රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 20, කොළඹ LNW :
අද අප ජීවත් වන්නේ කොන්ක්රීට් වනාන්තර තුළ කොටු වූ, අතිධාවනකාරී යාන්ත්රික ලෝකයකය.
උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්රියේ නින්දට යන තෙක්ම අපේ ජීවිත මෙහෙයවනු ලබන්නේ ඔරලෝසු කටුවල රිද්මයට මිස සොබාදහමේ රිද්මයට නොවේ.
නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ වනාන්තර පියස තුළ තවමත් ශේෂ වී පවතින ආදිවාසී හෙවත් වැදි ජනතාවගේ දිවිය දෙස විමසිලිමත්ව බලන විට, අපට අහිමි වූ ඒ සොබාදහමේ සැබෑ උරුමය කෙතරම් අගනා දැයි වැටහී යයි.
සංස්කෘතික මානව විද්යාත්මක ඇසකින් බලන කල, ඔවුන්ගේ ජීවිතය යනු හුදෙක් පැවැත්මක් නොව, පරිසරය සමඟ පවතින සුසංයෝගී සහජීවනයකි.
පාරම්පරික විශ්වාසයන් සහ සොබාදහමට ගරු කරන අධ්යාත්මික බැඳීම
වැදි ජනතාවගේ ජීවිතය වනාන්තරය සමඟ බද්ධ වී ඇත්තේ හුදෙක් ආහාර හෝ නවාතැන් ලබාගන්නා සම්පතක් ලෙස පමණක් නොවේ. ඔවුන්ට වනාන්තරය යනු තම මුතුන් මිත්තන් ජීවමානව වෙසෙන පූජනීය භූමියකි. මියගිය නෑදෑ හිතමිතුරන් හෙවත් ‘නෑ යකුන්’ ඇදහීම හරහා ඔවුන් පවත්වාගෙන යන්නේ එක්තරා ආකාරයක ‘ජීවමාන ඉතිහාසයකි’.
ඔවුන්ගේ මෙම විශ්වාස පද්ධතිය තුළ පරිසරය විනාශ කිරීම යනු තම මුතුන් මිත්තන්ට කරන නිග්රහයකි. පාරම්පරික විශ්වාසයන් රැකගනිමින් පරිසරයට ගරු කරන ජීවන රටාවක් අනුගමනය කිරීම මගින් ඔවුන් අපට පසක් කර දෙන්නේ, සොබාදහම යනු අපට අයිති දෙයක් නොව, අප සොබාදහමට අයිති කොටසක් බවයි. මෙම අධ්යාත්මික බැඳීම නිසාම ඔවුන් කිසිවිටෙකත් පරිසරයේ සමතුලිතතාවය බිඳ දැමීමට පෙළඹෙන්නේ නැත.
පැවැත්මේ තාක්ෂණය: දඩයම සහ ආහාර සුරැකුම
වැදි ජනයාගේ පැවැත්මේ තාක්ෂණය අතිශය සරල වුවත්, එය ගැඹුරු පාරිසරික සදාචාරයකින් (Environmental Ethics) යුක්තය. ඔවුන් ප්රධාන වශයෙන් දුන්න සහ ඊතලය භාවිත කරමින් දඩයම් කළද, ඔවුන් දඩයම් කරන්නේ තමන්ගේ කුසගින්න නිවා ගැනීමට අවශ්ය ප්රමාණයට පමණි. දඩයමෙන් දිවි රැකගන්නා ‘මස් වැද්දන්’ සතු ආහාර කළමනාකරණ හැකියාව නූතන ලෝකයට මහඟු ආදර්ශයකි.
“දඩයම් කිරීමෙන් පසුව, ප්රධාන වශයෙන් දඩයමෙන් ජීවත්වන ‘මස් වැද්දන්’ තමන්ට අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා වැඩි වන දඩමස් වියළා, ‘මස් මඩුව’ නමින් හඳුන්වන විශේෂිත ගබඩා කිරීමේ ක්රමය හරහා අනාගත පරිභෝජනය සඳහා සුරක්ෂිත කර ගැනීමට පුරුදු වී සිටිති.”
මෙම ‘මස් මඩුව’ සංකල්පය හුදු ගබඩා කිරීමක් නොව, අහේනි කාලයන් සඳහා සම්පත් බුද්ධිමත්ව කළමනාකරණය කිරීමේ පැරණි තාක්ෂණික ඥානය ප්රකට කරන්නකි. සම්පත් නාස්තිය අවම කිරීම පිළිබඳව ඔවුන් සතු මෙම සහජ දැනුම අප වැනි පාරිභෝගික සමාජයකට අතිශය වටිනා පාඩමකි.
කාලය කළමනාකරණය සහ ස්වභාවික රිද්මය
නූතන මිනිසා ඔරලෝසු කාලයට (Clock Time) වහල් වී සිටින යුගයක, වැදි ජනතාව තවමත් ජීවත් වන්නේ පාරිසරික කාලයට (Ecological Time) අනුගතවය. ඔවුන්ගේ දින චරියාවේ රිද්මය තීරණය වන්නේ හිරු උදාව සහ හිරු බැසීම මගිනි.
