රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 09 , කොළඹ LNW :
ස්වභාවික විපත් පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව මිනිස් ශිෂ්ටාචාරය අභියෝගයට ලක් කරයි. “ඩොල්ෆින්” සුළි කුණාටුව චීනයේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය දෙසට අතිශය වේගයෙන් ඇදී එන ආකාරය දෙස බලන විට, ආපදා කළමනාකරණය සහ පූර්ව සූදානම කෙතරම් තීරණාත්මකද යන්න පැහැදිලි වේ.
ගුවන් සහ නාවික ගමන් පද්ධතිය මුළුමනින්ම අඩාල වීම
සුළි කුණාටුවේ ආගමනයත් සමඟ චීනයේ ප්රවාහන ජාලය දැවැන්ත අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. විශේෂයෙන්ම ගුවන් සහ නාවික ක්ෂේත්රවල ක්රියාකාරීත්වය මුළුමනින්ම පාහේ අත්හිටුවීමට බලධාරීන්ට සිදු විය.
ගුවන් ගමන්
ගුවන් ගමන් 1,600කට අධික සංඛ්යාවක් මේ වන විට අවලංගු කර ඇත. ෂැංහයි නුවර හොංකියාඕ සහ පුඩොං ගුවන් තොටුපළවල පමණක් ගුවන් ගමන් 1,400ක් පමණ නතර කර ඇති අතර, හංජෝ ගුවන් තොටුපළේ ගුවන් ගමන් 270ක් අවලංගු කර තිබේ.
නාවික ගමන්
මගී සහ වෙළඳ ප්රවාහනය අඩාල කරමින් ෂෙජියැන්ග් සහ ෆුජියෑන් ප්රදේශවල තොටුපළ මාර්ග 200කට අධික ප්රමාණයක් තාවකාලිකව වසා දමා ඇත. මෙමගින් කලාපීය ආර්ථික කටයුතුවලට සහ දහස් සංඛ්යාත මගීන්ගේ ගමන් බිමන්වලට එල්ල වී ඇත්තේ සුළුපටු බලපෑමක් නොවේ.
පුද්ගලයන් ලක්ෂ පහක් ඉවත් කිරීම: දැවැන්ත “පූර්ව ආපදා සූදානම”
මෙම මෙහෙයුම චීනය විසින් දියත් කළ දැවැන්තම පූර්ව ආපදා සූදානම් ක්රියාවලියකි. චීන කාලගුණ මධ්යස්ථානය විසින් නිකුත් කළ “රතු නිවේදනය” (Red Alert) මෙම වේගවත් ඉවත් කිරීමේ මෙහෙයුම් සඳහා ප්රධාන උත්තේජනය විය.
- ෂෙජියැන්ග් (Zhejiang): තායිෂෝ නගරයෙන් පමණක් පුද්ගලයන් 390,000ක් ඉවත් කෙරිණි.
- ෆුජියෑන් (Fujian): අවදානම් කලාපවල සිටි පුද්ගලයන් 99,000ක් පමණ ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා රැගෙන ගොස් ඇත.
- ෂැංහයි: වඩාත් අනතුරුදායක ප්රදේශවලින් පුද්ගලයන් 30,000ක් ඉවත් කර තිබේ.
අධික ජනගහනයක් සහිත වෙරළබඩ නගරවලින් මෙතරම් විශාල පිරිසක් කෙටි කාලයකදී ඉවත් කිරීමේදී, නවාතැන් පහසුකම් සැපයීම සහ සන්නිවේදනය සම්බන්ධයෙන් ආපදා කළමනාකරණ අංශ දැඩි ලොජිස්ටික් අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටී.
"රතු නිවේදනය" සහ විනාශකාරී සුළං වේගය
චීන ජාතික කාලගුණ මධ්යස්ථානය (NMC) විසින් නිකුත් කරන දරුණුතම අනතුරු ඇඟවීම වන “රතු නිවේදනය” හරහා බලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම සුළි කුණාටුව පැයට කිලෝමීටර 162ක (පැයට සැතපුම් 101ක) උපරිම වේගයකින් වෙරළ තීරයට ළඟා වන බවයි.
මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව නිල වාර්තා මෙසේ පවසයි
"නැගෙනහිර වෙරළ තීරයට ළඟා වන විට සුළි කුණාටුව සමඟ අතිශය තද වැසි සහ ප්රබල සුළං තත්ත්වයක් ඇති වනු ඇතැයි බලධාරීන් අපේක්ෂා කරයි."
මෙම ප්රබල සුළං තත්ත්වය හේතුවෙන් ගොඩනැගිලිවලට සහ යටිතල පහසුකම්වලට සුවිශාල හානියක් සිදුවීමේ අවදානමක් පවතී.
කලාපීය බලපෑම: ජපානයේ සිට තායිවානය දක්වා
“ඩොල්ෆින්” චීනයට ළඟා වීමට පෙර කලාපීය වශයෙන් දැඩි විනාශයක් සිදු කරමින් පැමිණ ඇත.
- ජපානය: ඔකිනාවා (Okinawa) ප්රදේශයට මෙහි බලපෑම දැඩිව එල්ල විය. එහිදී පුද්ගලයන් 7 දෙනෙකු තුවාල ලැබූ අතර, ගොඩනැගිලි 50,000කට අධික ප්රමාණයක විදුලිය විසන්ධි විය. ඉන් නිවාස 5,290ක් පමණ සෘජුවම අඳුරේ පසුවේ.
තායිවානය:කුණාටුවේ “බාහිර වළලු” (Outer bands) තායිවානයේ උතුරු ප්රදේශයට සහ තායිපේ අගනුවරට බලපෑම් කර ඇත. මේ හේතුවෙන් ගුවන් ගමන් 180ක් අවලංගු වූ අතර තොටුපළ සේවා රැසක් නතර කිරීමට සිදු විය.
මෙය තනි රටකට සීමා වූ තත්ත්වයක් නොව, සමස්ත නැගෙනහිර ආසියානු කලාපයටම බලපාන පාරිසරික අර්බුදයක් බව මෙයින් තහවුරු වේ.
අතිශය චණ්ඩ වර්ෂාපතනය සහ ගංවතුර තර්ජනය
මෙම සුළි කුණාටුව සමඟ පැමිණෙන “අතිශය චණ්ඩ වර්ෂාපතනය” පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. ෂෙජියැන්ග් ප්රදේශයේ ඇතැම් ස්ථානවලට මිලිමීටර් 250 සිට 500 දක්වා වර්ෂාපතනයක් අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම වර්ෂාපතන තර්ජනය ෂෙජියැන්ග් ප්රදේශයට පමණක් සීමා නොවේ:
ෂැංහයි, උතුරු ෆුජියෑන්, ඊසානදිග ජියැන්ග්සි (Jiangxi), මධ්යම සහ දකුණු අන්හුයි (Anhui) මෙන්ම ජියැංසු (Jiangsu) ප්රදේශවලටද සඳුදා දක්වා තද වැසි අපේක්ෂා කෙරේ.
අධික ජනගහනයක් සහිත මෙම වෙරළබඩ කලාපවල නායයෑම් සහ ගංවතුර තත්ත්වයන් ඇති වීමේ ඉහළ ප්රවණතාවක් පවතින බැවින්, යටිතල පහසුකම්වල ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව මෙහිදී දැඩි පරීක්ෂාවකට ලක් වනු ඇත.
"ඩොල්ෆින්" සුළි කුණාටුව චීනයට සහ සමස්ත කලාපයටම එල්ල කර ඇත්තේ බරපතල පාරිසරික සහ ආර්ථික අභියෝගයකි. ලක්ෂ සංඛ්යාත ජනතාවක් ඉවත් කිරීම සහ ප්රවාහන ජාල අත්හිටුවීම හරහා ජීවිත හානි අවම කර ගැනීමට බලධාරීන් උත්සාහ කළද, ස්වභාවධර්මයේ චණ්ඩ භාවය පාලනය කිරීම මිනිසාට සැමවිටම කළ නොහැකිය. ඉදිරි දින කිහිපය චීනයේ යටිතල පහසුකම්වල ශක්තිමත්භාවය මැන බලන තීරණාත්මක කාලසීමාවක් වනු ඇත.
