සටහන: සශිකලා මධුෂාණි
ජූලි මස 14: ලෝකය(අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ): ලොව මෙතෙක් වාර්තා වූ ප්‍රබලතම එල් නිනෝ (El Niño) කාලගුණ සංසිද්ධීන්ගෙන් එකක් 2026 වසරේ අවසානය දක්වා වර්ධනය වීම හේතුවෙන් නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ සහ ආසියාවේ රටවල් රැසකට අධික වර්ෂාපතනය, හදිසි ගංවතුර, නායයෑම් සහ මහජන සෞඛ්‍ය අවදානම් ඉහළ යා හැකි බව දේශගුණ විද්‍යාඥයන් අනතුරු අඟවා තිබේ.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ කෙන්යාව, සෝමාලියාව, ඉතියෝපියාව, උගන්ඩාව සහ ටැන්සානියාව වැනි නැගෙනහිර අප්‍රිකානු රටවල් මෙන්ම දකුණු හා ගිනිකොනදිග ආසියාවේ රටවල්ද මෙම කාලගුණික බලපෑම්වලට වැඩි අවදානමක් ඇති බවයි. අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් ගංවතුර, නායයෑම්, මාර්ග හානි සහ ජලයෙන් පැතිරෙන රෝග ව්‍යාප්තිය ඉහළ යා හැකි බවටද අනතුරු අඟවා ඇත.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) පවසන්නේ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් එල් නිනෝ තත්ත්වයේ බලපෑම් තවදුරටත් උග්‍ර විය හැකි බවයි. එබැවින් අවදානම් සහිත ප්‍රදේශවල කල්තියා අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම, හදිසි ආපදා ප්‍රතිචාර සැලසුම් සකස් කිරීම සහ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවද එම සංවිධාන අවධාරණය කර තිබේ.
මේ අතර, දේශගුණික විද්‍යාඥයන් අනතුරු අඟවන්නේ මෙම ප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වය ගෝලීය ආහාර නිෂ්පාදනයටද දැඩි බලපෑම් ඇති කළ හැකි බවයි. ගංවතුර සහ නියඟ හේතුවෙන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය අඩුවීම, ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාම සහ සැපයුම් දාම බාධා වීමේ අවදානමද ඉහළ යනු ඇතැයි ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
