සරත් සෘතුවේ දී දම් පාට හීතර් මල්වලින් පිරුණු කවිත්වයෙන් අනූන මෙයයි එංගලන්තය……..

රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 01, කොළඹ LNW :

වල් හෙඩ්ලන්ඩ්ස් (wild headlands) සහ රෝලර් කෝස්ටර් වැනි මංපෙත්. අසෝබන ලෙස වේල්ල දිගේ එල්ලී සිටින විලෝ ගස් ඇති, ගිම්හාන කාලයේ නිසංසල ගංගා. සරත් සෘතුවේ දී දම් පාට හීතර් මල්වලින් පිරුණු කවිත්වයෙන් අනූන පාළු මෝස් භූමි. අලංකාර වූ මෘදු, සාරවත් කඳු වැටි. මෙයයි එංගලන්තය.

මෙය ටියුඩර් ගම්මාන, දුරින් පෙනෙන පල්ලි කුළුණු සහ උරුම වාෂ්ප දුම්රිය මාර්ගවලින් යුත් ස්ථානයකි; උස්, ගොතික් ආසන දෙව්මැදුරු සහ නටබුන් වූ ආරාමවලින් යුත් ස්ථානයකි; වංක ගල් පවුරුවලින් සහ ගැමි පයින් ඇවිදින මංපෙත් ජාලයකින් සමන්විතය. එය හිරු බැස යන වේලාවක රිය පැදවීමට, ගැමි ක්‍රීඩා පිටිවල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට සහ විල්වල බෝට්ටු පැදීමට කදිම ස්ථානයකි.

මෙම වෙරළ තීරය ළමයින්ට උදම් රළ තටාකවල (tidal pools) කකුළුවන් ඇල්ලීමට කදිම තැනකි; එසේත් නැਤොත් සාම්ප්‍රදායික ජේසුස් සමයේ නිවාඩු ගමනාන්තයක් වන වයිට් දූපත (Isle of Wight) හෝ ආරාමයක් සහ බලකොටුවක් සහිත, උදම් රළ මංකඩක් (tidal causeway) හරහා ළඟා විය හැකි අධ්‍යාත්මික වශයෙන් වැදගත් වන හෝලි දූපත (Holy Island) වැනි අසංඛ්‍යාත දූපත් වෙත ජලය හරහා ගමන් කිරීමට කදිම තැනකි.

එබැවින් ඔබ කඳු නගින්නෙක්, ඉතිහාසයට ලැදි අයෙක්, වෙරළට ප්‍රිය කරන්නෙක් හෝ මෙම හරිත හා සුන්දර දේශයේ අපූරු තැනක නැවතී සිටීමට ප්‍රිය කරන්නෙක් වුවත්, ඔබ වෙනුවෙන්ම යමක් මෙහි ඇත. ඔබ කොතැනකට ගියත් නවාතැනක්, දසුනක් සහිත ගැමි පඩිපෙළක් හෝ තේ සහ කේක් සපයන කුඩා අවන්හලක් අසලම පිහිටා ඇත.

නෝර්ත් යෝර්ක් මෝර්ස්, නෝර්ත් යෝර්ක්ෂයර් (The North York Moors, North Yorkshire)

වෙරළ තීරයක් සහිත මෙම ජාතික වනෝද්‍යානය සතුව විශේෂත්වයන් රාශියක් ඇත; රෝස්ඩේල් (Rosedale) වැනි තණබිම්වලින් පිරුණු මිටියාවත්වලින් සැදුණු යෝර්ක්ෂයර්හි වනගත සහ අපූරු පෙරළෙන කඳු වැටි, සහ එහි නිම්න දෙපස පැරණි පතල් වැඩබිම් මෙහි පිහිටා ඇත. පිකරින් සිට ග්‍රොස්මොන්ට් දක්වා (Pickering to Grosmont) කඳු අතරින් හුස්ම හිර කරමින් ගමන් කරන උරුම වාෂ්ප දුම්රියක් මෙහි ඇත. විට්බි (Whitby) යනු මාළු සහ චිප්ස්, ඩ්‍රැකියුලා (Dracula) සම්බන්ධතා සහ නටබුන් වූ ආරාමයක් සඳහා ප්‍රසිද්ධ, සජීවී වෙරළ තීරයකි. තවද, නරඹන ස්ථානවල සිට වල් හෙඩ්ලන්ඩ්ස් දක්වා අපූරු දසුන් මවන වෙරළබඩ මංපෙතක් ද මෙහි ඇත. මෝස් හරහා ඇවිදීමට පහසු වන අයුරින් පිහිටා ඇති ලැස්ටිංහැම් ග්‍රේන්ජ් (Lastingham Grange) රටේ නිවාස හෝටලයේ ගවේෂණය කිරීමට අක්කර දහයක උද්‍යානයක් ඇත.

