රෂිකා හෙන්නායක නොවැම්බර් 13, කොළඹ LNW:
දියවැඩියාවේ නිහඬ තර්ජනය: ඔබත් නොදැනුවත්වම මෙයට ගොදුරු වී සිටිනවාද?
ඔබේ ඇස් පෙනීමට හෝ ශරීර සෞඛ්‍යයට කිසිදු අමාරුවක් නොදැනුනත්, ඔබේ සිරුර තුළ නිහඬවම දියවැඩියා රෝගය වර්ධනය වෙමින් පවතිනවා විය හැකියි. ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙකු නොදැනුවත්වම ගොදුරු වන දියවැඩියාව "නිහඬ මාරයෙකු" ලෙස හඳුන්වන්නේ කිසිදු බාහිර රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වා ශරීරයේ අභ්‍යන්තර අවයව මෙන්ම ඇස් පෙනීමද මුළුමනින්ම විනාශ කර දැමීමට ඊට ඇති හැකියාව නිසාවෙනි.
ලෝක දියවැඩියා දිනයට සමගාමීව, ජාතික අක්ෂි රෝහල සහ ශ්‍රී ලංකා අක්ෂි වෛද්‍යවරුන්ගේ විද්‍යායතනය එක්ව සංවිධානය කරන ලද විශේෂ මාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණයකදී මෙරට ජනතාව වෙත දැඩි අවධානය යොමු කළ යුතු සෞඛ්‍ය අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කෙරිණි. “දියවැඩියාවෙන් ඇතිවන අන්ධභාවය වළක්වා ගනිමු” (Let’s Prevent Blindness Caused by Diabetes) යන තේමාව යටතේ ජාතික අක්ෂි රෝහල් ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැති මෙම හමුවට ජාතික අක්ෂි රෝහලේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය බුද්ධික කුරුකුලසූරිය මහතා ඇතුළු විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් රැසක් එක්ව සිටියහ.
මෙහිදී විශේෂඥයින් පෙන්වා දුන්නේ දියවැඩියා අක්ෂි ආබාධ මුල් අවධියේදීම හඳුනාගැනීම සහ නිසි වේලාවට අක්ෂි පරීක්ෂාවන් සිදුකිරීම මගින් දියවැඩියාව නිසා ඇතිවන අන්ධභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකි බවයි.
නොදැනුවත්වම දියවැඩියාවට ගොදුරු වී සිටින 30%ක රහසිගත අවදානම
ජාතික අක්ෂි රෝහලේ විශේෂඥ කායික රෝග වෛද්‍ය රවී ජයවර්ධන මහතා පෙන්වා දුන් පරිදි, 2018-2019 වසර වල සිදුකරන ලද පර්යේෂණ දත්තවලට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ වයස අවුරුදු 18ට වැඩි වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් 23%කට දියවැඩියාව වැළඳී ඇත.
වඩාත්ම බරපතල සහ අභියෝගාත්මක කරුණ වන්නේ දියවැඩියා රෝගයට ගොදුරු වූ ජනගහනයෙන් 30%ක් පමණ පිරිසක් තමන්ට දියවැඩියාව ඇති බව හෝ තමන් පූර්ව දියවැඩියා (Pre-diabetes) අවධියේ පසුවන බව නොදැන සිටීමයි.
තමන්ට රෝගය පවතින බව නොදැන සිටීම නිසා පූර්ව පරීක්ෂණ වෙත යොමු නොවීමෙන්, ඇස ඇතුළු සිරුරේ අභ්‍යන්තර පද්ධතිවලට ආපසු හැරවිය නොහැකි දරුණු හානි සිදු වන තෙක්ම රෝගීන් ඒ පිළිබඳව නොදැනුවත්ව පසුවෙති. එම නිසා කල්තියා රෝගය හඳුනාගැනීමේ පරීක්ෂණ සිදුකිරීම අතිශයින්ම තීරණාත්මක වේ.
2. කිසිදු පෙර නිමිත්තක් නැතිවම සදහටම පෙනීම අහිමි වීමේ තර්ජනය සහ ‘දියවැඩියා දෘෂ්ටිවිතාන රෝගය’
දියවැඩියාව නිසා ඇසට සිදුවන හානියේ ඇති බරපතලම භයානකකම වන්නේ පෙනීම අහිමි වී යන තෙක්ම රෝගියාට කිසිදු පූර්ව රෝග ලක්ෂණයක් හෝ වේදනාවක් නොදැනීමයි. රුධිරයේ සීනි මට්ටම අධික වීම නිසා ඇසේ පිටුපස පිහිටි දෘෂ්ටි විතානයට හානි සිදුවන ‘දියවැඩියා දෘෂ්ටිවිතාන රෝගය’ (Diabetic Retinopathy) සහ ග්ලුකෝමා (Glaucoma) තත්ත්වයන් කිසිදු පෙර නිමිත්තකින් තොරව වර්ධනය විය හැකිය.
