රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 01, කොළඹ LNW :
පුවත අසන්න මෙතැනින්..
පුවත නරඹන්න මෙතැනින්..
ලෝකයම මවිත කරමින් ට්රම්ප් පරිපාලනය සහ ඊශ්රායලය එක්ව ඉරානයට එල්ල කළ දැවැන්ත ඒකපාර්ශ්වික හමුදාමය මැදිහත්වීමත්, ඉරාන උත්තරීතර නායකයාගේ අභාවයත් සමඟ මැදපෙරදිග භූ-දේශපාලනය පෙර නොවූ විරූ උපායමාර්ගික හැරවුම් ලක්ෂ්යයකට පැමිණ තිබේ.
මෙය , ඇමරිකානු දේශපාලන යාන්ත්රණය තුළ පවතින ගැඹුරු මතවාදී බෙදීම් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික පරස්පරතා හෙළිදරව් කරන තීරණාත්මක සංධිස්ථානයකි.
රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා මධ්යයේ එල්ල වූ මාරාන්තික ප්රහාරය
මෙම හමුදාමය ප්රහාරය දියත් වන මොහොතේදීත්, ඕමානයේ මැදිහත් වීමෙන් ඉරානය සහ ඇමරිකාව අතර වක්ර රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා සක්රීය මට්ටමක පැවති බව අනාවරණය වේ. ඕමාන විදේශ අමාත්ය බද්ර් අල්-බුසයිඩි (Badr al-Busaidi) සඳහන් කළේ සාමකාමී එකඟතාවයකට එළඹීමේ ඉතා ඉහළ සම්භාවිතාවක් එවකට පැවති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, රිපබ්ලිකන් පාක්ෂිකයන් මෙම ප්රහාරය සාධාරණීකරණය කරන්නේ ඇමරිකාව සියලු රාජ්ය තාන්ත්රික මාවත් අත්හදා බැලූ බව පවසමිනි. රිපබ්ලිකන් කථානායක මයික් ජොන්සන් (Mike Johnson) ප්රකාශ කළේ ට්රම්ප් පරිපාලනය සාමකාමී විසඳුම් සඳහා “සෑම උත්සාහයක්ම” ගත් බවයි. එසේම රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභික චක් ග්රැස්ලි (Chuck Grassley) ද අවධාරණය කළේ ට්රම්ප් විසින් ඉරානයට සාකච්ඡා සඳහා ඕනෑවටත් වඩා අවස්ථා ලබා දුන් බවයි. නමුත් සැබෑ තත්ත්වය වන්නේ සාකච්ඡා මේසයේ විසඳුම් සොයමින් සිටියදීම, කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව මෙම මාරාන්තික ප්රහාරය දියත් කිරීමයි.
MAGA ව්යාපාරය තුළ “උකුස්සන්” සහ “මැදිහත් නොවන්නන්” අතර ගැටුම
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ “Make America Great Again” (MAGA) ව්යාපාරය තුළ මෙම ප්රහාරය හේතුවෙන් බරපතල අභ්යන්තර විවරයක් නිර්මාණය වී ඇත. මෙහිදී “විදේශ ප්රතිපත්ති උකුස්සන්” (Foreign Policy Hawks) ප්රහාරය අනුමත කරන අතරතුර, “මැදිහත් නොවීමේ ප්රතිපත්තියක්” (Noninterventionist wing) අගය කරන පිරිස මෙය “America First” ප්රතිපත්තිය පාවා දීමක් ලෙස හඳුන්වති.
මෙම විරෝධය වඩාත් තියුණු ලෙස ප්රකාශ කළේ ට්රම්ප්ගේ හිටපු සමීපතම සගයෙකු මෙන්ම මීට පෙර කොන්ග්රසයෙන් ඉවත් වූ මාජරි ටේලර් ග්රීන් (Marjorie Taylor Greene) ය. ඇය ට්රම්ප්ගේ මෙම ක්රියාව දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවාය. එසේම ට්රම්ප් විසින්ම ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කරන කොන්ග්රස් සභික ටොම් මැසී (Tom Massie) ද ප්රකාශ කළේ තමන් මෙම යුද්ධයට සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ බවයි.
මාජරි ටේලර් ග්රීන් විසින් සිදු කරන ලද ආවේගශීලී විවේචනය දේශපාලන ක්ෂේත්රය කැළඹීමට සමත් විය
"මෙය ඉරාන ජනතාව නිදහස් කිරීමක් නොවේ! මෙය ඔවුන්ගේ දරුවන් ඝාතනය කිරීමකි! ඔබ මේ උමතු මිනිසුන් කරන්නේ මොනවාද??? ඇමරිකාව මෙයට සහය දෙන්නේ නැත!"
