රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 08, කොළඹ LNW :
මුදල් විශුද්ධිකරණය, ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම සහ ඊට අදාළ මූල්‍ය අපරාධවලට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකාව ලබන සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ නීති පැවතීම මත පමණක් නොව, එම නීති මගින් ප්‍රායෝගිකව ප්‍රතිඵල අත්කර දෙන බව තහවුරු කිරීමට රට සතු හැකියාව මත බව මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා අවධාරණය කර ඇත.
ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය මගින් සංවිධානය කරන ලද සමාරම්භක ජාතික මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ සම්මන්ත්‍රණය අමතමින් ආචාර්ය වීරසිංහ මහතා සඳහන් කළේ, මුදල් විශුද්ධිකරණය පිළිබඳ ආසියා පැසිෆික් කලාපීය සමූහය (APG) මගින් සිදු කරනු ලබන තෙවැනි අන්‍යෝන්‍ය ඇගයීමට (Mutual Evaluation) ශ්‍රී ලංකාව මේ දිනවල සූදානම් වන බවයි. එහිදී මෙරට නීතිමය රාමුව මෙන්ම ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සාර්ථකත්වයද සමීපව පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙනු ඇත.
පෙර පැවති ඇගයීම්වලදී ශ්‍රී ලංකාව පසුබැසීම්වලට මුහුණ දුන් බව පෙන්වා දුන් අධිපතිවරයා, එම තත්ත්වය නැවත ඇති වීම වළක්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කළේය. මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීම සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීමට එරෙහි රාමුව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා මෑතකදී සම්මත කරන ලද ප්‍රධාන නීතිමය සංශෝධන තුනක් පිළිබඳවද ඔහු මෙහිදී පැහැදිලි කළේය.
- 2026 අංක 16 දරන මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ (සංශෝධන) පනත
- 2026 අංක 17 දරන මූල්‍ය ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ (සංශෝධන) පනත
- 2026 අංක 18 දරන ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම අඩපණ කිරීමේ සම්මුති (සංශෝධන) පනත
මෙම නව නීති වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වූ අධිපතිවරයා, ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිමය රාමුව නැගී එන ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව සකස් කිරීමටත්, මූල්‍ය අපරාධ හඳුනා ගැනීමට සහ ඒවාට එරෙහිව සටන් කිරීමට ඇති හැකියාව වැඩිදියුණු කිරීමටත් මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ සකස් කර ඇති බව පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර ඇගයීම්කරුවන් තෘප්තිමත් කිරීමට නීති සම්මත කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බව ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.
“පනත් සම්මත කිරීම එක් කරුණක්, නමුත් එහි ප්‍රායෝගික සාර්ථකත්වය පෙන්වීම වත්මන් ඇගයීම් ක්‍රියාවලියේදී ඊටත් වඩා වැදගත්. අපට අවශ්‍ය රාමුව සහ නීති තියෙනවා කියලා කීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නැහැ. එම නීති ඵලදායී ලෙස ක්‍රියාත්මක වන බවත් ඒවායින් ප්‍රතිඵල ලැබෙන බවත් අපි පෙන්වා දිය යුතුයි,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
ගෝලීය වශයෙන් මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පද්ධතීන්හි ප්‍රධාන පදනම වන සැකකටයුතු ගනුදෙනු වාර්තා (STRs) පිළිබඳව මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ කතාවේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු විය.
ආචාර්ය වීරසිංහ මහතාට අනුව, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම, බදු වංචා, මූල්‍ය වංචා, දූෂණය සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම වැනි නීති විරෝධී කටයුතු හඳුනා ගැනීමට සහ වැළැක්වීමට මෙම STR වාර්තා අත්‍යවශ්‍ය මෙවලමක් වේ.
