රෂිකා හෙන්නායක අගෝස්තු 01, ලෝකය (අවුට්බවුන්ඩ් ටුඩේ):
ලෝක කුසලානය විකිණීමට ගිය ෆීෆා (FIFA) ආයතනයට වැරදුණු තැන
පාපන්දු ලෝක කුසලානය යනු ලොව පුරා බිලියන සංඛ්යාත ප්රේක්ෂකයින්ගේ ආදරය සහ අනන්යතාවය දිනාගත් ගෝලීය උරුමයකි. නමුත් පසුගියදා මෙම දැවැන්ත ක්රීඩා ඉසව්වේ මෙහෙයුම් අයිතියෙන් කොටසක් පෞද්ගලික අංශයට විකිණීමට ෆීෆා (FIFA) ආයතනය දැරූ රහසිගත උත්සාහය, පාපන්දු ලෝකය තුළ ප්රබල ආන්දෝලනයක් බවට පත් විය. විශේෂයෙන්ම පාපන්දු ලෝකයේ ඉහළම තලයේ තීන්දු තීරණ ගැනීමේදී පවතින විනිවිදභාවය පිළිබඳව මේ වන විට බරපතල ප්රශ්න මතු වී තිබේ.
ඩොලර් බිලියන 4.2ක රහස්ය සැලසුම
ෆීෆා ආයතනයේ මුල් සැලසුම වූයේ ලෝක කුසලානය ඇතුළු එහි සියලුම ප්රධාන ඉසව් මෙහෙයවීම සඳහා නව ව්යාපාරික ඒකකයක් (New Unit) පිහිටුවීමයි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ එම නව ඒකකයෙන් 20% ක කොටස් පෞද්ගලික ආයෝජකයින් වෙත විකිණීමට ඔවුන් සැලසුම් කර තිබීමයි.
මෙම ගනුදෙනුව හරහා ඩොලර් බිලියන 4.2ක දැවැන්ත ප්රාග්ධනයක් රැස් කිරීමට ෆීෆා ආයතනය අපේක්ෂා කළේය. ලෝක කුසලානය වැනි වටිනාම ක්රීඩා සන්නාමයක මෙහෙයුම් පාලනයෙන් පංගුවක් මෙලෙස පෞද්ගලික අංශයට ලබා දීමට යාම, පාපන්දු පරිපාලනයේ ඉතාමත් තීරණාත්මක මෙන්ම බරපතල සංධිස්ථානයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මෙය හුදෙක් මුල්ය ආයෝජනයක් නොව, ක්රීඩාවේ අනාගත දිශානතිය තීරණය කිරීමේ බලය ව්යාපාරික පරමාර්ථ වෙත පාවා දීමක් ලෙස විචාරකයෝ හඳුන්වති.
“අපව දැනුවත් කළේ නැහැ”: ආසියානු පාපන්දු සම්මේලනයේ (AFC) දැඩි විරෝධය
මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් නුවර මූලස්ථානය කරගත්, ආසියාව, මැදපෙරදිග සහ ඕස්ට්රේලියාව පුරා පාපන්දු ක්රීඩාව මෙහෙයවන ආසියානු පාපන්දු සම්මේලනය (AFC) මෙම තීරණයට එරෙහිව සිය දැඩි විරෝධය පළ කළේය. AFC සභාපති ෂීක් සල්මාන් බින් එබ්රහිම් අල් කලීෆා (Sheikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa) පෙන්වා දුන්නේ මෙම සැලසුම පිළිබඳව තමන් ඇතුළු කලාපීය සංගම් සම්පූර්ණයෙන්ම අඳුරේ තබා ඇති බවයි.
මෙම රහස්ය ක්රියාවලිය “සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිගත නොහැකි” (Totally Unacceptable) එකක් බව පැවසූ ඔහු, ගෝලීය පාපන්දු ක්රීඩාවේ අනාගතය තීරණය කළ යුත්තේ රහසිගත කාමර තුළ නොව, විවෘත සාකච්ඡා මගින් බව අවධාරණය කළේය.
