රෂිකා හෙහෙන්නායක ජුනි 29, කොළඹ LNW :
2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලිය දැන් එහි වඩාත්ම තීරණාත්මක සහ උද්යෝගිමත් අදියරකට එළඹ තිබේ. 32 දෙනාගේ වටයේ (Round of 32) සටන් ආරම්භ වීමත් සමඟ ක්‍රීඩා ලෝලීන්ගේ හදගැස්ම වේගවත් වී ඇති අතර, දැවැන්තයන් පසුබෑමට ලක්වීමත් නවකයන් පෙරළිකාර ජයග්‍රහණ ලැබීමත් නිසා මෙවර තරඟාවලිය විශාල උණුසුමක් ගෙන ඇත.
කැනේඩියානු පාපන්දු වංශකතාවේ නව පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කරමින්, දකුණු අප්‍රිකාව පරදා සිය ප්‍රථම ලෝක කුසලාන පිළිමලුන් පිටුදැකීමේ වටයේ (Knockout Stage) ජයග්‍රහණය වාර්තා කිරීමට කැනඩාව සමත් විය. මෙම ඓතිහාසික ජයග්‍රහණය තහවුරු වූයේ තරඟයේ නැවතුම් කාලය තුළ (Stoppage time) ස්ටීවන් යුස්ටාකියෝ (Stephen Eustaquio) එල්ල කළ අතිවිශිෂ්ට ගෝලයෙනි.
මෙම ජයග්‍රහණය පිටුපස වූ මානුෂීය කතාව වඩාත් සංවේදී විය. පාදයේ ආබාධයක් හේතුවෙන් තරඟාවලියෙන් ඉවත් වීමට සිදු වූ ඉස්මයිල් කෝන් (Ismael Kone), කිහිලිකරු ආධාරයෙන් පිටියට පැමිණ තම කණ්ඩායම දිරිමත් කිරීම ක්‍රීඩකයන්ගේ මානසික ශක්තිය ඉහළ නැංවීමට ප්‍රබල හේතුවක් විය. කැනඩා ප්‍රධාන පුහුණුකරු ජෙසී මාර්ෂ් (Jesse Marsch) තම කණ්ඩායමේ අභිමානය මෙසේ පැවසීය:
"ඔබ දැන් කැනේඩියානු වීරයන් බවට පත්ව සිටිනවා. ඔබ මීළඟ පරම්පරාවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයන්ට විශාල ආදර්ශයක් ලබා දුන්නා."
මෙවර ලෝක කුසලානයේ මූලික වටයෙන්ම ඉරානයට ඉවත් වීමට සිදු වූයේ ඉතා අවාසනාවන්ත අයුරිනි. ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට VAR (Video Assistant Referee) තාක්ෂණය මගින් එක් කණ්ඩායමක ගෝල තුනක් අවලංගු කිරීමේ අවාසනාවන්ත වාර්තාව ඉරානය හමුවේ සටහන් විය. මෙම තීරණයත් සමඟ ඔවුන්ට පිළිමලුන් පිටුදැකීමේ වටයට සුදුසුකම් ලැබීමට තිබූ අවස්ථාව අහිමි විය.
VAR තාක්ෂණය ක්‍රීඩාවේ සාධාරණත්වය තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කළද, එය තරඟයක ස්වාභාවික ගලායාම සහ ක්‍රීඩකයන්ගේ මෙන්ම ලෝලීන්ගේ හැඟීම් (Emotional flow) දැඩි පීඩනයකට ලක් කරන බව පෙනී යයි. ඉරානයේ මෙම සමුගැනීම තාක්ෂණය සහ මානුෂීය හැඟීම් අතර පවතින ගැටුමේ සංකේතයක් බඳුය.
දකුණු කොරියාව මූලික වටයෙන්ම ඉවත් වීම එරට තුළ දැඩි දේශපාලන හා ක්‍රීඩාමය කැළඹීමක් ඇති කර තිබේ. කණ්ඩායමේ දුර්වල ක්‍රියාකලාපය හමුවේ ප්‍රධාන පුහුණුකරු හොං මියුන්ග්-බෝ (Hong Myung-bo) සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූ අතර, එරට ජනාධිපති ලී ජේ-මියුන්ග් (Lee Jae-myung) පාපන්දු පරිපාලනය දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය.