ටින්ටගෙල්, කෝන්වෝල් (Tintagel, Cornwall)

වෙරළ තීරයක් දෙසට දිස්වන පර්වතයක් මත, ඉරුණු රෙඳි හැඳගත් දැවැන්ත ලෝහ නයිට්වරියකගේ ප්‍රතිමාවක් සිය දැවැන්ත දෑත් කඩුව මත තබාගෙන සිටියි. එය කිසි දිනක නොසිටින්නට ඇති ආතර් රජුගේ (King Arthur) පුරාවෘත්තයෙන් ආභාෂය ලැබූ ප්‍රතිමාවකි – නමුත් ප්ලාස්ටික් එක්ස්කලිබර් (Excaliburs) බාල්දියක්වත් නැති සාප්පුවක් සොයාගැනීමට නොහැකි තරම් වන මෙම උතුරු කෝර්නිෂ් ගම්මානයට එය පිළිකුල් සහගත කරුණකි. පුරාවෘත්තයක් ව든 නැතත්, ටින්ටගෙල් හි ආතර්ගේ මාලිගයේ නටබුන් විශ්මයජනක වන අතර, එය දරුණු කාලගුණයෙන් දෙකට බෙදී ඇති පර්වතයක් මත පිහිටා ඇත. ඉතිහාසය සහ පුරාවෘත්තය වැළඳ ගන්නා, සුඛෝපභෝගී, අමුතු කැමෙලොට් කාසල් (Camelot Castle) හෝටලයේ ටින්ටගෙල් හෙඩ්ලන්ඩ් හි නවාතැන් ගන්න.

බටර්මීර්, ලේක්ස් ඩිස්ට්‍රික්ස්, කම්බ්‍රියා (Buttermere, Lake District, Cumbria)

ලේක් ඩිස්ටි්‍රක්ට් හි දැඩි හොනිස්ටර් (Honister Pass) හරහා ගමන් කිරීම නාර්නියා (Narnia) ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයේ පිටුපසින් ගමන් කිරීමක් වැනිය. ඔබ කාර්යබහුල නැගෙනහිර විල් පසු කර වඩාත් සාමකාමී, සාම්ප්‍රදායික ලෝකයකට පිවිසෙන්න. විල් තුනක් එක දිගට පිහිටා ඇති – බටර්මීර්, ක්‍රම්මොක් වෝටර් (Crummock Water) සහ ලෝස්වෝටර් (Loweswater) – බටර්මීර් නිම්නය, කුඩා බටර්මීර් පල්ලියේ සමරු ඵලකයකින් සිහිපත් කරනු ලබන ෆෙල් ඇවිදින්නෙකු සහ ලේඛකයෙකු වන ඇල්ෆ්‍රඩ් වේන්රයිට්ගේ (Alfred Wainwright) ප්‍රියතම ගමනාන්තය වීම පුදුමයක් නොවේ. ඔහුගේ ප්‍රියතම කන්ද වන හේස්ටැක්ස් (Haystacks), බටර්මීර් මතින් ඉස්මතු වී පෙනෙන අතර, ගේට්ස්ගර්ත් (Gatesgarth) සිට පාෂාණ හරහා ඉහළට යන මංපෙතක් අපූරු දසුන් මවයි.

ජුරාසික් වෙරළ තීරය, ඩෝර්සෙට් (Jurassic Coast, Dorset)

යුනෙස්කෝ (Unesco) විසින් පිළිගත් මෙම දකුණු වෙරළ තීරය ආරම්භ වන්නේ ඩෝර්සෙට්හි ස්වනාජ් (Swanage) නම් අපූරු නිකේතනයට ආසන්න නැගෙනහිර කෙළවරෙනි. එහිදී ඕල්ඩ් හැරී රොක්ස් (Old Harry Rocks) කුළුණු පූල් වරායේ (Poole Harbour) පිවිසුම දෙස බලයි. මෙහි සිට එය බටහිර දෙසට විහිදී යමින් වල් ශාන්ත ඇල්ඩහෙම්ස් හෙඩ් (St Aldhelm's Head) වට කර ෆොසිලවලින් පොහොසත් කිමරිජ් (Kimmeridge) හරහා ලුල්වර්ත් කෝව් (Lulworth Cove) හි පරිපූර්ණ වෘත්තයට සහ ඩර්ඩ්ල් ඩෝර් (Durdle Door) ආරුක්කුවට ළඟා වේ. ඉන්පසු වේමවුත් (Weymouth) සිට චෙසිල් (Chesil) ගල් කැට වෙරළ බටහිර දෙසට වෙස් බේ (West Bay) සහ ෆොසිල සඳහා ප්‍රසිද්ධ චාර්මූත් (Charmouth) හිපර් වෙත විහිදේ. රීජන්ට් නිකේතනය වන ලයිම් රෙගිස් (Lyme Regis) යනු 'The French Lieutenant's Woman' චිත්‍රපටය රූගත කළ ස්ථානයයි; රොක් පොයින්ට් ඉන් (Rock Point Inn) හි නවාතැනක් මඟින් ඔබව කාර්යබහුල ජල තීරයටම රැගෙන යයි.

