රෂිකා හෙන්නායක ජූනි 28, කොළඹ LNW :
නවසීලන්තය සමඟ පැවැත්වෙන තීරණාත්මක තෙවන ටෙස්ට් තරඟය අතරතුර ට්‍රෙන්ට් බ්‍රිජ් (Trent Bridge) ක්‍රීඩාංගණයෙන් ඇසුණේ හදගැස්ම නතර කරවන සුලු පුවතකි. එංගලන්ත ක්‍රිකට් වංශකතාවේ ස්වර්ණමය පරිච්ඡේදයක් බඳු බෙන් ස්ටෝක්ස්, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් පිටියෙන් සමුගන්නා බව නිවේදනය කළේය. මෙය ලෝක ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ එක් යුගයක අවසානය සනිටුහන් කිරීමකි. 1-1 ක් ලෙස තරඟාවලිය සම මට්ටමේ පවතින මොහොතක, ජයග්‍රාහී නායකයෙකු සිය ආම්පන්න පසෙක තැබීමට පෙළඹවූයේ කුමන බලවේගයක්ද යන්න අද ක්‍රිකට් ලොව ප්‍රධානතම ප්‍රශ්නාර්ථය වී තිබේ.
බෙන් ස්ටෝක්ස් සිය තීරණය කණ්ඩායමේ සගයන්ට දැනුම් දුන්නේ ට්‍රෙන්ට් බ්‍රිජ් හී සිව්වන දිනයේ තරඟය ආරම්භ වීමට මොහොතකට පෙර ක්‍රීඩාගාරය (Dressing room) තුළදීය. එහෙත් මෙම පුවත ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ තේ පානය සඳහා තරඟය නතර කිරීමට මිනිත්තු 15 කට පෙරය. එම පුවත ලැව්ගින්නක් සේ පැතිර යන විටත්, ස්ටෝක්ස් ක්‍රීඩා පිටිය මැද සිය උපරිම ශක්තිය යොදවමින් සිටි අතර, පුවත ප්‍රසිද්ධ වී සුළු මොහොතකින් ඔහු කඩුල්ලක් දවා ගැනීම දෛවෝපගත සිදුවීමක් විය.
කණ්ඩායම අමතමින් ඔහු කළ ප්‍රකාශය එංගලන්ත ක්‍රිකට් ඉතිහාසයට මෙලෙස එක් විය:
“ඔබේ නායකයා ලෙසත් එංගලන්තය නියෝජනය කරන ක්‍රීඩකයෙකු ලෙසත් මගේ අවසන් දින දෙක මෙයයි.”
සිය සමුගැනීමට හේතු පාදක වූ කරුණු පැහැදිලි කිරීමේදී ස්ටෝක්ස් විසින් “trips to the well” යන සුවිශේෂී රූපකයක් භාවිතා කරන ලදී. මෙයින් ඔහු අදහස් කළේ කායික වෙහෙස පමණක් නොවේ. ළිඳක පතුලටම ගොස් ජලය ඇදගන්නා සේ, වසර 15 ක් පුරා තම ශක්ති ප්‍රමාණය ඉක්මවා, තමන් සතු අවසන් ජවය පවා කණ්ඩායම වෙනුවෙන් කැප කිරීමේදී ඇති වන දැඩි මානසික සහ ආත්මීය වෙහෙසයි (Burnout).
නූතන ක්‍රීඩා ලෝකයේ ක්‍රීඩකයෙකු මත පැටවෙන පීඩනය සහ ඉන් ඇති වන මානසික විඩාව ස්ටෝක්ස්ගේ මෙම වචන තුළින් මැනවින් පිළිඹිබු වේ.
“මෙවැනි තීරණයක් ගැනීමට හේතු පසුව පැහැදිලි කළ හැකියි… නමුත් මම මීට පෙර මේ කණ්ඩායම වෙනුවෙන් බොහෝ වාරයක් මගේ උපරිමය කැප කර තිබෙනවා, දැන් මට ඉතිරිව ඇත්තේ තවත් එකම එක ගමනක් පමණයි.”
මෙම තීරණය පිටුපස ඇති මානසික විඩාවට, මෑතකදී ඇති වූ ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම් ද බලපාන්නට ඇති බව විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයයි. පළමු ටෙස්ට් තරඟයෙන් පසුව සිය කණ්ඩායමේ සගයෙකු වන ගස් ඇට්කින්සන් (Gus Atkinson) සමඟ ලන්ඩන්හි රාත්‍රී සමාජශාලාවක සිටියදී ඇති වූ සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙන් ස්ටෝක්ස්ට දෙවන ටෙස්ට් තරඟය අහිමි විය.
එංගලන්ත සහ වේල්ස් ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (ECB) විසින් ඔහුව “ගිවිසුම්ගත බැඳීම් උල්ලංඝනය කිරීම” වෙනුවෙන් ලිඛිතව අවවාද කළද, පසුව ස්වාධීන ක්‍රිකට් නියාමන ආයතනය (Cricket Regulator) ප්‍රකාශ කළේ ඔහුට එරෙහිව කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැති බවයි. එහෙත්, මෙම සිදුවීමෙන් ඇති වූ සමාජීය පීඩනය සහ නීතිමය විමර්ශන, ස්ටෝක්ස් වැන්නෙකුගේ මානසික ඒකාග්‍රතාවයට තීරණාත්මක ලෙස බලපාන්නට ඇති බව නොරහසකි.
බෙන් ස්ටෝක්ස් යනු තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයෙකු පමණක් නොවේ; ඔහු එංගලන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ “ජයග්‍රහණයේ පෙරගමන්කරු” (Talisman) වේ. 2019 එක්දින ලෝක කුසලානයේ අවසන් මහා තරඟයේදී ඔහු පෑ අසමසම වික්‍රමය සහ 2022 විස්සයි-20 ලෝක කුසලාන ජයග්‍රහණය කරා එංගලන්තය මෙහෙයවූ ආකාරය ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ නොමැකෙන මතකයන්ය.
ECB සභාපති රිචඩ් තොම්සන් (Richard Thompson) විසින් ස්ටෝක්ස්ගේ නික්මයාම පිළිබඳව දැක්වූ අදහස ඔහුගේ උරුමයේ බර තැබීම මැනවින් පෙන්වා දෙයි:
“ඔහු එංගලන්තය බිහි කළ විශිෂ්ටතම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර ඔහුගේ පරම්පරාවේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. පීඩනය හමුවේ ඔහු දැක්වූ දක්ෂතා සහ සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී අසාමාන්‍ය දේ කිරීමට ඔහුට ඇති හැකියාව මිලියන සංඛ්‍යාත රසිකයින්ට සදාකාලික මතකයන් ලබා දී ඇත. අපට අහිමි වන්නේ පිතිකරුවෙකු, පන්දු යවන්නෙකු සහ නායකයෙකු පමණක් නොව, අපේ ජයග්‍රහණයේ පෙරගමන්කරුයි.”