කණ්ඩායම් තේරීමේදී පවතින දූෂිත ක්‍රියාවලිය විවේචනය කරමින් ජනාධිපතිවරයා කළ මෙම ප්‍රකාශය ලෝකයේම අවධානයට ලක් විය:
“දක්ෂතාවයට වඩා පක්ෂපාතීත්වයට සහ කල්ලිවාදයට මුල් තැන දීම හරහා නුසුදුසු පුද්ගලයන් නායකත්වයට පත් කිරීමේ ප්‍රතිඵලය මෙයයි. එවැනි තීරණයක අවසානය ගින්නක් මෙන් පැහැදිලිය (predictable as fire).”
බ්‍රසීලය සහ ජපානය අතර “ඩේවිඩ් සහ ගොලියත්” සටන
ක්‍රීඩාපිටියෙන් බැහැර මෙවැනි උණුසුම් පුවත් මධ්‍යයේ, මීළඟට අපගේ අවධානය යොමුවන්නේ ලෝක පාපන්දු දැවැන්තයෙකු වන බ්‍රසීලය සහ ආසියාවේ නැගී එන බලවේගය වන ජපානය අතර සටනටයි. අතීත වාර්තා අනුව බ්‍රසීලය ජපානය සමඟ පැවති තරඟ 14කින් 11ක්ම ජයගෙන ඇති නමුත්, පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේදී ජපානය බ්‍රසීලයට එරෙහිව ලැබූ 3-2ක ජයග්‍රහණය පෙන්වා දෙන්නේ සංඛ්‍යාලේඛනවලට එහා ගිය ප්‍රබල සටනක් ජපානය විසින් ලබා දෙනු ඇති බවයි.
Opta සුපිරි පරිගණකයේ (Opta supercomputer) නවතම අනාවැකි අනුව තත්ත්වය මෙසේය:
| තත්ත්වය | සම්භාවිතාව |
| බ්‍රසීලයේ ජයග්‍රහණය | 57.3% |
| ජපානයේ ජයග්‍රහණය | 19.7% |
| සම තත්ත්වය (අතිරේක කාලය/දඬුවම් පහර) | 23.0% |
දත්ත මගින් බ්‍රසීලය ඉදිරියෙන් තැබුවද, “ඩේවිඩ් සහ ගොලියත්” සටනකදී මෙන් ජපානය ඕනෑම මොහොතක පෙරළියක් සිදු කිරීමට සූදානම්ව සිටියි.
අප්‍රිකානු අභියෝගය හමුවේ නෙදර්ලන්තයේ අපරාජිත වාර්තාව
නෙදර්ලන්තය මෙවර තරඟ බිමට පිවිසෙන්නේ ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ අප්‍රිකානු කණ්ඩායම් හමුවේ පවත්වාගෙන යන සිය අපරාජිත වාර්තාව රැකගැනීමේ අභියෝගය සමඟිනි. මීට පෙර අප්‍රිකානු රටවල් සමඟ පැවති තරඟ 6කදීම ඔවුන් පරාජය වී නොමැත. කෙසේ වෙතත්, ස්කොට්ලන්තය පරදා ඉහළ මානසිකත්වයකින් සිටින මොරොක්කෝව, යුරෝපීය ආධිපත්‍යය බිඳ දැමීමට සැරසෙන බැවින් මෙම තරඟය නෙදර්ලන්තයට ලෙහෙසි පහසු නොවනු ඇත.
2026 ලෝක කුසලානය යනු හුදෙක් ක්‍රීඩාවක් පමණක් නොව, එය තාක්ෂණය, දේශපාලනය සහ මානුෂීය කැපවීම්වල සංකලනයකි. කැනඩාව වැනි නවකයන් ඉතිහාසය ලියන විට, බ්‍රසීලය වැනි දැවැන්තයන් තම ගෞරවය රැක ගැනීමට උත්සාහ කරයි.
