සටහන – පුලී
ජූලි 08, LNW (කොළඹ): අඳුරු බිත්ති, උස ආරක්ෂක වැටවල්, යකඩ දොරවල් සහ නිහඬ මුරකාවල් අතරින් නිදහස සොයා යන මිනිසෙකුගේ කතාව ලෝකයට අලුත් දෙයක් නොවේ. එය සාහිත්‍යයේද, සිනමාවේද, රූපවාහිනී නාට්‍යවලද නැවත නැවතත් ඉදිරිපත් වූ තේමාවකි. එහෙත් ලෝකය පුරා ජනප්‍රිය වූ Prison Break කතා මාලාව එම සංකල්පයට ලබා දුන්නේ වෙනස්ම ආකාරයක උද්වේගයකි. සැලසුම්, බුද්ධිය, මනෝවිද්‍යාව සහ අවදානම එකට මිශ්‍ර කරමින් නිර්මාණය කළ එම කතාව, බන්ධනාගාර පලායාමක් යනු කෙතරම් සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක්ද යන්න ප්‍රේක්ෂකයන්ට පෙන්වා දීය.
එවැනි සිනමාමය සිතුවිලි නැවත මතු වූයේ මීගමුව බන්ධනාගාරය සම්බන්ධයෙන් මෑතකදී වාර්තා වූ අමානුෂික ක්‍රියාවන් සහ පලායාමට තැත් කිරීමේ සිදුවීමත් සමඟය. සමාජ මාධ්‍ය සහ ජනතා කතාබහ තුළ බොහෝ දෙනා එය ලෝක ප්‍රකට “Prison Break” කතාව සමඟ සසඳන්නට පටන් ගත්හ. හේතුව සරලය. ආරක්ෂිත යැයි සැලකෙන ස්ථානයකින් පුද්ගලයෙකු පිටතට පැමිණීම යන අදහස මිනිස් මනස තුළ ස්වභාවිකවම කුතුහලයක්, සැකයක් සහ කතාවක් නිර්මාණය කරයි.
නමුත් සැබෑ ජීවිතයේ බන්ධනාගාර පලායාමකට පෙර නාටකාකාර ක්‍රියාවලියක් සහ රූපවාහිනී කතාවක් අතර ඇති පරතරය විශාලය. තිරයේදී ප්‍රේක්ෂකයා දකින්නේ වීරත්වය, උපායශීලී සැලසුම් සහ ත්‍රාසජනක අවස්ථාය. එහෙත් සැබෑ ලෝකයේදී එවැනි සිදුවීමක් යනු ආරක්ෂක පද්ධතියක ඇති විය හැකි දුර්වලතා, මානව සාධක, පරිපාලන අභියෝග සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම් පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්නයකි.
“Prison Break” හි මයිකල් ස්කොෆීල්ඩ් චරිතය විශේෂ වන්නේ ඔහු ශක්තියෙන් නොව බුද්ධියෙන් අභියෝග ජය ගැනීමට උත්සාහ කරන නිසාය. ඔහුගේ සැලසුම්වල සෑම කුඩා කොටසක්ම විශාල මෙහෙයුමක කොටසක් බව කතාව පෙන්වයි. එහෙත් සැබෑ බන්ධනාගාර පද්ධතියක ආරක්ෂාව රඳා පවතින්නේ එක් පුද්ගලයෙකුගේ දක්ෂතාවයකින් පමණක් නොවේ. එය නිලධාරීන්ගේ අවධානය, නීති රීති පිළිපැදීම, තාක්ෂණික පද්ධති සහ ආයතනික සංස්කෘතිය මත රඳා පවතී.