මෙයට ප්රතිපක්ෂව, රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභික බර්නි මොරේනෝ (Bernie Moreno) “Death to America” යන්න දැන් “Death by America” ලෙස වෙනස් වී ඇතැයි පවසමින් ප්රහාරය සැමරූ අතර, ට්රම්ප්ගේ සගයෙකු වන රැන්ඩි ෆයින් (Randy Fine) ප්රකාශ කළේ “මුස්ලිම් භීෂණයේ සර්ප හිස ගසා දැමීමට” කාලය එළඹ ඇති බවයි.
අහිංසක සිසුන් බිලිගත් “අතුරු හානි” වල මානුෂීය ඛේදවාචකය
යුද්ධයක පවතින අඳුරුතම පැතිකඩ වන “අතුරු හානි” (Collateral Damage) පිළිබඳ බිහිසුණු පුවත් මෙම ප්රහාරයත් සමඟ වාර්තා විය. Globe Eye News වාර්තා කරන පරිදි, ඉරානයේ බාලිකා පාසලකට එල්ල වූ ප්රහාරයකින් අහිංසක දරුවන් 51 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර තවත් සිසුන් 60 දෙනෙකු බරපතල තුවාල ලබා ඇත.
මානුෂීය අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විචාරකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙවැනි සිදුවීම් හරහා ලෝකය හමුවේ ඇමරිකානු ප්රතිරූපයට ආපසු හැරවිය නොහැකි හානියක් සිදුවන බවයි. සාමය උදා කිරීමේ නාමයෙන් සිදු කරන මෙවැනි බිලිගැනීම්, ජාත්යන්තර දේශපාලනය තුළ ඇමරිකාවේ සදාචාරාත්මක අධිකාරිය ප්රශ්න කිරීමට ලක් කරයි.
ව්යවස්ථාපිත බලතල සහ “ආසන්න තර්ජනය” පිළිබඳ නීතිමය අර්බුදය
ඇමරිකානු ව්යවස්ථාවට අනුව යුද්ධයක් ප්රකාශ කිරීමේ නිරපේක්ෂ බලය ඇත්තේ කොන්ග්රස් මණ්ඩලයට මිස ජනාධිපතිවරයාට නොවේ. ඩිමොක්රටික් පාක්ෂිකයන් රැසක් මෙම ප්රහාරයේ නීත්යානුකූලභාවය ප්රශ්න කරන්නේ එම පදනමෙනි.
සෙනෙට් සභික ටිම් කේන් (Tim Kaine) පෙන්වා දෙන්නේ ඇමරිකාවට ඉරානයෙන් එල්ල වීමට තිබූ “ආසන්න තර්ජනයක්” (Imminent threat) පිළිබඳ කිසිදු රහසිගත හෝ ප්රසිද්ධ සාක්ෂියක් තමන් දැක නොමැති බවයි. එවැනි තර්ජනයක් නොමැතිව මෙවැනි දැවැන්ත යුද ක්රියාවකට අවතීර්ණ වීම ඇමරිකානු හමුදා තවත් “සදාකාලික යුද්ධයකට” (Forever war) පටලවා ගැනීමක් බව හකීම් ජෙෆ්රිස් (Hakeem Jeffries) වැනි ඩිමොක්රටික් නායකයන්ගේ මතයයි.
විවිධාකාර දේශපාලන ප්රවණතා: පක්ෂ භේදය අභිබවා ගිය සහයෝගය
මෙම සිදුවීමේ ඇති වඩාත්ම සුවිශේෂී ලක්ෂණය වන්නේ සාමාන්යයෙන් ට්රම්ප්ව දැඩි ලෙස විවේචනය කරන ඇතැම් ඩිමොක්රටික් පාක්ෂිකයන් පවා මෙම ප්රහාරය අනුමත කිරීමයි. සෙනෙට් සභික ජෝන් ෆෙටර්මන් (John Fetterman) වැනි අය මෙහිදී ට්රම්ප් පරිපාලනයට සිය සහය පළ කළහ.
මෙම අසාමාන්ය දේශපාලන ප්රවණතාවයෙන් පැහැදිලි වන්නේ ඇමරිකානු දේශපාලනයේ පක්ෂ දේශපාලනයට වඩා ඊශ්රායල-ඇමරිකානු ආරක්ෂක සබඳතා සහ “ප්රො-ඊශ්රායල” ස්ථාවරය බලවත් බවයි. ඉරාන උත්තරීතර නායකයාගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් ඩිමොක්රටික් පාර්ශවයන් පෙන්වන මෙම නිහඬතාවය හෝ සහයෝගය, ඇමරිකානු විදේශ ප්රතිපත්තියේ පවතින ගැඹුරු ස්ථරයන් පෙන්නුම් කරයි.
ඉරාන උත්තරීතර නායකයාගේ අභාවය මැදපෙරදිග කලාපයේ ස්ථාවරත්වයට මෙන්ම ඉදිරි ඇමරිකානු දේශපාලනයට ද තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත. "ඇමරිකාව මුලින්" (America First) යන සටන් පාඨය යටතේ බලයට පැමිණි පරිපාලනයක්, තවත් "සදාකාලික යුද්ධයක" (Forever war) දොරටු විවෘත කර ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ.