ජාතික අක්ෂි රෝහලේ විශේෂඥ අක්ෂි ශල්‍ය වෛද්‍ය දීපානි වේවැල්වල මහත්මිය මුල් අවධියේ අක්ෂි පරීක්ෂාවේ වැදගත්කම පැහැදිලි කළ අතර, ශ්‍රී ලංකා විට්‍රියෝ රෙටිනා විශේෂඥයින්ගේ සංගමයේ සභාපති වෛද්‍ය පී. ශ්‍රීහරනාදන් මහතා පෙන්වා දුන්නේ දියවැඩියා දෘෂ්ටිවිතාන රෝගය පාලනය කිරීමට සහ පෙනීම සුරැකීමට නවීන වෛද්‍ය ප්‍රවේශයන් රැසක් පවතින නමුත් ඊට රෝගීන් කල්තියා යොමු විය යුතු බවයි.
ශ්‍රී ලංකා අක්ෂි වෛද්‍යවරුන්ගේ විද්‍යායතනයේ සභාපති වෛද්‍ය කේ. ආර්. දයාවංශ මහතා මේ පිළිබඳව දැක්වූයේ මෙවැනි අදහසකි..
“දියවැඩියා රෝගීන් හට කිසිදු පූර්ව දැනුම්දීමකින් හෝ පෙර නිමිත්තකින් තොරව, එක මොහොතකදී සදහටම තම පෙනීම අහිමි වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී. මේ හේතුවෙන් සෑම දියවැඩියා රෝගියෙකුම වසරකට එක් වරක්වත් අක්ෂි වෛද්‍යවරයෙකු ලවා තම දෑස් පරීක්ෂා කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.”
තමන්ට “දැනට ඇස් හොඳින් පෙනෙනවා” යැයි සිතා හෝ කිසිදු අමාරුවක් නැති නිසා අක්ෂි පරීක්ෂාවන් ප්‍රමාද කිරීම අතිශය භයානක මිත්‍යාවකි. කෙසේ වෙතත්, විධිමත් අක්ෂි පරීක්ෂාවක් මගින් වෛද්‍යවරයෙකුට රෝගියාගේ අවදානම් මට්ටම කල්තියා හඳුනාගෙන, අන්ධභාවය වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර නිර්දේශ කිරීමේ හැකියාව පවතී.
අන්ධභාවයට ගොදුරු වන බහුතරය පවුලේ බර කරට ගත් තරුණ හා වැඩකරන පිරිසයි
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී විශේෂඥයින් විසින් අනාවරණය කළ තවත් සංවේදී මෙන්ම බරපතල කරුණක් වූයේ දියවැඩියාව හේතුවෙන් ඇස් අන්ධ වී රෝහල්ගත වන බහුතරයක් දෙනා වයස අවුරුදු 35 ත් 50 ත් අතර වයස් කාණ්ඩයේ පසුවන්නන් බවයි.
මෙම වයස් කාණ්ඩයේ පසුවන පිරිස යනු තම පවුලේ ප්‍රධාන ආදායම් උපයන්නන් වන අතර, තරුණ හා පූර්ණ ඵලදායී වැඩකරන ජනතාවයි. පවුලේ බර කරට ගත් මෙම පිරිස සිය ජීවිතයේ සක්‍රීයතම කාලයේදී හදිසියේම අන්ධභාවයට පත්වීම මුළු පවුලටම මෙන්ම රටේ ආර්ථිකයට ද දැඩි ඛේදනීය බලපෑමක් එල්ල කරයි.
ඇසට පමණක් නොව වකුගඩු, හෘදය සහ පාද වලටත් දැඩි තර්ජනයක්
විශේෂඥ කායික රෝග වෛද්‍ය රවී ජයවර්ධන මහතා පෙන්වා දුන්නේ නිසි පාලනයකින් තොරව දියවැඩියාව පැවැතීමෙන් ශරීරයේ අභ්‍යන්තර අවයව රැසකට දැඩි හානි සිදුවන බවයි.
- වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම: දියවැඩියා රෝගීන් 100 දෙනෙකු ගතහොත් ඉන් 54 දෙනෙකුටම තම ජීවිත කාලය තුළ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීමේ අවදානම පවතී.
- හෘදයාබාධ සහ අංශභාග (Strokes): දියවැඩියා රෝගීන්ගෙන් 20% කට ආසන්න පිරිසකට හෘදයාබාධ සහ අංශභාග තත්ත්වයන් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතී.
- අන්ධභාවය සහ පාද කපා ඉවත් කිරීම: අක්ෂි රෝහල් වෙත පැමිණෙන බහුතරයක් රෝගීන්ගේ අන්ධභාවයට මෙන්ම, ශල්‍ය වාට්ටුවල පාද කපා ඉවත් කිරීමට සිදුවන රෝගීන්ගෙන් වැඩි පිරිසකට ද මූලික හේතුව වී ඇත්තේ පාලනය නොකළ දියවැඩියාවයි.
නොපමාව ගත යුතු පරීක්ෂණ සහ දියවැඩියාව පාලනය සඳහා වන ප්‍රධාන පියවර 4
දියවැඩියාවෙන් සහ ඊට අනුබද්ධ සංකූලතාවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා සෞඛ්‍ය විශේෂඥයින් අත්‍යවශ්‍ය පරීක්ෂණ කාලරාමුවක් සහ පූර්වාරක්ෂිත උපදෙස් මාලාවක් හඳුනාගෙන ඇත.
පරීක්ෂා කිරීමේ කාලරාමුව (Screening Guidelines):
- වයස අවුරුදු 30 ඉක්ම වූ සියලු දෙනා: අවම වශයෙන් වසරකට වරක්වත් රුධිරයේ සීනි මට්ටම (දියවැඩියාව) පරීක්ෂා කර ගත යුතුය.
- සියලුම දියවැඩියා රෝගීන්: ඇස් පෙනීම හොඳින් පැවතුණද, වසරකට වරක් අක්ෂි වෛද්‍යවරයෙකු ලවා ග්ලුකෝමා සහ දෘෂ්ටිවිතාන පරීක්ෂාව (Eye Exam) සිදුකර ගත යුතුය.
- අධි-අවදානම් සහිත පුද්ගලයින්: පවුලේ අයෙකුට දියවැඩියාව තිබේ නම්, ස්ථූලතාවයෙන් පෙළේ නම්, හෝ ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව වැළඳී තිබුණේ නම් මාස 6කට හෝ වසරකට වරක් දියවැඩියාව පරීක්ෂා කර ගැනීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.
දියවැඩියාව පාලනය සහ වළක්වා ගැනීම සඳහා වන ප්‍රධාන පියවර 4
- නිවැරදි ආහාර පිඟාන: තෙල්, සීනි සහ පිටි කෑම පාලනය කර, එළවළු සහ පෝෂණීය සමබරතාවයෙන් යුතු සෞඛ්‍යරක්ෂිත ආහාර වේලක් ලබා ගැනීම.
- නිසි ව්‍යායාම: දිනපතා අඛණ්ඩව ක්‍රියාකාරී ලෙස ශාරීරික ව්‍යායාමවල නිරත වීම.
- ප්‍රමාණවත් නින්ද: ශරීරයේ අභ්‍යන්තර හෝමෝන පාලනය හා ක්‍රියාකාරිත්වය සුලභව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය නිසි නින්ද ලබා ගැනීම.
මානසික ආතතිය පාලනය:එදිනෙදා ජීවිතයේ මානසික ආතතිය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කර ගැනීම.
ජීවිතයේ ආලෝකය රැක ගැනීමට අදම පියවර ගනිමු
දියවැඩියාව යනු දෑස් අන්ධ කරවන, අභ්‍යන්තර අවයව විනාශ කරන දරුණු රෝග තත්ත්වයක් වුවද, මුල් අවධියේදීම සිදුකරන ක්‍රමවත් පරීක්ෂණ සහ සරල ජීවන රටා වෙනස්කම් මගින් දියවැඩියා අන්ධභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගෙන උසස් ගුණාත්මක ජීවිතයක් ගත කළ හැකිය. සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය කාර්ය මණ්ඩලයේ කැපවීම මෙන්ම රෝගියාගේ නිසි අවධානය හා පාලනය ද මේ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ඡායාරූප - සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ මාධ්‍ය අංශය
