රෂිකා හෙන්නායක මැයි 09, කොළඹ LNW :
පසුගියදා නිකුත් වූ 2024 ජනසංගණන දත්ත වාර්තා මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහන ව්‍යුහය සහ එහි සඳහන් වන ආකාරයට මෙරට සඵලතා අනුපාතය (Fertility Rate) හෙවත් එක් කාන්තාවකට සිටින සාමාන්‍ය දරුවන් සංඛ්‍යාව 1.3ක් දක්වා අසාමාන්‍ය ලෙස පහත වැටී ඇත. මෙය ලෝකයේ දරු උපත් ඉතාම අවම මට්ටමක පවතින දියුණු රටවලට සමාන තත්ත්වයකි. අප රටේ පවුල් සංස්ථාව බිඳවැටෙමින් පවතිනවාද? නැතහොත් මේ සංඛ්‍යාලේඛන පිටුපස සැඟවුණු වෙනත් කතාවක් තිබේද?
ශ්‍රී ලංකාවේ දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ 2012 වසරේ 2.42ක්ව පැවති සඵලතා අනුපාතය 2024 වන විට 1.32 දක්වා අඩුවී ඇති බවයි. වසර 12ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ එක් කාන්තාවකට සිටින දරුවන් සංඛ්‍යාව 1කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් අඩුවීම ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් අතිශය දුර්ලභ, අදහාගත නොහැකි තත්ත්වයකි.
සංසන්දනාත්මකව බැලූ විට, යුරෝපීය රටවල සඵලතාවය 2.6 සිට 1.3 දක්වා අඩුවීමට වසර පනහකට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවිය. දකුණු කොරියාව වැනි රටවල පවා මෙවැනි වෙනස්කම් සිදුවූයේ දශක කිහිපයක් පුරා ක්‍රමිකවය.
“මෙවැනි වේගවත් පහත වැටීමක් සිදුවීමට නම් සමාජයේ සහ ආර්ථිකයේ දැවැන්ත පරිවර්තනයක් සිදුවිය යුතු වුවත්, ශ්‍රී ලංකාව තුළ එවැනි පැහැදිලි සාධක දක්නට නැත.”
විවාහය අත්හැරීමක් නොව, ප්‍රමාද කිරීමක්
දරු උපත් අනුපාතය මෙතරම් අඩුවෙන් පෙන්වීමට බලපා ඇති එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ විවාහ වන වයස ඉහළ යාමයි. කෙසේ වෙතත්, දත්ත මගින් තහවුරු වන්නේ ශ්‍රී ලාංකිකයන් විවාහය ප්‍රතික්ෂේප නොකරන නමුත් එය කල් දමන (Postponement) බවයි.
- 2012 දී කාන්තාවකගේ සාමාන්‍ය විවාහ වයස අවුරුදු 23ක් වූ අතර, 2024 දී එය අවුරුදු 26 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
- කාන්තාවන් තම තිස් ගණන්වල මුල් භාගය වන විට බොහෝ දුරට විවාහ ජීවිතයට ඇතුළත් වන අතර විවාහය තවමත් අප රට තුළ විශ්වීය සාධකයක්ව පවතී.
ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක දරු උපත් බොහෝ දුරට සිදුවන්නේ විවාහය තුළ බැවින්, විවාහය ප්‍රමාද වීම යනු දරු උපත් ද තාවකාලිකව ප්‍රමාද වීමයි. එය දරු උපත් සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ නොහැක.
විවාහක කාන්තාවන් සහ “දෙකේ හෝ තුනේ” රීතිය
වඩාත් පුදුම සහගත කරුණ වන්නේ, දැනට විවාහ වී සිටින කාන්තාවන්ගේ දරු උපත් රටාවයි. දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහක කාන්තාවන් තවමත් සාමාන්‍යයෙන් දරුවන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු බිහි කරන බවයි.
