රෂිකා හෙන්නායක ජනවාරි 27 , ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර පවතින යුදමය නොසන්සුන්තාවය ඉහළ යමින් පවතින අතර, ඉරානය අසල නාවික හමුදා බලඇණියක් ස්ථාපනය කර ඇති බව ප්රකාශ කරමින් ජනාධිපති ට්රම්ප් අනතුරු අඟවන අතරම, ඔවුන් සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමේ හැකියාවක් ඇති බව ද ඉඟි කරයි.
මීට ප්රතිචාර වශයෙන් ඕනෑම හමුදා ප්රහාරයකට එරෙහිව බරපතල විපාක අත්වනු ඇති බවට ඉරාන බලධාරීන් අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර තිබේ.
මේ අතරතුර, ඉරානය තුළ පවතින සිවිල් අසහනය හමුවේ පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ අන්තර්ජාලය විසන්ධි කිරීම් වැනි අභ්යන්තර ගැටලු ද වාර්තා වේ.
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර පවතින වත්මන් යුධමය උණුසුම කෙබඳුද?
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර වර්තමානයේ පවතින යුධමය සහ දේශපාලනික උණුසුම බෙහෙවින් වැඩි වී ඇත.
ඇමරිකානු හමුදා ශක්තිය වැඩි කිරීම…
ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසා ඇති පරිදි, මේ වන විට මැදපෙරදිග කලාපයේ, විශේෂයෙන්ම ඉරානය අසල “විශාල යුධ බලඇණියක්” (big armada) ස්ථානගත කර ඇත,
ඉරානයේ ප්රතිචාරය
මෙම උණුසුම්කාරී තත්ත්වය හමුවේ ඉරානය ප්රකාශ කර ඇත්තේ තමන් “යුද්ධයට සූදානම්” බවයි. එමෙන්ම, ඇමරිකාව විසින් කිසියම් හෝ හමුදා ප්රහාරයක් එල්ල කළහොත් ඒ සඳහා බරපතල ප්රතිවිපාක විඳීමට සිදුවනු ඇති බවට ඉරාන බලධාරීන් දිගින් දිගටම අනතුරු අඟවමින් සිටී.
එකඟතාවයකට ඇති හැකියාව
හමුදාමය තත්ත්වය මෙසේ වුවද, ඉරාන නායකත්වය යම්කිසි “එකඟතාවයකට” (make a deal) පැමිණීමට කැමැත්තෙන් සිටින බව ජනාධිපති ට්රම්ප් ඉඟි කර ඇත.
ඉරානයේ අභ්යන්තර තත්ත්වය
යුධමය උණුසුම අතරතුර ඉරානය තුළ මාරාන්තික විරෝධතා පවතින අතර, ඊට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ දිගින් දිගටම පවතින අන්තර්ජාල විසන්ධි කිරීම් (internet blackout) පිළිබඳවද වාර්තා වේ.
දෙපාර්ශවයම සිය වාචික ප්රහාර (rhetoric) තියුණු කරමින් පවතින තත්ත්වය තවදුරටත් උග්ර කරමින් සිටින බව පෙනී යයි.
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර නව ගිවිසුමක් ඇතිවීමේ ඉඩකඩ කෙබඳුද?
ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය..
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මෑතකදී ලබාදුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පවසා ඇත්තේ, ඉරාන නායකත්වය මේ වන විට එකඟතාවයකට හෝ ගිවිසුමකට (make a deal) පැමිණීමට කැමැත්තෙන් පසුවන බවයි.
හමුදාමය බලපෑම්..
මෙම ගිවිසුමකට එළඹීමේ ඉඟි පළවන්නේ ඇමරිකාව විසින් ඉරානය අසල “විශාල යුධ බලඇණියක්” (big armada) ස්ථානගත කර ඇති අතරතුරය. මෙය ඉරානයට යම් බලපෑමක් එල්ල කිරීම සඳහා සිදුකරන ලද්දක් බව පෙනී යයි.
පවතින බාධක
ගිවිසුමක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තු පැවතියද, ඉරානය පවසන්නේ තමන් “යුද්ධයට සූදානම්” බවයි. එමෙන්ම, ඇමරිකාව කිසියම් හෝ හමුදා ප්රහාරයක් එල්ල කළහොත් එහි ප්රතිවිපාක දරුණු වනු ඇති බවට ඉරාන බලධාරීන් අනතුරු අඟවා ඇත.
අභ්යන්තර අර්බුද
ඉරානය තුළ පවතින මාරාන්තික විරෝධතා, පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ අන්තර්ජාලය විසන්ධි කර තිබීම වැනි තත්ත්වයන් මධ්යයේ වුවද, දෙරට අතර වාචික වාදවිවාද (rhetoric) තවදුරටත් උග්ර වෙමින් පවතී.
ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා ගිවිසුමක ඇති හැකියාව ගැන ඉඟි කළද, කලාපය තුළ පවතින සැබෑ යුධමය උණුසුම සහ ඉරානයේ දැඩි ස්ථාවරය හේතුවෙන් එවැනි ගිවිසුමකට ඇති ඉඩකඩ තවමත් අවිනිශ්චිත සහ සංකීර්ණ මට්ටමක පවතී