සැකකටයුතු ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ වගකීම බැංකු සහ මූල්‍ය ආයතනවලට පමණක් සීමා නොවී, නීතිඥයන්, ගණකාධිකාරීන් සහ සේවා සපයන්නන් ඇතුළු නියමිත මූල්‍ය නොවන ව්‍යාපාර සහ වෘත්තිකයන් දක්වාද ව්‍යාප්ත වන බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
“නීති විරෝධී කටයුතු හඳුනා ගැනීම, වළක්වා ගැනීම සහ තහනම් කිරීම සඳහා සැකකටයුතු ගනුදෙනු වාර්තා ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරනවා. ආයතනවල විශ්වසනීයත්වය රැක ගැනීමටත්, මූල්‍ය පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීමටත්, අපරාධකරුවන්ගේ ග්‍රහණයෙන් සමස්ත ආර්ථිකය මුදා ගැනීමටත් මෙම වාර්තා වේලාවට ලබා දීම අත්‍යවශ්‍යයි,” ඔහු පැවසීය.
එසේම, ඇතැම් වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවල පවතින නීතිගරුකභාවයේ මට්ටම පිළිබඳවද අධිපතිවරයා සිය කණගාටුව පළ කළේය.
2020 සිට 2026 දක්වා කාලය තුළ නීතිඥයන්, නොතාරිස්වරුන් සහ අනෙකුත් ස්වාධීන නීති වෘත්තිකයන් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ සැකකටයුතු ගනුදෙනු වාර්තා දෙකක් (2) පමණක් බව ඔහු හෙළි කළේය.
“පසුගිය වසර හය තුළ ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ වාර්තා දෙකක් පමණයි. මෙය ඉතා අඩු අගයක් මෙන්ම නීතියට අනුකූලතාව දැක්වීමේ පහළ මට්ටමක් පෙන්නුම් කරන තත්ත්වයක්,” යැයි ඔහු සඳහන් කළේය.
කඩදාසිවල ඇති නීතිවලට වඩා ඒවා ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීම කෙරෙහි ඇගයීම්කරුවන් වැඩි අවධානයක් යොමු කරන බැවින්, ඉදිරි ඇගයීමේදී මෙවැනි දත්ත ශ්‍රී ලංකාවට අවාසිදායක විය හැකි බවට ඔහු සඳහන් කළේය. නීතිමය අවශ්‍යතාවලට අනුකූලව අභ්‍යන්තර පාලනයන් ශක්තිමත් කරන ලෙසත්, පාරිභෝගික තොරතුරු තහවුරු කිරීමේ ක්‍රමවේද (Customer Due Diligence) වැඩිදියුණු කරන ලෙසත්, සැකකටයුතු ගනුදෙනු පිළිබඳව වේලාවට වාර්තා කරන ලෙසත් ඔහු සියලු වාර්තාකරණ ආයතනවලින් ඉල්ලා සිටියේය.
තවද, නීතිවලට අනුකූලව කටයුතු කිරීම නියාමන බරක් ලෙස නොසලා, මූල්‍ය පද්ධතියේ සහ තම වෘත්තීය ආයතනවල ගෞරවය රැක ගැනීමට කෙරෙන මූලික දායකත්වයක් ලෙස සැලකිය යුතු බව ඔහු නැවතත් අවධාරණය කළේය.
“නීතිවලට අනුකූල වීම බරක් ලෙස නොසැලකිය යුතුයි. එය මූල්‍ය පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වයට සහ විශ්වාසනීයත්වයට මෙන්ම ඔබේම වෘත්තියේ ගෞරවයට කෙරෙන දායකත්වයක්,” යැයි ඔහු පැවසීය.
ඉදිරි සති කිහිපය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ ඊළඟ APG ඇගයීම පැවැත්වීමට නියමිත බැවින්, මෙරට මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත් කිරීමට නියාමකයින්, මූල්‍ය ආයතන, ව්‍යාපාර සහ වෘත්තීය ආයතන එකමුතුව සහ සක්‍රියව කටයුතු කළ යුතු බව අධිපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
අවසාන අරමුණ වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව සතුව බලවත් නීති පවතින බව පෙන්වීම පමණක් නොව, එම නීති ඵලදායී ලෙස බලගන්වා ඇති බව ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට තහවුරු කිරීම මගින් මූල්‍ය පද්ධතිය ආරක්ෂා කරගනිමින් රටේ ගෝලීය පිළිගැනීම ඉහළ නැංවීම බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
