ක්ෂයවීමේ යුද්ධය (Tactical Attrition) සහ ආරක්ෂක-කාර්මික නිෂ්පාදන කාලරාමුව (Defense-Industrial Lead Times) අතර පවතින උග්‍ර අසමතුලිතතාවයයි. 2026 වසරේ දිනපතා එල්ල වන මිසයිල ප්‍රහාර හමුවේ ජාතික බලශක්ති පද්ධතිය සහ සිවිල් ජීවිත ආරක්ෂා කර ගැනීමට ක්ෂණික විසඳුම් අවශ්‍ය මොහොතක, 2030 දශකයේදී ලැබීමට නියමිත "කඩදාසි මත අනුමැතියක්" මගින් වර්තමාන රුසියානු තර්ජන හමුවේ කිසිදු සැබෑ ක්ෂණික තදින් අල්ලාගත හැකි ආරක්ෂාවක් සැපයිය නොහැක.
බිලියන ගණනක අරමුදල් පිටුපස ඇති සත්‍යය: පේට්‍රියට් මිසයිල සඳහා සැබවින්ම මුදල් ගෙවන්නේ කවුද?
ඩොලර් බිලියන 2.1 ක මෙම දැවැන්ත අලෙවි ගිවිසුම ඇමරිකානු භාණ්ඩාගාරයෙන් සෘජුවම ලබා දෙන මුදල් ත්‍යාගයක් නොවේ. ඇමරිකානු රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු තොරතුරුවලට අනුව, මෙහි පිරිවැය සපයා ගැනීම සඳහා සංකීර්ණ බහුපාර්ශ්වික මූල්‍ය යාන්ත්‍රණයක් ක්‍රියාත්මක වේ.
- “US JUMPSTART” වැඩසටහන මගින් කැනඩාව, ජර්මනිය සහ නෝර්වේ යන රටවලින් ලබාගන්නා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය දායකත්වයන්.
- යුරෝපීය සංගමයේ (EU) යුක්‍රේන ආධාර ණය (Ukraine Support Loan) මගින් මුදල් සපයනු ලබන ජාතික අරමුදල්.
මෙම අරමුදල් ව්‍යුහය මගින් එක්සත් ජනපදයේ උපායමාර්ගික උපක්‍රමයක් පෙන්නුම් කරයි. වොෂින්ටනය විසින් ජාත්‍යන්තර සන්ධාන හවුල්කරුවන් මුදල් ගෙවීමේ කාර්යයට සම්බන්ධ කරගනිමින්, තමන්ගේම දේශපාලන සහ මූල්‍ය බර අවම කර ගන්නා අතරම, යුරෝපීය සහ උතුරු ඇමරිකානු මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් ලවා අධි-තාක්ෂණික ආයුධ procure කිරීමට කටයුතු යොදා ඇත.
වොෂින්ටනය සහ කියෙව් අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නොසන්සුන්තාව සහ මතභේද
මෙම මිසයිල ගිවිසුම ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පෙර වොෂින්ටනය සහ කියෙව් අතර බරපතල රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නොසන්සුන්තාවයක් සහ පරිපාලනමය ප්‍රමාදයක් පැවතිණි. රුසියානු හමුදාවන් සිය ප්‍රහාර දැඩි කරමින් සිටියදී, තීරණාත්මක මිසයිල සැපයුම් සඳහා වොෂින්ටනයේ නිල අනුමැතිය ලැබෙන තෙක් කියෙව් පාලනයට මාසයකට ආසන්න කාලයක් බලා සිටීමට සිදු වූ බව ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කි ප්‍රකාශ කළේය.
මීට අමතරව, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් රුසියාව සමඟ ඩීසල් ගිවිසුමක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සහ රුසියානු තෙල් පිරිපහදු වෙත යුක්‍රේනය එල්ල කරන ප්‍රහාර නතර කරන ලෙස සෙලෙන්ස්කි වෙත කළ දැඩි විවේචන හමුවේ දෙරට අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා තවදුරටත් උණුසුම් විය.
“රුසියානු මිසයිල හමුවේ තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් විනාශ වෙද්දී, වොෂින්ටනයේ පරිපාලනමය අනුමැතිය තෙක් කියෙව් පාලනයට මාසයකට ආසන්න කාලයක් බලා සිටීමට සිදුවීම මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, මිත්‍ර පාක්ෂික සහතික කිරීම් සහ හදිසි යුද බිමේ යථාර්ථය අතර පවතින ගැඹුරු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පීඩනයයි.”
මෙම මිසයිල අලෙවියේ ප්‍රධාන කොන්ත්‍රාත්කරු වන්නේ එක්සත් ජනපදයේ ලොක්හීඩ් මාටින් (Lockheed Martin) සමාගමයි. මෙම අලෙවිය පසුපස ඇති කාර්මික පසුබිමෙසේය:
- ජූලි මාසයේදී එක්සත් ජනපද යුද හමුදාව විසින් පේට්‍රියට් මිසයිල නිෂ්පාදනය සඳහා ලොක්හීඩ් සමාගම වෙත ඩොලර් බිලියන 58.6 ක දැවැන්ත කොන්ත්‍රාත්තුවක් පිරිනමන ලදී.
- 2030 අග වන විට PAC-3 මිසයිල නිෂ්පාදන ධාරිතාව තෙගුණයකින් වැඩි කර වසරකට ඒකක 2,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමට ලොක්හීඩ් සමාගම සැලසුම් කරයි.
- වත්මන් හදිසි තත්ත්වය හමුවේ පෙන්ටගන සාකච්ඡාකරුවන් ද ආරක්ෂක කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ට නිෂ්පාදන ධාරිතාව සහ වේගය වහාම වැඩි කරන ලෙස දැඩි ලෙස බලපෑම් කරමින් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, මෙහි ඇති විශාලතම ගෝලීය අවදානම වන්නේ ඇමරිකානු අවි ගබඩාවල පවතින ක්ෂය වීමයි. යුක්‍රේනය වැනි මිත්‍ර පාක්ෂිකයින්ට විශාල වශයෙන් ආයුධ සැපයීමට අමතරව, ඉරානයේ සිදුවන හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින්ම විශාල වශයෙන් අධි-තදබද පතොරම් සහ නිශ්චිත ඉලක්කගත ආයුධ භාවිත කිරීම හේතුවෙන් ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන ගුවන් ආරක්ෂක ගබඩාවන් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇත. මෙය උපායමාර්ගික අධි-ව්‍යාප්තිය (Strategic Overextension) පිළිබඳ පැහැදිලි උදාහරණයකි.
ඩොලර් බිලියන 2.1 ක මුදලකින් කඩදාසි මත අතිනවීන ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධති මිලදී ගැනීමට හැකි වුවද, බටහිර ආරක්ෂක-කාර්මික සංකීර්ණයේ පවතින මන්දගාමී නිෂ්පාදන කාලරාමුව හේතුවෙන් යුක්‍රේනයේ ක්ෂණික පැවැත්ම සහ අනාගත ආරක්ෂාව අතර විශාල අගාධයක් නිර්මාණය වී ඇත.