හිරු උදාවත් සමඟ දවස ආරම්භ කර, හිරු බැසීමත් සමඟ සියලු කටයුතු නිම කර තම වාසස්ථාන කරා පැමිණීමට ඔවුන් දක්වන උනන්දුව තුළ අපූර්ව මානසික නිදහසක් ගැබ්ව ඇත. ස්වභාවධර්මයේ කාලසටහනට එකඟව ජීවත් වීම නිසා ඔවුන් තුළ නූතන මිනිසා වෙළාගෙන ඇති පීඩනය හෝ මානසික ආතතිය දක්නට නොලැබේ. මෙය ස්වභාවික රිද්මයට අනුව ජීවිතය හැඩගස්වා ගැනීමේ පෞරාණික මෙන්ම ප්රශංසනීය ක්රමවේදයකි.
සම්පත් බෙදා ගැනීම සහ එදිනෙදා දිවි පෙවෙත
වැදි සමාජයේ ව්යුහය ගොඩනැගී ඇත්තේ අන්යෝන්ය සහයෝගීතාවය සහ ශ්රම විභජනය මතය. ඔවුන්ගේ දෛනික චරියාව දෙස බැලීමේදී, මිනිසා සහ පරිසරය අතර පවතින අවියෝජනීය සම්බන්ධය මොනවට පැහැදිලි වේ.
- දඩයම් කිරීම: පිරිමින් විසින් පාරම්පරික දැනුම උපයෝගී කරගනිමින් දුන්න සහ ඊතලයෙන් දඩයම් කිරීම.
- ආහාර එකතු කිරීම: වනාන්තරයෙන් මී පැණි, කැලෑ අල, පළතුරු සහ විවිධ ඖෂධීය පැළෑටි සොයා ගැනීම.
- ගෘහස්ථ කළමනාකරණය: කාන්තාවන් විසින් දර ලිපේ ආහාර පිසීම, දර නෙලීම සහ දරුවන් රැකබලා ගැනීම.
- ස්වභාවික පිරිසිදු වීම: වැව් දිය සහ ගංගා ඇළ දොළ ඇසුරින් ස්නානය කරමින් ශාරීරික පිරිසිදුතාවය පවත්වා ගැනීම.
- වාසස්ථාන: ස්වභාවික ගල්ගුහා වල වාසය කරන ‘ගල් වැද්දන්’ හෝ අතු පැල්පත් වල ජීවත් වන පිරිස්, අවම සම්පත් ප්රමාණයකින් සරලතම දිවි පෙවෙතක් ගෙවීම.
මෙම ජීවන රටාව තුළින් පෙනී යන්නේ ඔවුන්ගේ සරල සැපයීම සහ අවම සම්පත් පරිභෝජනය, පෘථිවියේ තිරසාර පැවැත්මට කෙතරම් හිතකරද යන්නයි.
වෙනස් වන ලෝකය සහ අපගේ වගකීම
කාලයේ ප්රවාහයත් සමඟ වැදි ජනතාවගේ සම්ප්රදායික ජීවන රටාව අද වන විට බරපතල අභියෝගයකට ලක්ව ඇත. බොහෝ පිරිස් දඩයමෙන් බැහැරව කෘෂිකර්මාන්තයට සහ නාගරික රැකියාවලට යොමු වෙමින් සිටිති. කෙසේ වුවද, සෑම වසරකම අගෝස්තු මස 09 වන දිනට යෙදෙන ලෝක ආදිවාසී දිනය වැනි අවස්ථාවකදී, අප ඔවුන්ගේ මෙම අද්විතීය සංස්කෘතික උරුමය පිළිබඳව නැවත කියවීමක් කළ යුතුය.
සංවර්ධනය සහ නවීන තාක්ෂණය හමුවේ අප ඉදිරියට ගියද, වැදි ජනතාව සතු වූ එම අව්යාජ පරිසර හිතකාමී බව අපට අහිමි වී නොමැතිද? මෙම පාරම්පරික දැනුම සහ සොබාදහම සමඟ පවතින ඒ නොබිඳුණු බැඳීම රැකගැනීම හුදෙක් එක් ජන කොට්ඨාසයකගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොවේ. එය සමස්ත මානව වර්ගයාගේම යහපැවැත්ම උදෙසා අප විසින් ආරක්ෂා කරගත යුතු විශ්වීය ප්රඥාවකි. සංවර්ධනයේ නාමයෙන් මෙම සාම්ප්රදායික දැනුම සහ සොබාදහම සමඟ පවතින බැඳීම අපට අහිමි වුවහොත්, සැබවින්ම අපට අහිමි වන්නේ අපේම මනුෂ්යත්වයේ කොටසක් නොවේද? ඒ පිළිබඳව ගැඹුරින් සිතා බැලීමට කාලය එළඹ ඇත.
