රෂිකා හෙන්නායක සැප්තැම්බර් 11, කොළඹ LNW :
ඊළඟ බාහිර අර්බුදයකට මුහුණ දෙන තෙක් බලා නොසිට, රට තුළ සාපේක්ෂව යහපත් වාතාවරණයක් පවතින කාල සීමාවන්හිදී ප්‍රමාණවත් විදේශ විනිමය සංචිත ගොඩනගා ගැනීමේ වැදගත්කම ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා ඊයේ අවධාරණය කළේය.
“සංචිත ගොඩනැගිය යුත්තේ ඒවායේ අවශ්‍යතාව පැනනගින්නට පෙරයි. රටක් බාහිර අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින අවස්ථාවක සංචිත ගොඩනැගීමට උත්සාහ කිරීම ප්‍රමාද වැඩියි,”
යනුවෙන් 2022 වසරේ ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් නෙපෙරූ විරූ ආර්ථික අර්බුදයෙන් ලබාගත් දැඩි පාඩම් මතක් කරමින් මහ බැංකු අධිපතිවරයා පැවසීය.
කොළඹදී පැවැත්වුණු 2026 සමාරම්භක සංචිත කළමනාකරණ සම්මේලනයේ (Reserve Management Conference 2026) ප්‍රධාන දේශනය පවත්වමින් අධිපතිවරයා කියා සිටියේ, ප්‍රමාණවත් බාහිර සංචිත නොමැතිව ආර්ථික කම්පනයකට මුහුණ දීමේදී සිදුවන ආදීනව 2022 අර්බුදයෙන් පැහැදිලිවම තහවුරු වූ බවයි.
සංචිත අර්බුදකාරී ලෙස පහත වැටෙන විට, ආනයන සීමා වීම, ණය සේවාකරණය දුෂ්කර වීම, විනිමය අනුපාත පීඩනය තීව්‍ර වීම, උද්ධමන පීඩනය ඉහළ යාම සහ ආර්ථිකය කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය බිඳවැටීම වැනි තත්ත්වයන් නිර්මාණය වේ.
වඩාත්ම වැදගත් කරුණ වන්නේ, පැනනගින වැඩිදුර ආර්ථික කම්පන සඳහා ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඇති ප්‍රතිපත්තිමය නම්‍යශීලීභාවය දැඩි ලෙස සීමා වීම බවද ඔහු පැවසීය.
“ප්‍රමාණවත් සංචිත පවත්වා ගැනීම සුඛෝපභෝගී කරුණක් නෙවෙයි. එය මැක්‍රෝ-ආර්ථික (ස්ථාවරසංස්ථාපිත) ස්ථාවරත්වයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක්,”
යැයි ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
2022-2023 කාලසීමාවට සාපේක්ෂව බාහිර අංශය සැලකිය යුතු ලෙස ශක්තිමත් කරමින්, ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට සමස්ත සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් සහ ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියක් සාර්ථකව ඉදිරියට ගෙන යමින් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, සංචිත නැවත ගොඩනැගීම සරල රේඛීය ක්‍රියාවලියක් නොවන බවත්, යහපත් කාල පරිච්ඡේදවලදී රැස්කර ගන්නා සංචිත බාහිර ආර්ථික කම්පන හමුවේ ශීඝ්‍රයෙන් ක්ෂය වී යා හැකි බවත් අධිපතිවරයා මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේය.
එබැවින් වර්තමානයේ වැදගත් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව සතුව කොපමණ සංචිත ප්‍රමාණයක් තිබේද යන්න පමණක් නොව, එම සංචිත කොතෙක් දුරට ප්‍රබල සහ භාවිතයට ගත හැකි මට්ටමක පවතින්නේද, ඒවා කොතරම් ඉක්මනින් උපයෝගී කරගත හැකිද සහ ඉදිරි ආර්ථික කම්පනයකට ඔරොත්තු දීමට ඒවා ප්‍රමාණවත්ද යන්න විමසා බැලීම බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.
විශ්වාසනීයත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතින, ප්‍රාග්ධනය ගලා එන, අපනයන වර්ධනය වන සහ විදේශ විනිමය ද්‍රවශීලතාව බහුලව පවතින කාලයන්හිදී සංචිත එක්රැස් කිරීම වඩාත් පහසු වන බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා පැවසීය.
