රෂිකා හෙන්නායක පෙබරවාරි 06, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
පැසිෆික් සාගරයේ යාත්රාවකට අමෙරිකානු හමුදාව එල්ල කළ නවතම ප්රහාරයකින් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ට එරෙහිව සිදුකරන මෙවැනි හමුදා ක්රියාමාර්ග ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් දැඩි ලෙස විවේචනය කරති.
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ පාලන සමය තුළ මෙවැනි ප්රහාර ගණනාවක් වාර්තා වී ඇති අතර, ඒ හේතුවෙන් මියගිය සංඛ්යාව 128 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
අහිංසක ධීවරයන් පවා මෙලෙස ඉලක්ක වන බවට චෝදනා එල්ල වුවද, තම ක්රියාවන් ත්රස්තවාදයට එරෙහි සටනක් ලෙස අමෙරිකානු බලධාරීන් සාධාරණීකරණය කරයි.
මෙම මතභේදාත්මක මෙහෙයුම් හේතුවෙන් අමෙරිකාව සහ ලතින් ඇමරිකානු කලාපය අතර රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතාවල දැඩි නොසන්සුන්තාවක් නිර්මාණය වී ඇති බව පැවසේ.
පැසිෆික් සාගරයේ සිදුවන මෙම ප්රහාරවල නීතිමය භාවය
පැසිෆික් සාගරයේ සිදුවන මෙම ප්රහාරවල නීතිමය භාවය සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර නීති විශාරදයින් සහ ඇමරිකානු රජය අතර දැඩි මතභේදයක් පවතී.
ජාත්යන්තර නීති විශාරදයින්, මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් සහ කලාපීය නායකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම ප්රහාර ජාත්යන්තර නීතිය යටතේ නීති විරෝධී බවයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකරු බෙන් සෝල් (Ben Saul) ප්රකාශ කරන පරිදි, මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන් හෝ කල්ලි මරා දැමීම සඳහා මහා සාගරයේ (high seas) මෙවැනි මිලිටරි බලයක් භාවිතා කිරීමට ජාත්යන්තර නීතිය තුළ කිසිදු බලයක් නොමැත.
විචාරකයින් මෙම ප්රහාර හඳුන්වන්නේ අධිකරණ ක්රියාදාමයකින් තොරව සිදුකරන ඝාතන ලෙසයි. මෙවැනි මෙහෙයුම් සාධාරණීකරණය කිරීමට තරම් සන්නද්ධ ගැටුම්කාරී තත්වයක් (state of armed conflict) එම කලාපයේ නොමැති බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
ට්රම්ප් පරිපාලනය මෙම ප්රහාර සාධාරණීකරණය කරන්නේ මත්ද්රව්ය ජාවාරම ඇමරිකාවට එල්ල කරන “සන්නද්ධ ප්රහාරයකට” (armed attack) සමාන කරමිනි. ඔවුන් මෙම ජාවාරම්වලට සම්බන්ධ කණ්ඩායම් “ත්රස්තවාදී” සංවිධාන ලෙස නම් කර ඇති අතර, මියගිය පුද්ගලයින් “මත්ද්රව්ය-ත්රස්තවාදීන්” (narco-terrorists) ලෙස හඳුන්වයි.
ඇමරිකානු දකුණු විධානය (SOUTHCOM) විසින් මෙම පුද්ගලයින් මත්ද්රව්ය ජාවාරමට සම්බන්ධ බවට මෙතෙක් කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කර නොමැත. සමහර ප්රහාරවලදී මියගොස් ඇත්තේ ධීවරයින් වැනි සාමාන්ය පුද්ගලයින් බවට ඔවුන්ගේ පවුල් චෝදනා කරන අතර, යාත්රා සුන්බුන්වල එල්ලී සිටි දිවි ගලවා ගත් අයව පවා ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කර ඇති බවට වාර්තා වේ.
මියගිය අයගේ පවුල් විසින් ඇමරිකානු බලධාරීන්ට එරෙහිව මානව හිමිකම් පිළිබඳ අන්තර්-ඇමරිකානු කොමිසමට (IACHR) පැමිණිලි කර ඇතත්, ඇමරිකානු නිලධාරීන් මෙයට වගකියන තත්වයට පත් කිරීම දුෂ්කර වනු ඇතැයි උපදේශන කණ්ඩායම් පවසයි.
මෙම ප්රහාර හරහා 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට මේ දක්වා පුද්ගලයින් 128 දෙනෙකු පමණ මියගොස් ඇති බව විදෙස් මූලාශ්ර පෙන්වා දෙයි.
