රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 13, කොළඹ LNW :
ස්වාභාවික විපත් පාලනය කිරීමට මිනිසාට නොහැකි වුවද, එමගින් සිදුවන හානිය අවම කර ගැනීමට සහ ඉන් ආරක්ෂා වීමට අවශ්‍ය පෙර සූදානම ඇති කර ගැනීමට මිනිසාට හැකියාව ඇත. ලොව පුරා වෙසෙන ජනයා ආපදා පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම, ආපදා අවම කිරීමේ සංස්කෘතියක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ විපත් හමුවේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Resilience) වර්ධනය කිරීම අරමුණු කරගනිමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සෑම වසරකම ඔක්තෝබර් 13 වන දින "ආපදා අවම කිරීමේ ජාත්‍යන්තර දිනය" (International Day for Disaster Risk Reduction - IDDRR) ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
ආපදා අවම කිරීමේ දිනයේ වැදගත්කම
මෙම දිනය සැමරීම දින දර්ශනයේ තවත් එක් දිනයක් සනිටුහන් කිරීමක් පමණක් නොවේ. එහි ගැඹුරු අරමුණු කිහිපයක් පවතී..
- ජනතාව දැනුවත් කිරීම ආපදා යනු මොනවාද? තම ප්‍රදේශයේ පැවතිය හැකි ආපදා අවදානම් කවරේද? යන්න පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාවට අවබෝධයක් ලබාදීම.
- පෙර සූදානම (Preparedness) විපතක් සිදුවීමට පෙර ඊට මුහුණ දෙන ආකාරය සහ ඉන් ආරක්ෂා වන ආකාරය පිළිබඳව සැලසුම් සකස් කිරීම සහ පෙරහුරු පැවැත්වීම.
- අවදානම හඳුනා ගැනීම සහ තක්සේරු කිරීම නව යටිතල පහසුකම් ඉදිකිරීමේදී සහ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ආපදා අවදානම් පිළිබඳව කල්තියා සිතා බැලීම.
- ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වර්ධනය ආපදාවකින් පසු ඉක්මනින් යථා තත්ත්වයට පත්වීමට අවශ්‍ය සමාජයීය, ආර්ථික සහ භෞතික පසුබිම සකස් කිරීම.
ශ්‍රී ලංකාව සහ ආපදා අවදානම
ශ්‍රී ලංකාව නිවර්තන කලාපීය රටක් බැවින් දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් නිතර නිතර ගංවතුර, නායයෑම්, නියඟය සහ සුළි කුණාටු වැනි ස්වාභාවික ආපදාවන්ට මුහුණ දෙයි. මීට අමතරව, 2004 වසරේ ඇති වූ සුනාමි ව්‍යසනය වැනි දුර්ලභ නමුත් දරුණු ආපදා පිළිබඳ අත්දැකීම් ද අප සතුව ඇත. එබැවින්, මෙම ජාත්‍යන්තර දිනය ශ්‍රී ලාංකික අපට වඩාත් වැදගත් වේ.
රජය සහ ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය (DMC) විසින් ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්, පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති (Early Warning Systems) ශක්තිමත් කිරීම සහ ආපදා සහන සේවා සංවිධානය කිරීම වැනි පියවර ගනු ලබයි.
අපගේ වගකීම
ආපදා කළමනාකරණය යනු රජයේ හෝ අදාළ ආයතනවල පමණක් වගකීමක් නොවේ. එය සෑම පුරවැසියෙකුගේම වගකීමකි.
අපට කළ හැකි දේ...
- තම ප්‍රදේශයේ පවතින ආපදා අවදානම් (උදාහරණයක් ලෙස: නායයෑම් කලාප, ගංවතුර ප්‍රදේශ) පිළිබඳව දැනුවත් වීම.
- නිවාස ඉදිකිරීමේදී නිසි ප්‍රමිතීන් සහ උපදේශන අනුගමනය කිරීම.
- පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම සහ ඒවා අනුගමනය කිරීම.
- හදිසි අවස්ථාවකදී භාවිතයට ගැනීමට ‘හදිසි ඇසුරුමක්’ (Emergency Kit) සූදානම් කර තබා ගැනීම.
- ආපදා අවම කිරීමේ කටයුතුවලදී ප්‍රජාව සමඟ එක්ව කටයුතු කිරීම.
අද දින අප ගන්නා ක්‍රියාමාර්ග සහ ඇති කරගන්නා පෙර සූදානම, හෙට දින සිදුවිය හැකි මහා විපතකින් අපගේ ජීවිත සහ දේපළ ආරක්ෂා කර ගැනීමට හේතු වනු ඇත. "වැළැක්වීම ප්‍රතිකර්මයට වඩා උතුම්" යන්න ආපදා කළමනාකරණයට ද මැනවින් ගැළපේ.
