ඡන්ද ප්‍රතිඵල අභියෝගයට ලක්කළ නායකයන්ට ලැබුණු ප්‍රබල ජනතා තීන්දුව!

රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 05, කොළඹ LNW:

2026 ඇමරිකානු අතුරු මැතිවරණය....

2026 ඇමරිකානු අතුරු මැතිවරණය නිමාවට පත්වූයේ සමස්ත දේශපාලන ගමන් මඟ වෙනතකට යොමු කරමිනි. විශේෂයෙන්ම 2020 ජනාධිපතිවරණ ප්‍රතිඵල පදනම් විරහිතව ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, ජෝ බයිඩන්ගේ ජයග්‍රහණය අභියෝගයට ලක් කිරීමට කටයුතු කළ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ ප්‍රබල නායකයින් රැසකට මෙවර ජනතාවගෙන් එල්ල වූයේ දැඩි පරාජයකි.

ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තීරණාත්මක මොහොතක් සනිටුහන් කළ මෙම මැතිවරණයේදී, ප්‍රාන්ත පාලන බලය අත්පත් කරගැනීමට උත්සාහ කළ එම නායකයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වූ අභියෝගාත්මක තත්ත්වය සහ එය ඉදිරි ඇමරිකානු දේශපාලනය කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම ඉතා දැඩිය.

ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණයකදී පවා ජයග්‍රහණය තීරණය කරන ප්‍රධාන 'Swing States' (දෙපසටම දෝලනය වන ප්‍රාන්ත) පහක ආණ්ඩුකාර ධුර සඳහා තරඟ කළ රිපබ්ලිකන් අපේක්ෂකයින් පස්දෙනාම මෙවර පරාජයට පත්වූහ.

ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තයේ නියෝජිත මන්ත්‍රී ඇන්ඩි බිග්ස් (Andy Biggs), මිචිගන් ප්‍රාන්තයේ නියෝජිත මන්ත්‍රී ජෝන් ජේම්ස් (John James), පෙන්සිල්වේනියා ප්‍රාන්තයේ භාණ්ඩාගාරික ස්ටේසි ගැරිටි (Stacy Garrity), විස්කොන්සින් ප්‍රාන්තයේ නියෝජිත මන්ත්‍රී ටොම් ටිෆනි (Tom Tiffany) සහ ජෝර්ජියා ප්‍රාන්තයේ බිලියනපති රික් ජැක්සන් (Rick Jackson) මෙලෙස පරාජය වූ ප්‍රධාන නායකයෝ වෙති.

මෙම අපේක්ෂකයින් පස්දෙනාම 2020 ජනාධිපතිවරණයේදී ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පරාජය කරමින් ජෝ බයිඩන් ලබාගත් ජයග්‍රහණය සැකයට ලක්කිරීමට හෝ එය අවලංගු කිරීමට විවිධ මට්ටමින් සක්‍රීයව කටයුතු කළ අය වීම විශේෂත්වයකි. 2020 මැතිවරණයේදී ට්‍රම්ප්ගේ බලපෑම්වලට ලක්වූ තීරණාත්මක ප්‍රාන්තයක් වූ ජෝර්ජියාවේ ආණ්ඩුකාර ධුරයට තරඟ කළ රික් ජැක්සන්, බයිඩන්ගේ ජයග්‍රහණය “සම්පූර්ණයෙන්ම විකාරයක්” ලෙස හඳුන්වා තිබූ අතර, අමතර ඡන්ද සොයාගන්නා ලෙස ට්‍රම්ප් කළ බලපෑම් ඉටු නොකිරීම ගැන ප්‍රාන්ත නිලධාරීන් දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය. මැතිවරණ ප්‍රචාරක රැලියකදී 2020 මැතිවරණය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න කළ අවස්ථාවේදී ඔහු මෙසේ පැවසීය..

