රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 30, කොළඹ LNW :
Ditwah සුළි කුණාටුවෙන් පසු ශ්රී ලංකාවේ ප්රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා ප්රබල සහයෝගයක් ලබා දෙමින්, ආපදාවෙන් බරපතල ලෙස හානි වූ කිලෝමීටර් 600 ක පමණ මාර්ග ප්රමාණයක් අලුත්වැඩියා කිරීමට සහ ප්රතිසංස්කරණය කිරීමට ලෝක බැංකුව විසින් අලුත් මූල්ය ආධාර යටතේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 110 ක මුදලක් අද (30) අනුමත කරන ලදී.
ජාත්යන්තර සංවර්ධන සංගමයේ (IDA) අර්බුද ප්රතිචාර කවුළුව (Crisis Response Window) හරහා සපයනු ලබන මෙම අරමුදල්, විශේෂයෙන්ම සුළි කුණාටුවෙන් දැඩි ලෙස හානි වූ ප්රදේශවල, බලපෑමට ලක් වූ ප්රජාවන් වෙළඳපළවල්, පාසල් සහ සෞඛ්ය පහසුකම් සමඟ නැවත සම්බන්ධ කරන ප්රධාන ප්රවාහන මාර්ග ප්රතිස්ථාපනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනු ඇත.
හානි වූ යටිතල පහසුකම් අලුත්වැඩියා කිරීමට අමතරව, අනාගතයේ ඇතිවිය හැකි දේශගුණික ආපදාවන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහිත මාර්ග ඉදිකිරීම මෙම ව්යාපෘතියේ අරමුණ වේ.
ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද මාර්ග, වැඩිදියුණු කළ ජලාපවහන පද්ධති, නායයෑම් ආරක්ෂණ ක්රමවේද සහ වැඩිවන සහ දරුණු වන කාලගුණික තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා සකස් කරන ලද උසස් ඉංජිනේරු සැලසුම් ඇතුළත් කරමින් දේශගුණික විපර්යාසවලට ඔරොත්තු දෙන ප්රමිතීන්ට අනුකූලව ඉදිකරනු ලැබේ.
“Ditwah සුළි කුණාටුව ශ්රී ලංකාව පුරා ගමනාගමනයට දරුණු බලපෑමක් ඇති කර තිබේ, නමුත් යළි ගොඩනැඟීම මඟින් අපට වඩාත් ශක්තිමත්ව යළි නඟා සිටුවීමට අවස්ථාවක් ද ලබා දේ,” යනුවෙන් ලෝක බැංකු සමූහයේ ශ්රී ලංකා රටේ කළමනාකරු ගෙවෝර්ග් සාර්ග්ස්යන් (Gevorg Sargsyan) පැවසීය.
“මෙය මාර්ග සෑදීමට වඩා පුළුල් දෙයකි. එය ජීවනෝපායන් යළි නඟා සිටුවීම, ගොවීන් වෙළඳපළ සමඟත් පවුල් අත්යවශ්ය සේවාවන් සමඟත් නැවත සම්බන්ධ කිරීම සහ අද ගොඩනඟන යටිතල පහසුකම් අනාගත කම්පනවලට ඔරොත්තු දීමට තරම් ප්රමාණවත් ලෙස ශක්තිමත් වීම සහතික කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන ක්රියාවලියකි,” ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
මෙම නව මූල්ය ආධාර මඟින් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින අන්තර්ගත සම්බන්ධතා සහ සංවර්ධන ව්යාපෘතිය (ICDP) තවත් වසර තුනකින් දීර්ඝ කරනු ලබන අතර, එම වැඩසටහන යටතේ ශ්රී ලංකාවේ ප්රවාහන සම්බන්ධතා අංශය සඳහා ලෝක බැංකුවේ මුළු ආයෝජනය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 610 දක්වා ඉහළ නංවනු ඇත.
මෙම මුලපිරීම මඟින් පුද්ගලයින් 830,000 කට අධික පිරිසකට සෘජු ප්රතිලාභ ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර, ඉලක්කගත දිස්ත්රික්ක අටක් පුරා මිලියන දෙකකට ආසන්න ජනතාවක් වැඩිදියුණු කළ ප්රවේශය සහ සම්බන්ධතාවයේ ප්රතිලාභ ලබනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
මාර්ග ප්රතිසංස්කරණ සහ නඩත්තු කටයුතු හරහා ආසන්න වශයෙන් නව හෝ වැඩිදියුණු කළ රැකියා 5,671 ක් නිර්මාණය කිරීමටද බලධාරීන් අපේක්ෂා කරයි.
මාර්ග පුනරුත්ථාපන වැඩසටහන මඟින් කෘෂිකාර්මික අංශයටද විශාල සහයෝගයක් ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙන අතර, වෙළඳපළවල්, ගැනුම්කරුවන් සහ සැපයුම් දාමයන් සඳහා වඩා හොඳ ප්රවේශයක් ලබා ගැනීම හරහා තේ, එළවළු සහ වී වගා කරන ගොවීන් 22,000 කට ආසන්න පිරිසකට ප්රතිලාභ ලැබෙනු ඇත.
ඩිත්වේ සුළි කුණාටුව 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ශ්රී ලංකාවට බලපෑ අතර, දිස්ත්රික්ක 25 පුරාම විනාශයක් ඇති කළේය. මෙම ආපදාව නිසා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.1 ක පමණ ඇස්තමේන්තුගත හානියක් සිදු වූ අතර මිලියන දෙකකට ආසන්න ජනතාවක් රට පුරා විපතට පත් විය.
ප්රවාහන අංශය දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් වූ අංශයක් වූ අතර, එහි ඇස්තමේන්තුගත හානිය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 973 කි. මෙම සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් පළාත් මාර්ග කිලෝමීටර් 2,000 කට ආසන්න ප්රමාණයකට, ග්රාමීය මාර්ග කිලෝමීටර් 3,500 කට අධික ප්රමාණයකට සහ පාලම් 700 කට ආසන්න ප්රමාණයකට හානි සිදු වූ අතර, එම අංශයේ මුළු ප්රතිසාධන අවශ්යතාවය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.31 ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
මෙම නවතම මූල්ය ආධාර පැකේජය, 2026-2030 ලෝක බැංකු සමූහයේ ශ්රී ලංකා රටේ හවුල්කාරීත්ව රාමුව සමඟ එකඟ වන අතර, එය ආර්ථික ප්රකෘතිය සහ පෞද්ගලික අංශය විසින් මෙහෙයවනු ලබන වර්ධනය සඳහා තීරණාත්මක පදනමක් ලෙස ඔරොත්තු දෙන යටිතල පහසුකම් සහ වැඩිදියුණු කළ සම්බන්ධතා හඳුනා ගනී.
