ගීතයක් සේ ඇවිත්, මතකයක් සේ රැඳුණු ඩොලි පාර්ටන්!

සටහන – පුලී

අගෝස්තු 26, LNW (කොළඹ): “ගීතයක් කියන්නේ මගේ හදවත කතා කරන විදිහයි.”

ඇමරිකාවේ ටෙනසි ප්‍රාන්තයේ මහා Smoky Mountains කඳුකරයේ කුඩා නිවසකින් ඇරඹුණු ඒ හඬ, අවසානයේ ලොව පුරා කෝටි සංඛ්‍යාත හදවත් ස්පර්ශ කරන්නට විය.

හොලිවුඩයේ සංගීත දිවියේ දිදුලන තාරකාවක්, කතා කියන ගීත රචිකාවක්, සිනමා නිළියක්, ව්‍යාපාරික කාන්තාවක් සහ අසීමිත හදවතක් ඇතිතියක් වූ ඩොලි පාර්ටන් වයස අවුරුදු 80දී දිවියෙන් සමුගත්තාය. ඇගේ පවුල පවසන පරිදි ඇය 2026 අගෝස්තු 25 දා නෑෂ්විල්හිදී සාමකාමීව ඇය සිය අවසන් හුස්ම හෙළුවාය.  

කඳුකරයේ කුඩා දැරියක්… ලොවක් ජයගත් කතක්!

1946 ජනවාරි 19 වැනිදා ටෙනසිහි Sevierville ආසන්නයේ දරුවන් 12 දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක සිව්වැනි දරුවා ලෙස උපන් ඩොලිගේ ළමා කාලය සුඛෝපභෝගී එකක් නොවීය. විදුලියවත් ජල නළ පද්ධතියවත් නොතිබූ නිවසක හැදී වැඩුණු ඇය, පවුලේ ගීත, පල්ලියේ සංගීතය සහ මවගේ කතා ඇසුරින් තම ලෝකය ගොඩනඟා ගත්තාය.  

ඇය වයස අවුරුදු පහේදී පමණ තම පළමු ගීතය ලිව්වාය. වයස අවුරුදු 10 වන විට ගුවන්විදුලි හා රූපවාහිනී වැඩසටහන්වල ගායනා කළ ඇය, 13 වන වියේදී Grand Ole Opry වේදිකාවටද පැමිණියාය. උසස් පාසල අවසන් කළ පසු, Nashville සංගීත නගරය ජයගැනීමේ සිහිනය සමඟ ඇය ඊළඟ දිනයේම එහි ගියාය.  

ඇගේ සිහිනයට කඳුකරය බාධාවක් නොවීය.

එය ඇගේ මුල් කතාව විය.

“Coat of Many Colors” දුප්පත්කමක් නොව, මවකගේ ආදරයෙන් නිමවුණු කබායක්!

ඩොලිගේ ගීත අතරින් වඩාත්ම ඇගේ හදවතට සමීප වූයේ “Coat of Many Colors” ය.

ළමා කාලයේදී ඇගේ මව, අන් අය විසින් ලබාදුන් රෙදි කැබලි එකතු කර තම දියණිය වෙනුවෙන් වර්ණවත් කබායක් මැසුවාය. පාසලේදී එම කබාය නිසා අනෙක් දරුවන් ඇයට විහිළු කළත්, ඩොලි එහි දුටුවේ දුප්පත්කම නොව මවගේ ආදරයයි.

අද එම ගීතය ඇමරිකානු සංගීත ඉතිහාසයේ වැදගත් කෘතියක් ලෙස සැලකෙන්නේ ඒ නිසාය.  

රෙදි කැබලි කිහිපයක්…

මවකගේ අත්කමක්…

දරුවෙකුගේ මතකයක්…

ඒවා ගීතයකට අමුතුම පදවැල් ටිකක් මිමුණුවාය.

“Jolene” – ඊර්ෂ්‍යාවටත් වඩා මිනිස් හදවත ගැන ගීයක්!

1973දී එළිදැක්වූ “Jolene” ඩොලිගේ ඇසූ පමණින් දන්නා ගීතයක් බවට පත්විය.

කෙටි වචනවලින් විශාල කතාවක් කියන එම ගීතයේ කාන්තාවක් තම ආදරය වෙනත් කාන්තාවකගෙන් බේරාගන්නා ලෙස අයැද සිටී. ගීතයට පසුබිම් වූ සිදුවීම් අතර ඇගේ සැමියා Carl Dean කෙරෙහි තවත් කාන්තාවක දැක්වූ අවධානය පිළිබඳ ඩොලිගේ අත්දැකීමක්ද තිබුණි.  

ඒ නිසා “Jolene” හුදෙක් ආදර ගීයක් ම නොවේ.

එය භය, ඊර්ෂ්‍යාව, අනාරක්ෂිත බව සහ ආදරය අහිමිවීමේ බිය එකම තාලයකට ගැටගැසූ මිනිස් හදවතේ කතාවකි.

“I Will Always Love You”

ඩොලි ලියූ “I Will Always Love You” ගීතයට තවත් විශේෂ ඉතිහාසයක් තිබේ.

