රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 07, කොළඹ LNW :
ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ නිර්භීත පරිවර්තනයක් ලෙස කලක් ප්‍රවර්ධනය කෙරුණු ප්‍රතිපත්තියක්, එරට අනාගත කෘෂි ව්‍යාපාර ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ මාධ්‍ය හමුවකදී මතු වූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ලෝක බැංකුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්‍යාඥයෙකු විසින් රට තුළ මතභේදයට තුඩු දුන් පොහොර තහනම පිළිබඳව අදහස් දැක්වීමෙන් අනතුරුව නැවත වරක් ජාතික මට්ටමේ කතිකාවතට එක්ව තිබේ.
මෙම සාකච්ඡාවේ ආරම්භය 2021 වසර දක්වා දිව යයි. එවකට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් රජය විසින් රසායනික පොහොර, කෘමිනාශක සහ වල්නාශක ආනයනය සීමා කරමින් රටේ ඉතිහාසයේ පුළුල්ම කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිපත්ති වෙනස්කම් වලින් එකක් හඳුන්වා දෙන ලදී.
2021 සැප්තැම්බර් 24 වැනි දින එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර පද්ධති සමුළුවේදී මෙම ප්‍රතිපත්තිය ආරක්ෂා කරමින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ප්‍රකාශ කළේ, දශක ගණනාවක් පුරා රසායනික පොහොහර වැඩි වශයෙන් භාවිත කිරීම සෞඛ්‍ය හා පාරිසරික අහිතකර ප්‍රතිවිපාකවලට තුඩු දී ඇති බවයි.
එකල ඔහු මෙම ආනයනික සීමා කිරීම් හැඳින්වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර පද්ධතිය පරිවර්තනය කිරීමට සහ රට කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය වෙත යොමු කිරීමට අරමුණුගත් “ධෛර්යසම්පන්න පියවරක්” ලෙසිනි.
කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිපත්තිය ආරක්ෂා කරන අතරතුර පවා, රාජපක්ෂ මහතා එහි පැවති අභියෝග පිළිගත්තේය. පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ රසායනික පොහොර මත යැපුණු ගොවීන් ස්ථාපිත වගා ක්‍රම අතහැර දැමීමට අකමැති වූ බවත්, ජාතික ඉල්ලුම සපුරාලීමට තරම් දේශීය කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනය ප්‍රමාණවත් නොවූ බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයට සංක්‍රමණය වීම ආහාර සුරක්ෂිතතාව ශක්තිමත් කිරීමට, පෝෂණය වැඩි දියුණු කිරීමට, ග්‍රාමීය දිළිඳුකම අවම කිරීමට සහ දිගුකාලීනව වඩාත් තිරසාර කෘෂිකාර්මික ආකෘතියක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වන බව රජය වැඩසටහනක් ජාතික ලෙස පවත්වාගෙන ගියේය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රතිපත්තිය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය කරා ගෙන ගිය මාස කිහිපය තුළ ගනු ලැබූ වඩාත්ම සාකච්ඡාවට ලක් වූ සහ මතභේදාත්මක තීරණයක් බවට ඉක්මනින්ම පත්විය.
කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශ කිහිපයකම ගොවීන් මෙම හදිසි අනුගත වීමේ අපහසුතාවලට මුහුණ දුන් අතර, බෝග අස්වැන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු විය. එසේම වඩාත් ක්‍රමානුකූල ප්‍රවේශයක් ඉල්ලා කර්මාන්ත පාර්ශ්වකරුවන් නැවත නැවතත් ඉල්ලා සිටියහ. ආර්ථික පීඩනය තීව්‍ර වීමත් සමඟ, දශක කිහිපයකට පසු ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදයට පෙර කාලය තුළ ගන්නා ලද ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ වටා පුළුල් මහජන සහ දේශපාලන සාකච්ඡාවල කොටසක් බවට පොහොර තහනම පත්විය.
වසර පහකට පසු, ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ නවතම ආර්ථික තක්සේරුව එළිදැක්වීමෙන් අනතුරුව කොළඹදී පවත්වන ලද ලෝක බැංකු මාධ්‍ය හමුවකදී මෙම ප්‍රශ්නය යළිත් මතු විය.
මාධ්‍ය හමුව අතරතුර, මාධ්‍යවේදීන් ලෝක බැංකුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්‍යාඥ ජේකොබ් එංගෙල්ගෙන් (Jakob Engel) ප්‍රශ්න කර සිටියේ, අර්බුදය ගැඹුරු වීමට පෙර ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට දායක වූ සාධකයක් ලෙස පුළුල් ලෙස සැමරෙන හිටපු පාලන අධිකාරිය විසින් හඳුන්වා දෙන ලද කාබනික පොහොර තහනම සම්බන්ධයෙන් වර්තමාන රජය අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රතිපත්තිමය දිශාව කුමක්දැයි ආයතනය විශ්වාස කරන්නේ කෙසේද යන්නයි.