හෝලි දූපත, නෝර්තම්බර්ලන්ඩ් (Holy Island, Northumberland)

නෝර්තම්බර්ලන්ඩ් වෙරළ තීරය යනු මාලිගා සහ පැරණි ගම්මාන වලින් බාධා වන, කැළැල් රහිත වැලි සහිත වෙරළ තීරයකි. වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටා ඇත්තේ ලින්ඩිස්ෆර්න් හි හෝලි දූපතයි (Holy Island of Lindisfarne). එය උදම් රළ පහරේ නිශ්චිත අවස්ථාවකදී පමණක් ධාවනය කළ හැකි (හෝ ඇවිද යා හැකි) මංකඩකින් ළඟා විය හැකි ස්ථානයකි. දූපතේ නටබුන් වූ ප්‍රයරියක් (priory), පර්වතයක් මත 16 වන සියවසේ මාලිගාවක් සහ කුරුල්ලන්ගේ නාදයෙන් හා ලී දුමාරයෙන් යුත් සැබෑ සාමකාමී බවක් ඇත. මෙම දූපතේ නම ආරම්භ වී ඇත්තේ මෙය මුල් කාලීන ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ මුරපොළක් වූ කාලයේ සිටය. ඔබ ඇදහිලිවන්තයෙක් ව든 නැතත්, එය දෛනික ජීවිතය මනාව තේරුම් ගැනීමට ඉඩ සලසන සන්සුන් භාවයෙන් හා මෙනෙහි කිරීමෙන් පිරුණු ස්ථානයකි. මෙම දූපතේ නැවතී සිටීම කළ හැකිය.

හාවර්ත්, බටහිර යෝර්ක්ෂයර් (Haworth, West Yorkshire)

ඔබ මෙම යෝර්ක්ෂයර් නගරය නොදන්නවා විය හැක, නමුත් වර්ත් ගඟේ (River Worth) මිටියාවතට ඉහළට නගින එහි බෑවුම් සහිත වීදිය ඔබ චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී තිරවල දැක තිබෙන්නට පුළුවන. හාවර්ත් යනු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී ගවේෂකයින් අතර ජනප්‍රිය ස්ථානයක් වන අතර, එහි බොහෝ මෝල් ගල් ගෙවල්, හෙම්ලොක් ඉටිපන්දම් සහ වින්ටේජ් ඇඳුම්වල සිට "fat tyke" බිස්කට් දක්වා විවිධ දෑ විකුණන විකාර සහගත සාප්පු බවට පත්ව ඇත. කීග්ලි සහ වර්ත් නිම්න දුම්රිය මාර්ගයේ (Keighley & Worth Valley Railway) වාෂ්ප දුම්රිය එහි දුම්රිය ස්ථානයට ළඟා වන විට මෙම නගරය වෙනත් යුගයක පැවතීමක් පෙන්වයි. බ්‍රොන්ටේ (Brontë) සහෝදරියන් හැදී වැඩුණේ වීදියට ඉහළින් ඇති පැරණි පූජක නිවසේය - එය දැන් කෞතුකාගාරයක් වන අතර, ඔවුන්ගේ හැදී වැඩීම කොතරම් හුදකලා සහ දැඩි වන්නට ඇත්ද යන්න විස්තර කරයි. පූජක නිවසින් තවත් ඉහළට, මෝස් බිම් මඟින් කඳු නැඟීමට කැමති අය තමන් වෙත ආකර්ෂණය කර ගනී...

ටෙස්ට් නිම්නය, හැම්ප්ෂර් (Test Valley, Hampshire)

හරස් වන ගැමි මංපෙත් සහ හර්ස්බෝන් ප්‍රයර්ස් (Hurstbourne Priors) ගම්මානයේ සිට රොම්සි (Romsey) දක්වා ගලා යන ටෙස්ට් ගඟේ (River Test) පැහැදිලි හුණු දිය දහරාවන් මෙහි ඇත. මෙය කම්මැලි ට්‍රවුට් (trout) මාළුවන් දැක බලා ගැනීමට කදිම ස්ථානයක් වන අතර, ලේඛක සහ හාස්‍ය උත්පාදක පෝල් වයිට්හවුස්ගේ (Paul Whitehouse) ප්‍රියතම මසුන් ඇල්ලීමේ ස්ථානයකි. ටෙස්ට් නිම්නයේ මධ්‍යස්ථානය වන ස්ටොක්බ්‍රිජ් (Stockbridge) අසල මේෆ්ලයි (Mayfly) සහ මොටිස්ෆොන්ට් (Mottisfont) වැනි ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි සෙවීමට කදිම තැනකි.

