පුවතේ Audio පිවිසුම වෙත;
පුවතේ Video පිවිසුම වෙත;
සටහන – විශේෂ වාර්තාකරුවෙකු විසිනි
පෙබරවාරි 14, LNW (කොළඹ): හිටපු ජනාධිපති Ranil Wickremesinghe සහ හිටපු ජනාධිපති ලේකම් සමන් ඒකනායක මහතා ඉලක්ක කරමින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් ගොනු කර ඇති බව කියන “වුල්වර්හැම්ප්ටන්” නඩුවට අදාළ අතිශය රහසිගත ‘බී වාර්තාව’ (B-Report) සහ ඊට සම්බන්ධ විශ්වවිද්යාල නිල ලේඛන සම්බන්ධයෙන් බරපතළ නීතිමය හා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාපිත ප්රශ්න රැසක් මතුව තිබේ.
රජය විසින් මෙම නඩුව ලබන අප්රේල් 29 දින විශේෂ ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ලක් (Trial-at-Bar) හමුවට ගෙන ඒමට සැලසුම් කර ඇති බව වාර්තා වන අතර, පවතින ලේඛන සහ නීතිමය ප්රතිපාදන සවිස්තරයෙන් විමර්ශනය කළ විට, මෙය හුදෙක් රාජ්ය මුදල් අවභාවිතයක් පිළිබඳ නඩුවක් ද, නැතිනම් තෝරාගත් පුද්ගලයන්ට පමණක් නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම (Selective Prosecution) යන චෝදනාවට ලක්විය හැකි ක්රියාවලියක් ද යන්න ගැඹුරින් විමසා බැලිය යුතු තත්ත්වයක් පවතී.
1. ලේඛනමය සාක්ෂි සහ සංචාරයේ ස්වභාවය
CID පාර්ශවය අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇති බව කියන මූලික තර්කය වන්නේ, මෙම සංචාරය කිසිදු නිල ආරාධනාවකින් තොරව, රජයේ මුදල් භාවිතයෙන් සිදුකළ පෞද්ගලික ගමනක් බවයි.
එහෙත්, University of Wolverhampton හි උප කුලපති මහාචාර්ය John Raftery විසින් 2023 සැප්තැම්බර් 01 දින නිකුත් කළ බව සඳහන් වන නිල ආරාධනා ලිපියක් මගින්, “Mr Ranil Wickremesinghe, President of Sri Lanka” වෙත සෘජුවම ආරාධනයක් යොමු කර ඇති බව පැවසේ.
උත්සව න්යාය පත්රය
තවද, උත්සව න්යාය පත්රයේ 2 වැනි පිටුව අනුව:
- පස්වරු 13:15 ට කුලපතිවරයාගේ කතාවෙන් පසු
- “Response from the President” යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයාගේ නිල ප්රතිචාර කතාවක් ඇතුළත් කර තිබේ.
එම අවස්ථාවේ විශ්වවිද්යාල කුලපතිවරයා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ Swraj Paul (Lord Swraj Paul) ය.
එක්සත් රාජධානියේ විශ්වවිද්යාලයක නිල උත්සවයකදී, එරට කුලපතිවරයෙකුගේ කතාවෙන් පසුව රාජ්ය නායකයෙකු නිල ප්රතිචාර කතාවක් ඉදිරිපත් කිරීම “පෞද්ගලික සංචාරයක්” ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිද යන්න නීතිමය විමර්ශනයකට භාජනය විය යුතු කරුණක් වේ.
2. මහ කොමසාරිස්වරියගේ භූමිකාව සහ 12(1) වගන්තිය
එවකට එක්සත් රාජධානියේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරිය වූ Saroja Sirisena මහත්මියට ද උප කුලපතිවරයා විසින් “H.E. Mrs Saroja Sirisena, High Commissioner of Sri Lanka to the UK” යනුවෙන් වෙනම නිල ආරාධනා පත්රයක් යොමු කර ඇති බව සඳහන් වේ.
සරෝජාට එවූ ආරාධනා පත්රය
මෙම සංචාරය සම්බන්ධයෙන්:
- ප්රවාහන පහසුකම්
- හෝටල් වෙන් කිරීම්
- අතිරේක වාහන කුලියට ගැනීම් (පවුම් 14,000 කට අධික වියදම්)
- ‘Sky Wings’ ආයතනය හරහා ගෙවීම් අනුමත කිරීම
වැනි පරිපාලන කටයුතු ලන්ඩනයේ සිට මෙහෙයවී ඇත්තේ ඇය විසින් බව පෙන්වා දේ.
එහෙත්, නඩු ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇත්තේ හිටපු ජනාධිපතිවරයා සහ සමන් ඒකනායක මහතා සම්බන්ධයෙන් පමණක් වන අතර, මහ කොමසාරිස්වරිය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ඉදිරිපත් කර නොමැති බව විවේචකයින් පෙන්වා දෙති.
ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය අනුව:
“නීතිය පසිඳලීම සහ ක්රියාත්මක කිරීම සියලු ජනයාට සමාන විය යුතුය.”