“අපේ මිනිස්සු ඇත්තටම අපිව අතහැරියා” (“Our people really let us down”) – රික් ජැක්සන්

මෙම දේශපාලන පසුබෑම හුදෙක් ප්‍රාදේශීය පරාජයක් පමණක් නොවූ අතර, එමගින් පෙන්නුම් කළේ මැතිවරණ ප්‍රතිඵල ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ දේශපාලන උපායමාර්ගය කෙරෙහි ජනතාව තුළ තිබූ ප්‍රසාදය බිඳවැටී තිබූ ආකාරයයි.

අපේක්ෂකයින්ගේ වෙනස් වූ ස්ථාවරයන් සහ මුරණ්ඩු ලෙස සිටින නායකයින්

ඡන්දදායකයින්ගේ මෙම ප්‍රබල ප්‍රතිචාරය හමුවේ, පරාජයට පත් වූ ඇතැම් නායකයින් සිය අතීත ස්ථාවරයන් වෙනස් කරගැනීමට පෙළඹුණු නමුත් තවත් පිරිසක් මුරණ්ඩු ලෙස සිය මතයේම එල්බ සිටියහ.

ඇන්ඩි බිග්ස් සහ ටොම් ටිෆනි 2021 ජනවාරි මාසයේදී ඇමරිකානු නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේදී 2020 මැතිවරණ ප්‍රතිඵල අහෝසි කිරීමට ඡන්දය දුන් අතර, ජෝර්ජියා, මිචිගන්, පෙන්සිල්වේනියා සහ විස්කොන්සින් යන ප්‍රාන්තවල ප්‍රතිඵල අහෝසි කිරීමට ගොනු කළ නඩුවකට ද අත්සන් තැබූහ. එමෙන්ම පෙන්සිල්වේනියා භාණ්ඩාගාරික ස්ටේසි ගැරිටි, 2021 ජනවාරි 5 වන දින – එනම් කැපිටල් ගොඩනැගිල්ලට ට්‍රම්ප් ආධාරකරුවන් කඩා වැදීමට පෙර දින – ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායකයන්ගෙන් 2020 ප්‍රතිඵල අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලමින් පැවැති ප්‍රචාරක රැලියකට ද එක්වූවාය.

කෙසේ වෙතත්, පරාජයෙන් පසුව ටොම් ටිෆනි, ස්ටේසි ගැරිටි සහ රික් ජැක්සන් නිවේදන නිකුත් කරමින් හෝ කරුණු පැහැදිලි කරමින් 2020 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජෝ බයිඩන් ජයග්‍රහණය කළ බව පිළිගැනීමට කටයුතු කළහ.

එනමුත් ඇන්ඩි බිග්ස් සහ ජෝන් ජේම්ස් තවමත් සිය පැරණි අන්තවාදී ස්ථාවරය වෙනස් කර නොමැත. ජෝන් ජේම්ස් 2022 අතුරු මැතිවරණයේදී කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයට තේරී පත්වීමෙන් පසුව බයිඩන්ගේ ජයග්‍රහණය පිළිගත්තද, පසුව නැවතත් තමන් සිටි පැරණි ස්ථාවරයටම පැමිණියේය. 2024 ජූනි මාසයේදී ප්‍රකට පෝඩ්කාස්ට් නිවේදක බෙනී ජොන්සන්ගේ (Benny Johnson) වැඩසටහනකට එක්වෙමින් ජෝන් ජේම්ස් ප්‍රකාශ කළේ 2020 මැතිවරණය යටිකූට්ටු ලෙස අක්‍රමිකතාවන්ට ලක්වූවක් බවයි:

“2020 මැතිවරණය සූක්ෂ්ම ලෙස අක්‍රමිකතාවන්ට ලක්වූවක් (rigged and manipulated)” – ජෝන් ජේම්ස්

2028 ජනාධිපතිවරණයට සහ ප්‍රාන්ත බලයට එල්ල වන බලපෑම

ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රමය තුළ ප්‍රාන්ත ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට විශාල බලයක් හිමිවේ. ඡන්ද අයිතිය තහවුරු කිරීම, මැතිවරණ පාලනය සහ කොන්ග්‍රස් බලප්‍රදේශ නැවත මායිම් කිරීම (Redistricting) වැනි තීරණාත්මක කාර්යයන් හිමිවන්නේ ආණ්ඩුකාරවරුන්ටය. එම නිසා මෙවර තරඟකාරී ප්‍රාන්තවල බලය ඩෙමොක්‍රටික් පක්ෂයට හිමිවීම 2028 ජනාධිපතිවරණයට සෘජුවම බලපායි.