මීගමුව බන්ධනාගාර සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ජනතා අවධානයෙන් පෙනී යන්නේ, බන්ධනාගාර යනු සාමාන්‍ය ගොඩනැගිලි නොව, රටක නීතිය සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ සංකේත බවයි. එහි සිදුවන කුඩා සිදුවීමක් පවා මහජන විශ්වාසයට බලපායි. එම නිසා මෙවැනි සිදුවීම් පසුපස ඇති හේතු සොයා බැලීම, වගකීම් හඳුනා ගැනීම සහ අනාගතයේදී එවැනි අවස්ථා වැළැක්වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
මෙහි තවත් රසවත් පැත්තක් වන්නේ මිනිසාගේ කතා සොයා ගැනීමේ ස්වභාවයයි. සැබෑ සිදුවීමක් සිදු වූ විට, අප බොහෝ විට එය අප දන්නා චිත්‍රපට, නාට්‍ය හෝ පොත් සමඟ සසඳමු. එය මිනිස් මනසේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාවලියකි. මීගමුව සිදුවීමත් සමඟ “Prison Break” යන නාමය නැවත මතකයට පැමිණියේ එබැවිනි. නමුත් තිරයේ ඇති ත්‍රාසය සහ සැබෑ ජීවිතයේ ඇති ප්‍රතිවිපාක එකිනෙකට සමාන නොවේ.
කෙසේ වෙතත්, මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිදුවීම සාමාන්‍ය පලායාමක කතාවකට වඩා බියකරු මුහුණුවරක් ගත් කරුණකි. ගැටුම් උග්‍ර වීමත් සමඟ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සහ රැඳවියන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූ අතර, තවත් විශාල පිරිසක් තුවාල ලැබූහ. ඇතැම් රැඳවියන් පලා යාමට උත්සාහ කළද, එය සාර්ථක වූ බවට නිල වශයෙන් තහවුරු වී නොමැත. මෙම සිදුවීම “Prison Break” වැනි ත්‍රාසජනක කතා මාලාවක දර්ශනයක් මෙන් පෙනුණද, යථාර්ථයේදී එය පවුල් රැසකට ශෝකයක් ගෙනදුන්, ආරක්ෂක පද්ධතියේ බරපතළ අර්බුදයක් හෙළි කළ ඛේදවාචකයකි. තිරයේ පලායාම ප්‍රේක්ෂකයාට උද්වේගයක් ලබා දෙන අතර, සැබෑ ලෝකයේ එවැනි සිදුවීම් ජීවිත අහිමි කරවන, නීතියේ ආධිපත්‍යය සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැඹුරු ප්‍රශ්න මතු කරන සිදුවීම් බව මෙම සිදුවීම නැවතත් පෙන්වා දුන්නේය.
නමුත් මතු වන විශාලතම ප්‍රශ්නය වන්නේ, මේ සියල්ල පිටුපස සැඟවුණු සැලසුමක් තිබුණාද යන්නයි.
මීගමුව බන්ධනාගාර සිදුවීමත් සමඟ ජනතාව අතර ඇති වූ කුතුහලය වන්නේ, මෙය හදිසි ක්‍රියාවක්ද, නැතිනම් කලින් සිතා සැලසුම් කළ උත්සාහයක්ද යන්නයි. එම පිළිතුර සොයා ගැනීම විමර්ශනවල වගකීමක් වුවද, මෙම සිදුවීම අපට පෙන්වා දෙන්නේ එක් දෙයක් පමණි. බන්ධනාගාරයක බිත්ති ශක්තිමත් වුවද, මිනිස් සිතුවිලි, අරමුණු සහ අවදානම් ගැනීමේ හැකියාව සෑම විටම සංකීර්ණ අභියෝගයක් බවයි.
අවසානයේදී, “Prison Break” අපට ලබා දුන්නේ ත්‍රාසජනක කතාවකි. නමුත් මීගමුව වැනි සැබෑ සිදුවීම් අපට මතක් කර දෙන්නේ ජීවිතය රූපවාහිනී තිරයක් නොවන බවයි. තිරයේ පලායාමක් විනෝදාස්වාදයක් විය හැකි නමුත්, සැබෑ ලෝකයේ එය නීතිය, ආරක්ෂාව සහ සමාජ වගකීම පිළිබඳ ගැඹුරු සංවාදයක ආරම්භයකි.
එබැවින් “Prison Break” යනු තිරයේ නිර්මාණය වූ කතාවක් පමණක් වන අතර, සැබෑ බන්ධනාගාර සිදුවීම් අපට පෙන්වන්නේ ත්‍රාසය නොව, පද්ධතිවල ශක්තිය සහ දුර්වලතා පිළිබඳ යථාර්ථයයි.