එබැවින්, එකම සිද්ධියකට සම්බන්ධ පාර්ශවයන් අතරින් තෝරාගත් පුද්ගලයන්ට පමණක් නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීම, “Selective Prosecution” යන චෝදනාවට ලක් විය හැකි බව පෙන්වා දේ.
3. ජනාධිපති මුක්තිය (Article 35(1)) සහ රාජ්ය වගකීම්
ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 35(1) වගන්තිය අනුව:
ජනාධිපතිවරයා සිය ධුරය දරන කාලය තුළ කරන ලද හෝ නොකරන ලද කිසිදු ක්රියාවක් සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එරෙහිව සිවිල් හෝ අපරාධ නඩු කටයුත්තක් පවත්වාගෙන යා නොහැක. ධුරයෙන් ඉවත් වූ පසු මෙම මුක්තිය අභියෝගයට ලක් කළ හැකි වුවද, විදෙස් සංචාරයක් සම්බන්ධයෙන් ගත් නිල පරිපාලන තීරණයක් කිසිසේත්ම පුද්ගලික අපරාධයක් (Personal Crime) ලෙස අර්ථ දැක්විය නොහැක.
ජනාධිපතිවරයෙක් සිය ධුරයෙන් ඉවත් වූ පසු එම මුක්තිය අභියෝගයට ලක් කළ හැකි වුවද, විදේශ සංචාරයකදී ගත් පරිපාලන තීරණයක් “පුද්ගලික අපරාධයක්” ලෙස සලකා බැලිය හැකිද යන්න නීතිමය විවාදයකි.
තවද:
- ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ආරක්ෂාව
- රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රොටෝකෝලය
- ආරක්ෂක නිලධාරීන්ගේ වියදම්
යන කරුණු රාජ්යයේ නෛතික වගකීම් ලෙස සලකනු ලැබේ.
එබැවින්, එවැනි වියදම් රාජ්ය මුදල් අවභාවිතයක් ලෙස සෘජුවම වර්ගීකරණය කළ හැකිද යන්න නීතිමයව තීරණය කළ යුතු කරුණකි.
4. Mens Rea (අපරාධ චේතනාව) සහ බී වාර්තාව
අපරාධ නීතියේ මූලධර්මයක් වන්නේ වරදක් සනාථ කිරීමට:
- ක්රියාව (Actus Reus)
- අපරාධ චේතනාව (Mens Rea)
දෙකම පවතින බව සනාථ කළ යුතු වීමයි.
බී වාර්තාවේ (පිටුව 3, ඡේදය 08) අනුව, සමන් ඒකනායක මහතා ලිපිගොනුවක “Private Visit” යන්න “Official Visit” ලෙස වෙනස් කළ බවට චෝදනා නගා ඇතැයි සඳහන් වේ.
එහෙත්, මූල්ය රෙගුලාසි (FR) යටතේ ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ආරක්ෂක වියදම් භාණ්ඩාගාරයෙන් නිදහස් කිරීමට එය පරිපාලනමය වශයෙන් “Official” ලෙස සටහන් කිරීම අවශ්ය විය හැකි බව පෙන්වා දේ.
එවැනි වෙනස් කිරීමක්:
- වංචා චේතනාවක් සහිත අපරාධ ක්රියාවක්ද?
- නැතිනම් ආරක්ෂක වියදම් සඳහා අවශ්ය පරිපාලන ක්රියාමාර්ගයක්ද?
යන්න අධිකරණය විසින් තීරණය කළ යුතු කරුණකි.
එසේම, ලන්ඩනයේ සිදු වූ හෝටල් සහ වාහන කුලියට ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් අක්රමිකතා ඇත්නම්, ඒවා විගණන පනත යටතේ අධිභාර (Surcharge) හෝ පරිපාලන වගකීම් යටතේ සලකා බැලිය යුතුද යන්න ද නීතිමය විවාදයකි.
නිගමනය
මෙම නඩුව සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති කරුණු සරලව “රාජ්ය මුදල් අවභාවිතය” යනුවෙන් පමණක් විස්තර කළ නොහැකි බව පෙනේ.
එය:
- • නිල ආරාධනාවක් යටතේ සිදු වූ සංචාරයක්ද?
- • නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාවය උල්ලංඝනය කිරීමක්ද?
- • ව්යවස්ථානුකූල මුක්තිය හා පරිපාලන වගකීම් සම්බන්ධ නීතිමය ගැටළුවක්ද?
- • නැතිනම් අපරාධ චේතනාව සනාථ කළ හැකි සිද්ධියක්ද?
යන්න අධිකරණය විසින් සම්පූර්ණ සාක්ෂි සහ නීතිමය විග්රහය මත තීරණය කළ යුතුය.
මෙවැනි නඩු මගින් ස්ථාපිත වන පූර්වාදර්ශ අනාගතයේ ඕනෑම පාලකයකුට අදාල විය හැකි බැවින්, නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේදී සමානාත්මතාවය, ව්යවස්ථානුකූල සීමා, සහ අපරාධ නීතියේ මූලධර්ම දැඩිව ආරක්ෂා කිරීම අත්යවශ්ය වේ.