එහෙත්, මෙවැනි යහපත් වාතාවරණයන් සදාකාලිකව පවතිනු ඇතැයි අනුමාන කිරීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති වන්නේද මෙවැනි කාලවලදී බව ඔහු නිරීක්ෂණය කළේය.
“හොඳ කාල පරිච්ඡේදයන් සදාකාලිකව නොපවතින බව අප දන්නා බැවින්, එම යහපත් කාලයන්හිදී අප ආරක්ෂිත සංචිත ගොඩනඟා ගත යුතුයි,” ඔහු පැවසීය.
එමෙන්ම සංචිත නැවත ගොඩනැගීම යන්න සමස්ත සාර්ව ආර්ථික රාමුවෙන් වෙන්කර තනිව සිදු කළ නොහැකි බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
අධික ලෙස වෙළෙඳපොළට මැදිහත් වීමෙන් වෙළෙඳපොළ සංඥා විකෘති විය හැකි අතර, අධික ලෙස මුදල් සැපයුම ප්‍රසාරණය කිරීමෙන් උද්ධමන පීඩනයන් නිර්මාණය විය හැකිය.
එමෙන්ම බාහිර ණය මත අධික ලෙස යැපීම මගින් සිදුවන්නේ අනාගතයේදී තවත් ණය ගෙවීමේ වගකීම් නිර්මාණය වීම පමණි.
එබැවින් ශ්‍රී ලංකාවට තිරසාර ලෙස සංචිත එකතු කරගත හැක්කේ වඩාත් ශක්තිමත් බාහිර අංශයක මූලිකාංග මෙන්ම රාජ්‍ය මූල්‍ය සහ මුල්‍ය ප්‍රතිපත්තිවල විශ්වාසනීයත්වය පවත්වා ගැනීමෙන් පමණි.
"වඩාත්ම තිරසාර සංචිත ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ගය වන්නේ සංචිත මිලදී ගැනීම පමණක් නෙවෙයි. ස්වාභාවිකවම විදේශ විනිමය ජනනය කරන සහ රඳවා ගනු ලබන ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමයි,"
යැයි අධිපතිවරයා පැවසීය.
වර්තමානයේ පවතින භූ-දේශපාලනික අවිනිශ්චිතතාව, වෙළෙඳ ගැටලු, උච්චාවචනය වන භාණ්ඩ මිල ගණන්, පොලී අනුපාතික වෙනස්වීම් සහ ගෝලීය ප්‍රාග්ධන ගැලීම් හමුවේ ප්‍රමාණවත් සංචිත පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව තවදුරටත් දැඩි වී ඇත.
ඉන්ධන ආනයනය කරන ආර්ථිකයක් ලෙස, ගෝලීය තෙල් මිල ඉහළ යාම හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආනයන වියදම ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතී. එමෙන්ම භූ-දේශපාලනික උද්‍රෝපණ නිසා සංචාරක ව්‍යාපාරයට සහ අනෙකුත් විදේශ විනිමය මාර්ගවලටද බාධා පැමිණිය හැකිය.
එවැනි තත්ත්වයකදී විදේශ විනිමය ගලාඒම් අඩු වන අතරම පිටතට ගලායාම් ඉහළ යනු ඇත. මෙවැනි පීඩනයන් දරා ගැනීමට සංචිත අත්‍යවශ්‍ය වේ.
තිරසාර ලෙස සංචිත ගොඩනැගීමට ශක්තිමත් සාර්ව ආර්ථික මූලධර්ම, ප්‍රතිපත්තිමය විශ්වාසනීයත්වය සහ ආයතනික විනය අවශ්‍ය වන අතර, ඒ සඳහා කෙටි මාර්ග නොමැති බව අධිපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
“අප සංචිත ගොඩනඟන්නේ මීළඟ අර්බුදය අපේක්ෂාවෙන් නෙවෙයි. මීළඟ අර්බුදය පැමිණෙන්නේ කවදාදැයි අපට නිශ්චිතවම කිව නොහැකි නිසයි,”
යනුවෙන් ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