“ගෝලීය පාපන්දු ක්රීඩාවේ අනාගතය සැමවිටම හැඩගැස්විය යුත්තේ නිසි උපදේශනය, සාමූහික සංවාදය සහ අපගේ ක්රීඩාවේ ස්ථාපිත පාලන ව්යුහයන්ට ගරු කිරීම තුළිනි.” – ෂීක් සල්මාන්
මෙම පාලන අර්බුදය පිටතින් පමණක් නොව, ෆීෆා ආයතනය තුළින්මද ප්රබල ලෙස පුපුරා ගියේය. මෙය ආයතනික විශ්වාසය දැඩි ලෙස බිඳවැටුණු අවස්ථාවක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය.
- ෆීෆා සභාපතිවරයාගේ ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශක (Senior Adviser) කෝඩෙයිරෝ, මෙම “වැරදි සහගත සහ අහිතකර” (Bad) සැලසුමට විරෝධය පාමින් සිය ධූරයෙන් වහාම ඉල්ලා අස්විය.
- ෆීෆා ප්රධාන මෙහෙයුම් නිලධාරී (COO) ලැමෝර් පවා සඳහන් කළේ මෙම රහස්ය සැලසුම හරහා ආයතනයේ කාර්ය මණ්ඩලය පවා රවටා (Deceived) ඇති බවයි.
ආයතනයක ඉහළම නිලධාරීන් මෙවැනි තියුණු ප්රකාශ සිදු කිරීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, සභාපතිවරයාගේ මෙම හදිසි තීරණය නිසා ෆීෆා පාලන ව්යුහය තුළ බරපතල අභ්යන්තර අර්බුදයක් නිර්මාණය වී තිබූ ආකාරයයි.
පසුගිය අඟහරුවාදා ප්රකාශයට පත් කළ මෙම විවාදාත්මක සැලසුම, සති අන්තය වන විට හකුලා ගැනීමට ෆීෆා සභාපති ජියානි ඉන්ෆැන්ටිනෝට (Gianni Infantino) සිදු විය. එල්ල වූ දැඩි ජාත්යන්තර සහ අභ්යන්තර පීඩනය හමුවේ දණ නැමීමට (Bowing to pressure) ඔහුට සිදු වූ අතර, විවිධ පාර්ශවවල අදහස්වලට “සවන් දීමෙන් පසු” සැලසුම අත්හැරීමට තීරණය කළ බව ඔහු නිවේදනය කළේය. පැය 72ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ සිදු වූ මෙම නාටකාකාර වෙනස, පාපන්දු ලෝකයේ සාමූහික බලය හමුවේ තනි පුද්ගල තීරණවලට පැවතිය නොහැකි බවට කදිම නිදසුනකි.
විනිවිදභාවය පිළිබඳ ගැටලුව
ඉන්ෆැන්ටිනෝගේ මෙම පසුබැසීම හුදෙක් සැලසුමක් අත්හැරීමක් නොව, ආයතනික විනිවිදභාවය පිළිබඳ ගැටලුව ප්රසිද්ධියේ පිළිගැනීමකි. AFC සභාපතිවරයා අවධාරණය කරන්නේ අනාගතයේදී ගෝලීය පාපන්දුවට බලපාන ඕනෑම වැදගත් තීරණයක් සියලු පාර්ශවකරුවන් (Stakeholders), ෆීෆා කවුන්සිලය සහ සාමාජික සංගම් සමඟ විවෘතව සහ අර්ථවත් ලෙස සාකච්ඡා කළ යුතු බවයි. නිසි උපදේශනයකින් තොරව මෙවැනි රහස්ය ගනුදෙනුවලට එළඹීම ආයතනයක විශ්වාසනීයත්වයටත්, ක්රීඩාවේ සදාචාරාත්මක පැවැත්මටත් විශාල හානියක් සිදු කරයි.
ෆීෆා ආයතනය ලෝක කුසලානයේ කොටස් විකිණීමට ගත් උත්සාහය අසාර්ථක වීම, ක්රීඩාවේ සදාචාරාත්මක අගය රැක ගැනීමට දැරූ ජයග්රහණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මෙමගින් පෙන්වා දෙන්නේ ක්රීඩාවේ වටිනාකම් සහ අසීමිත ලාභය ඉලක්ක කරගත් ව්යාපාරික අවශ්යතා අතර නිරන්තර ගැටුමක් පවතින බවයි. ලෝක කුසලානය යනු මිල කළ නොහැකි ගෝලීය උරුමයක් මිස, වෙන්දේසි කළ හැකි භාණ්ඩයක් නොවන බව පාපන්දු ප්රජාව මෙවර ඔප්පු කර ඇත.