පසුගිය කාලය පුරාම රිපබ්ලිකන් පක්ෂයට වාසිදායක වන ලෙස ප්‍රාන්ත මැතිවරණ මායිම් නැවත සංශෝධනය කිරීමට (gerrymandering) ට්‍රම්ප් ප්‍රාන්ත නායකයින් මෙහෙයවීමට උත්සාහ කළ අතර, කැලිෆෝනියාවේ ආණ්ඩුකාර ගැවින් නිව්සම් (Gavin Newsom) වැනි ඩෙමොක්‍රටික් නායකයින් ද ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වීය. නමුත් මෙවර මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයත් සමඟ එම සංශෝධන ක්‍රියාවලියේ ඉදිරි පැවැත්ම අවිනිශ්චිත වී ඇත.

නිදසුනක් ලෙස, ජෝර්ජියාවේ වත්මන් රිපබ්ලිකන් ආණ්ඩුකාර බ්‍රයන් කෙම්ප් (Brian Kemp) ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, තමාගෙන් පසු බලයට පත්වන නව ඩෙමොක්‍රටික් ආණ්ඩුකාරවරිය වන කීෂා ලාන්ස් බොටම්ස් (Keisha Lance Bottoms) ධුරයේ දිවුරුම් දීමට පෙර ප්‍රාන්තයේ මැතිවරණ මායිම් නැවත සංශෝධනය කිරීම සඳහා විශේෂ ව්‍යවස්ථාදායක රැස්වීමක් නොකඳවන බවයි.

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ නොසිතූ නම්‍යශීලී ස්ථාවරය

මෙම අතුරු මැතිවරණයේදී ඩෙමොක්‍රටික් පක්ෂය ඇමරිකානු කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ සභාවන් දෙකෙහිම බලය නිරායාසයෙන්ම අත්පත් කරගැනීමට සමත් විය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව නැවත ජනාධිපතිවරණයට තරඟ කිරීමට සුදුසුකම් නොලබන ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා, සිය දෙවන ධුර කාලයේ අවසන් වසර දෙකට එළඹ සිටින ‘Lame-duck’ ජනාධිපතිවරයෙකි. කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ සභාවන් දෙකෙහිම බලය අහිමි වීමත් සමඟ ඇති වූ නව දේශපාලන යථාර්ථය හමුවේ, උපායමාර්ගික නම්‍යශීලීභාවයක් දැක්වීමට ට්‍රම්ප්ට සිදු විය.

වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකානු මැතිවරණ පද්ධතියේ සාධාරණත්වය සැකයට ලක්කළ ට්‍රම්ප්, මෙවර අතුරු මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පූර්ණ ලෙස පිළිගැනීමට සූදානම් බව ‘ද නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්’ (The New York Times) පුවත්පත වෙත අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ ප්‍රකාශ කළේය. එමෙන්ම කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ බලය ලබාගත් ඩෙමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයන් සමඟ එක්ව කටයුතු කිරීමට තමන් සූදානම් බව ද ඔහු සඳහන් කළේය..

“අපි ඔවුන් සමඟ එක්ව කටයුතු කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා… අපි බොහෝ විට යම් එකඟතාවකට පැමිණේවි” (“We’ll, you know, look forward to working with them… We’ll probably work something out.”) – ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්

2026 ඇමරිකානු අතුරු මැතිවරණයේ තීන්දුව මගින් ඇමරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පද්ධතියේ ස්ථාවරභාවය සහ පරමාධිපත්‍යය පිළිබඳව ප්‍රබල සංකේතාත්මක පණිවිඩයක් ලබා දී ඇත. ඡන්ද ප්‍රතිඵල පදනම් විරහිතව අභියෝගයට ලක්කළ නායකයන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හරහා ජනතාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලිය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය නැවත තහවුරු කර ඇති බව පැහැදිලිය.