යෝර්ක්, නෝර්ත් යෝර්ක්ෂයර් (York, North Yorkshire)

මුල් පවුරුවලින් වට වූ මෙම පැරණි රෝමානු නගරයට වසර 2,000 කට ආසන්න ඉතිහාසයක් ඇත. එහි දැවැන්ත ආසන දෙව්මැදුරට (Minster) 1984 දී ඇති වූ විශාල ගින්නකින් පසු ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ සිත් ඇදගන්නාසුළු ඉතිහාසයක් ඇත. නගර මධ්‍යයේ, ගමනාගමනයෙන් තොර මධ්‍යකාලීන පටුමං ජාලයක් වන ද ෂැම්බල්ස් (The Shambles) හි, පැරණි මන්දිර එකිනෙකට රහස් කියන අයුරින් පිහිටා ඇත. නැඹුරු වූ බාල්ක සහ බෑවුම් සහිත බිම් අභ්‍යන්තරය අලංකාර කරන අතර, සෑම කෙළවරකම තේ සහ කේක් ලබාගත හැක, විශේෂයෙන්ම බෙටිස් කැෆේ ටී රූම්ස් (Bettys Café Tea Rooms) හි එය බහුල වේ. යෝර්ක් යනු රසකැවිලි නිෂ්පාදකයෙකු වන රවුන්ට්‍රීස් (Rowntree’s) හි නිවහන වන අතර, නගරය පුරා චොක්ලට් කෞතුකාගාරයක් සහ ස්වාධීන චොක්ලට් සාප්පු ඇත. යෝර්ක් මින්ස්ටර් අසල, ද ජජ්ස් ලොජිං (The Judge’s Lodging) යනු ග්‍රේඩ් I ලැයිස්තුගත ගොඩනැගිල්ලක ඇති අපූරු බුටික් හෝටලයකි.

සවුත් ඩවුන්ස් ජාතික වනෝද්‍යානය, නැගෙනහිර සසෙක්ස් (South Downs National Park, East Sussex)

සසෙක්ස් වීල්ඩ් (Sussex Weald) හි තණකොළවලින් වැසුණු කඳු වැටි සවුත් ඩවුන්ස් ජාතික වනෝද්‍යානයේ කොඳු නාරටිය සාදයි. මෙහි රෝලර් කෝස්ටර් වැනි, බැටළුවන් රොද බැඳගත් තණබිම් සහ ඕක් වනාඩිය හා වනජීවී බහුල හීතර් බිම් එකතු වී ඇත. මේවා හුණු කඳු වන අතර, ඒවා පෙනෙන්නේ ඩවුන්ස් බිම් මුහුදට හමුවන සෙවන් සිස්ටර්ස් (Seven Sisters) හි සුදුමැලි පර්වත අසලදී පමණි. ඊස්ට්බෝර්න් සිට සීෆෝර්ඩ් දක්වා බීචි හෙඩ් (Beachy Head) සහ කක්මීර් හේවන් (Cuckmere Haven) වෙරළ හරහා මෙහි ඇවිදීම එංගලන්තයේ වඩාත්ම ප්‍රිය කරන වෙරළබඩ ඇවිදීම් වලින් එකකි.

ග්‍රැස්මීර් සහ ඇම්බල්සයිඩ්, ලේක් ඩිස්‍ර්ට්ක්, කම්බ්‍රියා (Grasmere and Ambleside, Lake District, Cumbria)

මෙම නගර දෙක මඟින් ලේක් ඩිස්ටි්‍රක්ට් හි ඇති බොහෝ විශේෂතා මනාව පෙන්නුම් කරයි. බුටික් සාප්පු සවාරි, අලංකාර ආහාර සහ වර්ඩ්ස්වර්ත්ගේ (Wordsworth’s) කුටියට සාහිත්‍යමය චාරිකා සමඟ ග්‍රැස්මීර් (Grasmere) සුන්දරත්වයෙන් පිරී ඇත. වඩාත් කාර්යබහුල ඇම්බල්සයිඩ් (Ambleside), විශාලතම ඉංග්‍රීසි විල වන වින්ඩර්මීර් (Windermere) හි උතුරු කෙළවරේ පිහිටා ඇත. ලැන්ග්ඩෙල් පයික්ස් (Langdale Pikes) සහ වින්ඩර්මීර් හි අපූරු දසුන් ලබා දෙන ලොග්රිග් ෆෙල් (Loughrigg Fell) වෙත පාෂාණ හරහා කෙටි, බෑවුම් සහිත නැඟීමක් කළ හැක.