මුළු රටේම සාමාන්‍යය 1.3ක් ලෙස පෙන්වන අතරතුර, විවාහක කාන්තාවන්ගේ අනුපාතය 2-3 මට්ටමේ පැවතීම පරස්පර විරෝධී ය. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මෙරට පවුල් පිහිටුවීමේ පදනම තවමත් ස්ථාවර බවයි.
“මෙහි අර්ථය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පවුල් පිහිටුවීමේ පදනම බොහෝ දුරට නොවෙනස්ව පවතින බවයි.”
විශේෂිත ජනගහන සමීක්ෂණ මෙන් නොව, සාමාන්‍ය ජනසංගණනවලදී බොහෝ විට යොදාගන්නේ “සරල ප්‍රශ්න” (Simple questions) පමණි. මෑතකාලීන දරු උපත් පිළිබඳ “සවිස්තරාත්මක වාර්තා” (Detailed birth histories) මෙහිදී රැස් නොකෙරෙන බැවින් දත්තවල අඩු වාර්තා වීමක් සිදුවිය හැක.
ආර්ථික අර්බුදය සහ "පසුවට කල්තැබීම"
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් කොවිඩ්-19 වසංගතය සහ දරුණු ආර්ථික අර්බුදය දරු උපත් දත්ත කෙරෙහි සෘජුවම බලපා ඇත. ඉතාලිය, ස්පාඤ්ඤය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි රටවල පවා ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයක් පවතින කාලවලදී මිනිසුන් දරුවන් ලැබීම තාවකාලිකව කල් දමයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ද සිදුව ඇත්තේ දරු උපත් අත්හැර දැමීමක් නොව, තාවකාලිකව කල් තැබීමකි.
ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ ඇති අවදානම
1.3 යන ඉලක්කම් දෙස පමණක් බලා රජය ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීම අනතුරුදායක විය හැක. මෙවැනි දත්ත මත පදනම්ව අනවශ්‍ය ලෙස කලබල වී “දරු උපත් දිරිගැන්වීමේ ප්‍රතිපත්ති” (Pronatalist policies – එනම් වැඩිපුර දරුවන් ලැබීමට රජය මගින් ලබාදෙන දීමනා හෝ සහන) ක්‍රියාත්මක කිරීමට පෙළඹීමෙන් රටේ සැබෑ ගැටලු මගහැරී යා හැක. 1.3 අගය ගැන පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන්, වැඩ කරන ජනතාවගේ සෞඛ්‍යය සහ ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීම සඳහා කළ යුතු ආයෝජන පසෙකට තල්ලු විය හැක.
අප අවධානය යොමු කළ යුතු සැබෑ හා හදිසි ගැටලු වන්නේ:
- ජනගහනය වයස්ගත වීම: විශේෂයෙන්ම හුදෙකලා වන වැඩිහිටි කාන්තාවන්ගේ සුභසාධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය.
- විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමවේද: ශක්තිමත් විශ්‍රාම වැටුප් පද්ධතියක් සකස් කිරීම.
- දක්ෂ ශ්‍රමිකයන් විදේශගත වීම: දැනට රටේ පවතින දැවැන්තම ජනගහන ගැටලුව වන දක්ෂ තරුණයන් සහ වෘත්තිකයන් රට හැර යාම (Outmigration).
- තරුණ රැකියා වියුක්තිය: තරුණ ප්‍රජාව සහ කාන්තාවන්ගේ ශ්‍රම දායකත්වය නිසි ලෙස භාවිතා කිරීම.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජනගහන ව්‍යුහයේ ක්ෂණික බිඳවැටීමක් නොව, ක්‍රමික “ජනගහන සංක්‍රාන්තියක්” (Demographic Transition) සිදුවෙමින් පවතී. 1.3 අනුපාතය යනු විවාහ ප්‍රමාද වීම, ආර්ථික පීඩනය සහ දත්ත රැස් කිරීමේ දෝෂවල එකතුවකි.