මෙම ප්‍රශ්නයට සෘජුවම පිළිතුරු දෙමින් එංගෙල් පැවසුවේ පොහොර තහනම අවසානයේදී “නරක තීරණයක් බව ඔප්පු වී ඇති” බවයි. එහෙත් පුළුල් පාඩම තනි ප්‍රතිපත්තිමය ක්‍රියාමාර්මයකින් ඔබ්බට විහිදෙන බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
එංගෙල්ට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ පොහොර ප්‍රතිපත්තිය දශක කිහිපය තුළ බහුවිධ වෙනස්කම්වලට භාජනය වී ඇති අතර, එය කෘෂිකාර්මික අංශය තුළ ක්‍රියාත්මක වන ගොවීන්ට, ආයෝජකයින්ට සහ ව්‍යාපාරවලට අවිනිශ්චිතතාවයක් ඇති කර තිබේ.
නිෂ්පාදනය, ගොවීන්, ආර්ථිකය සහ පාරිසරික තිරසාරභාවය සඳහා වඩාත්ම සුදුසු දේ වටා කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිපත්තිය සැලසුම් කළ යුතු බව ඔහු තර්ක කළේය. ඒ සමඟම, නිතර සිදු කෙරෙන ප්‍රතිපත්තිමය පසුපසට හැරවීම් (reversals) විශ්වාසය දුර්වල කළ හැකි අතර අංශය පුරා අවිනිශ්චිතතාවයක් ඇති කළ හැකි බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
කෘෂිකාර්මික අංශයට සහභාගී වන්නන්ට අද මෙන්ම ඉදිරි වර්ෂවලදීද ප්‍රතිපත්තිමය දිශාව පිළිබඳ පුරෝකථනය කළ හැකි බව සහ පැහැදිලි අවබෝධයක් අවශ්‍ය වන බව එංගෙල් අවධාරණය කළේය.
නැවත නැවතත් විවිධ ප්‍රවේශයන් අතර මාරු වීමෙන් තොරව, කාලයත් සමඟ අනුකූලතාව පවත්වා ගනිමින් පවතින හොඳම සාක්ෂි මත ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ පදනම් විය යුතු බව ලෝක බැංකු ආර්ථික විද්‍යාඥයා ප්‍රකාශ කළේය.
පොහොර විවාදයෙන් ඔබ්බට, ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික අනාගතය සඳහා ප්‍රමුඛතා විය යුත්තේ කුමක්ද යන්න ද එංගෙල් පෙන්වා දුන්නේය.
අපනයනකරුවන්ට සමාන අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම, අපනයන විරෝධී නැඹුරුවන්නන් ඉවත් කිරීම, ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීම, සැපයුම් ජාල සහ අනුකූලතා යටිතල පහසුකම් ශක්තිමත් කිරීම සහ කෘෂිකාර්මික අංශයට සහාය වන ඉඩම්, මූල්‍ය, ණය සහ රක්ෂණ වෙළඳපොළවල ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම කෙරෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ අවධානය යොමු කළ යුතු බව ඔහු පෙන්වා දුණි.
ඔහුගේ ප්‍රකාශ ලෝක බැංකුවේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද වාර්තාවේ කොටසක් නොවූ නමුත්, ශ්‍රී ලංකාවේ පොහොර තහනමෙන් උගත් පාඩම් සහ අනාගත කෘෂිකාර්මික වර්ධනයට සහාය වීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය හමුවේ මතු කරන ලද ප්‍රශ්නයකට ප්‍රතිචාර වශයෙන් කරන ලද ඒවා වේ.
ශ්‍රී ලංකාව ආර්ථික ප්‍රකෘතිමත් වීමෙන් දිගුකාලීන පරිවර්තනයක් කරා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන විට, මෙම හුවමාරුව මගින් රටේ කෘෂිකාර්මික අංශය හැඩගස්වන ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිමය විවාදයක් ඉස්මතු කරන ලදී: එනම්, පොහොර තහනම සමඟ පැමිණි බවට බොහෝ විචාරකයින් පවසන අවිනිශ්චිතතාවය සහ කඩාකප්පල්කාරීත්වය ඇති නොකර පාරිසරික තිරසාරභාවය, ආහාර සුරක්ෂිතතාව, ඵලදායිතාව සහ ගොවීන්ගේ ජීවනෝපායන් සමබර කර ගන්නේ කෙසේද යන්නයි.
ප්‍රතිපත්තිය හඳුන්වා දී වසර පහකට පසු, ශ්‍රී ලංකාවේ කාබනික කෘෂිකාර්මික අත්හදා බැලීම වටා ඇති විවාදය රටේ මෑතකාලීන ආර්ථික ඉතිහාසයේ වඩාත්ම වැදගත් සිද්ධි අධ්‍යයනයක් (case studies) ලෙස පවතින අතර, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්, ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සහ ගොවීන් කෘෂිකාර්මික, වර්ධනය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි එහි බලපෑමෙන් අඛණ්ඩව පාඩම් උගෙන ගනිමින් සිටිති.
