රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 08, කොළඹ LNW :
පසුගිය දිනවල සමාජ මාධ්‍ය ජාලා ඔස්සේ ලැව්ගින්නක් සේ පැතිර ගිය පුවතක් වූයේ හිටපු ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය Truth Social ජාලයේ තැබූ සටහනකි. එක් රූපයක් සහ කෙටි වැකියක් හරහා ඔහු විසින් සිදු කරන ලද මෙම ප්‍රකාශය, දශක ගණනාවක් තිස්සේ පවතින අභ්‍යවකාශ පාලනය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර එකඟතා පිළිබඳ යළිත් බරපතල සංවාදයක් මතු කර තිබේ.
“සඳ අපේය” – ට්‍රම්ප්ගේ වයිරල් වූ පෝස්ටුව
ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය Truth Social ගිණුමෙහි පළ කරන ලද ඡායාරූපයක දැක්වුණේ සඳ මත ඇමරිකානු ධජය සවිකර ඇති අයුරුයි. ඒ සමඟ ඔහු විසින් තබන ලද සටහන මෙසේය.
"සඳ අපේය" (The moon is ours) - ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්.
මෙම සටහන ඩිජිටල් අවකාශය තුළ දැඩි ආන්දෝලනයක් ඇති කිරීමට සමත් විය. එක් පසෙකින් ඔහුගේ දැඩි ආධාරකරුවන් මෙය ඇමරිකානු අභිමානය සහ ‘ඇමරිකානු සුවිශේෂීවාදය’ තහවුරු කිරීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ අතර, අනෙක් පසින් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව සහ විචාරකයින් මෙය ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් උල්ලංඝනය කිරීමක් සහ අනාරක්ෂිත ප්‍රකාශයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්හ. මෙම ප්‍රකාශය හුදෙක් සමාජ මාධ්‍ය සටහනකට එහා ගිය, අභ්‍යවකාශය ජාතිකකරණය කිරීමේ දේශපාලන අභිලාෂයක් ලෙසද ඇතැමුන්ගේ අවධානයට ලක් විය.
අභ්‍යවකාශයේ නීතිය සහ 1967 ගිවිසුම
දේශපාලන ප්‍රකාශයන් කොතරම් බලවත් වුවද, අභ්‍යවකාශයේ ස්වෛරීභාවය සම්බන්ධයෙන් පවතින සැබෑ නෛතික තත්ත්වය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය. 1967 අභ්‍යවකාශ ගිවිසුම (1967 Outer Space Treaty) යනු අභ්‍යවකාශයේ 'ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව' ලෙස සැලකෙන ප්‍රමුඛතම නෛතික රාමුවයි. මෙම ගිවිසුමට අනුව, සඳ හෝ වෙනත් කිසිදු අභ්‍යවකාශ වස්තුවක් ස්වෛරීභාවය ප්‍රකාශ කිරීම හරහා හෝ වෙනත් කිසිදු අත්පත් කර ගැනීමක මාධ්‍යයකින් ජාතික දේපළක් ලෙස අයිති කර ගැනීමට කිසිදු රටකට අවසර නැත. එබැවින් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශය දේශපාලනික සටන් පාඨයක් ලෙස පෙනී ගියද, එය අභ්‍යවකාශය ජාතිකකරණය කිරීමට එරෙහිව පවතින මෙම ප්‍රබල නෛතික වැටකඩොල්ල හමුවේ වලංගු භාවයකින් තොර වනු ඇත.
දේශපාලන ප්‍රකාශ සහ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන්
මෙවැනි ප්‍රකාශයන් ජනප්‍රියවාදී දේශපාලන තර්ක මිස රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියේ මූලික වෙනසක් ලෙස සැලකිය නොහැක. සඳ මත ධජයක් තැබීම යනු සංකේතාත්මක ජයග්‍රහණයක් සහ විද්‍යාත්මක ගවේෂණයක සලකුණක් මිස, ඉඩම් අයිතිය තහවුරු කරන නෛතික ලියවිල්ලක් නොවන බව අප තේරුම් ගත යුතුය. ජාත්‍යන්තර නීතිය හමුවේ සඳ යනු මානව වර්ගයාටම අයත් ‘පොදු උරුමයක්’ (Common heritage of mankind) වන අතර, කිසිදු පෞද්ගලික හෝ රාජ්‍ය අයිතියකට එය යටත් කළ නොහැකිය. ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශය වැනි සංකල්පීය අභියෝග මතු වුවද, වර්තමාන ලෝක පිළිවෙළ තුළ බහුපාර්ශ්වීය එකඟතාවන්ට ඇති බලය මෙවැනි ප්‍රකාශවලට වඩා බෙහෙවින් ප්‍රබල වේ.