Porter Wagoner සමඟ වසර ගණනාවක් එක්ව වැඩ කළ පසු, තමන්ගේම සංගීත ගමනක් ආරම්භ කිරීමට ඩොලි තීරණය කළාය. එම වෙන්වීමේ වේදනාව සහ ආදරය ගීතයක් බවට පත් වූයේ මේ ගීතය හරහාය.  

වසර ගණනාවකට පසු Whitney Houston එය නැවත ගායනා කළ විට, එය ලොව පුරා දැවැන්ත ජනප්‍රියත්වයක් ලැබීය.

එහෙත් එහි මූලික හඬ ඩොලිගේමය.

අන් අය ඇගේ ගීත ගායනා කළත්.

වස්තු බීජය සැපයූයේ ඇයයි.

ගායිකාවකට වඩා – “මම ගීත රචිකාවක්”

ඩොලි පාර්ටන්ට සංගීත ලෝකයේ විශාලතම හඳුනාගැනීම ලැබුණේ ඇගේ හඬ නිසා පමණක් නොවේ.

ඇය ගීත රචනය තමන්ගේ ජීවිතයේ මූලිකම ප්‍රකාශන මාධ්‍යය ලෙස සැලකුවාය.

ඇය ගීත 3,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක් රචනා කර තිබූ අතර, ඇගේ ගීතවලින් උපන් කතා පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ගමන් කරන්නට විය.  

රයින්ස්ටෝන් ඇඳුම් පිටුපස තිබූ දැවැන්ත ව්‍යාපාරික මනස!

ඩොලිගේ දිදුලන ඇඳුම්, විශාල හිසකෙස් විලාසිතා සහ රතු තොල් ඇගේ සුවිශේෂී “Dolly image” එක නිර්මාණය කරන්නට ප්‍රධානතම සාධකයක් විය.

එහෙත් එම රූපය පිටුපස සිටියේ ඉතා බුද්ධිමත් ව්‍යාපාරික කාන්තාවකි.

ගායනයෙන් පමණක් නොනැවතී ඇය චිත්‍රපට, රූපවාහිනිය, ව්‍යාපාර සහ සංචාරක කර්මාන්තයට පිවිසියාය. “9 to 5” වැනි ගීත සහ චිත්‍රපට හරහා ඇය සංගීතයෙන් ඔබ්බට ගොස් ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේම කොටසක් බවට පත්වූවාය. පසුව Tennessee හි Dollywood විනෝද උද්‍යානයද ඇගේ නම සමඟ බැඳුණු දැවැන්ත ව්‍යාපාරික උරුමයක් විය.  

ගීත පමණක් නොවෙයි!

ඩොලිගේ උරුමය සංගීතයෙන් අවසන් නොවේ.

1995දී ආරම්භ කළ Imagination Library වැඩසටහන හරහා ලොව පුරා දරුවන්ට පොත් ලබාදීම ඇගේ ප්‍රධාන සමාජ මෙහෙවරක් බවට පත්විය. එම වැඩසටහන හරහා පොත් මිලියන 300කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දරුවන් වෙත ලබා දීමට ඇය කටයුතු කළාය.

ඇගේ පියාට කියවීමට නොහැකි වූ බවත්, එය තමන්ට බලපෑ බවත් ඩොලි සඳහන් කර තිබුණි.

ඒ නිසා ඇය ලෝකයට ගීත දුන්නා පමණක් නොව, දරුවන්ට පොත්ද දුන්නාය.

සම්මානවලටත් වඩා දිගු වූ උරුමයක්!

වසර හයකට නොව, දශක හයකට ආසන්න කාලයක් පුරා සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ රැඳී සිටි ඩොලි, වාර්තාගත අලෙවියක් සහ සම්මාන රැසක් දිනාගත්තාය.

ඇය ලොව පුරා වාර්තා මිලියන 100කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අලෙවි කළ අතර Grammy සම්මාන 11ක්, එයට Lifetime Achievement Award එකද ඇතුළුව, ලබාගෙන තිබුණි.  

ඇය Country Music Hall of Fame සහ Rock & Roll Hall of Fame ඇතුළු සංගීතයේ ඉහළම ගෞරව රැසකටද හිමිකම් කීවාය.  

අවසානය!

ඩොලි පාර්ටන්ගේ ජීවිතය කියන්නේ දුප්පත් කඳුකර නිවසකින් ලෝක ප්‍රකට වේදිකාවකට ගිය කාන්තාවකගේ සාර්ථක කතාවක් පමණක් නොවේ.

එය තමන්ගේ කතාව තමන්ම ලියාගත් කාන්තාවකගේ කතාවකි.

දැන්,

ඩොලි පාර්ටන්ගේ හඬ නිහඬ වී ඇත.

එහෙත් “Jolene” තවමත් කෙනෙකුගේ හදවතේ රැඳී සිටිනු ඇත.

“Coat of Many Colors” තවමත් මවකගේ ආදරය මතක් කරනු ඇත.

“I Will Always Love You” තවමත් සමුගැනීමක් ආදරයක් බවට පත් කරනු ඇත.

ඇය ගියත්… ඇගේ ගීත තවමත් ජීවතුන් අතරය.

ඒ නිසා ඩොලි පාර්ටන්ගේ අවසන් ගීතය තවමත් අවසන් වී නැත.

ඇගේ ඊළඟ පදය ලියන්නේ ඇය නොව – ඇයව අසා වැඩුණු ලෝකයයි.