රෂිකා හෙන්නායක ඔක්තෝබර් 28, කොළඹ LNW :
රටේ විදේශ සංචිත, විදේශ ශ්‍රමික ප්‍රේෂණ මුදල් සහ රාජ්‍ය ආදායම දැඩි ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව කැපී පෙනෙන යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ සලකුණු පෙන්නුම් කරන අතරම, ඉදිරි මාසවලදී උද්ධමනය ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇති අතර ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් පහළ යනු ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා අපේක්ෂා කෙරේ.
රටේ ආර්ථික ඉදිරි දැක්ම පිළිබඳව පූර්ණ තක්සේරුවක් ඉදිරිපත් කරමින් මහ බැංකු අධිපතිවරයා කියා සිටියේ, මෙම වසරේ ඉතිරි කාලය තුළ සහ 2027 පළමු කාර්තුව දක්වා උද්ධමනය සියයට අටක් පමණ මට්ටමක පවතිනු ඇති බවත්, ඉන් පසුව ක්‍රමයෙන් මහ බැංකුවේ ඉලක්කගත මට්ටමට පැමිණෙනු ඇති බවත්ය.
"අපගේ වත්මන් පුරෝකථනවලට අනුව පෙනී යන්නේ සියයට 8 ක හෝ සියයට 8 ට වඩා තරමක් ඉහළ උද්ධමනයක් මෙම වසර අවසානය දක්වා මෙන්ම ලබන වසරේ පළමු කාර්තුව තුළද පවතිනු ඇති බවයි. ඉන්පසුව, base effect හේතුවෙන් සහ වත්මන් පූර්ව නිගමන මත පදනම්ව, විශේෂයෙන්ම ඛනිජ තෙල් මිල දැනට පවතින මට්ටමේ පැවතුනහොත්, ලබන වසරේ දෙවන භාගයේ සිට, එනම් 2027 දෙවන කාර්තුවේ සිට උද්ධමනය නැවත සියයට 5 දක්වා අඩුවනු ඇතැයි අපට අපේක්ෂා කළ හැකියි."
බලශක්ති සහ ප්‍රවාහන පිරිවැය ඉහළ යාමෙන් ඇතිවන උද්ධමනකාරී පීඩනය එක රැයකින් අතුරුදහන් නොවන බව අධිපතිවරයා පැහැදිලි කළේය.
"බලශක්ති සහ ප්‍රවාහන මිල ගණන් හදිසියේ ඉහළ යාම හේතුවෙන් උද්ධමනය වැඩි වී භාණ්ඩ හා සේවා මිල ඉහළ ගිය පසු, ඒවා වහාම පහළ යන්නේ නැහැ. අපගේ ඉලක්කගත සියයට 5 මට්ටමට පැමිණීමට පෙර ස්ථාවර වීමට යම් කාලයක් ගතවෙනවා."
එම අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද, ශ්‍රී ලංකාවේ බාහිර අංශය සඳහා සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ශ්‍රමික ප්‍රේෂණ මගින් තීරණාත්මක සහයක් අඛණ්ඩව ලැබෙමින් පවතින අතර, එම අංශ දෙක රටේ ගෙවුම් ශේෂය ස්ථාවර කිරීම සඳහා ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත.
මැදපෙරදිග ඇති වූ නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් ගුවන් ගමනාගමනයට එල්ල වූ බාධා නිසා මෙම වසර මුලදී සංචාරක ව්‍යාපාරයට යම් බාධාවක් සිදු වූ නමුත්, එම අංශය පසුව යථා තත්ත්වයට පත්වී පසුගිය වසරේ මට්ටමට සමාන තත්ත්වයකට පැමිණ ඇති බව ආචාර්ය වීරසිංහ මහතා සඳහන් කළේය.
"මැදපෙරදිග ගුවන් ගමනාගමන බාධා කිරීම් හේතුවෙන් අප්‍රේල් මාසය ආසන්නයේදී සංචාරක ව්‍යාපාරයට බලපෑම් ඇති වුණා. කෙසේ වෙතත්, එය පසුව පසුගිය වසරේ ප්‍රවණතාවයට නැවත පැමිණි අතර, දැනට පසුගිය වසරට සමාන මට්ටමක පවතිනවා."
මේ අතර, ශ්‍රමික ප්‍රේෂණ අඛණ්ඩව අපේක්ෂිත ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.
"පසුගිය වසරේ සියයට 20 කට වඩා වැඩි වර්ධනයක් වාර්තා කළ විදේශ ප්‍රේරිත මුදල් තවමත් ප්‍රබල ලෙස වර්ධනය වෙමින් පවතිනවා. මෙවර අපට විදේශ ප්‍රේරිත මුදල් වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 9 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වාර්තා කිරීමට හැකිවනු ඇති බව පෙනෙනවා, මෙය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 9 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක්. මෙය විශාල සහනයක් වන අතර යහපත් ජංගම ගිණුම් තත්ත්වයක් දැකීමට ප්‍රධාන හේතුවක්."
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික පුනර්ජීවනයේ පැහැදිලිම සලකුණක් වී ඇත්තේ නිල විදේශ සංචිතවල සිදුවූ වර්ධනයයි. අධිපතිවරයාට අනුව, 2022 අර්බුදයේ උපරිම අවස්ථාවේදී පහත වැටුණු නිල සංචිත, මේ වන විට ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 7 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකට ඉහළ ගොස් ඇති අතර, වසර අවසන් වන විට එය ඩොලර් බිලියන 8 සීමාවට ආසන්න වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
"2022 අඩුම මට්ටම වූ ඩොලර් බිලියන 1.9 සිට නවතම ප්‍රකාශිත සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව ඩොලර් බිලියන 6.9 දක්වා අප යථා තත්ත්වයට පත්වී ඇති අතර, අප දැනටමත් ඩොලර් බිලියන 7 ට වඩා ඉහළට පැමිණ සිටිනවා. යාවත්කාලීන කළ සංඛ්‍යාලේඛන ළඟදීම ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට අප බලාපොරොත්තු වෙනවා."
"අප අපේක්ෂා කරන්නේ මෙම වසර අවසානය වන විට සංචිත ඩොලර් බිලියන 8 ට ඉතා ආසන්න වනු ඇති බවයි. මුලදී අප ඩොලර් බිලියන 8 ඉක්මවා යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළද, මෑතකදී රජය නිකුත් කළ ඩොලර් බැඳුම්කර අලෙවිය සාර්ථක වූයේ නැහැ. එසේ වුවද, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල් (IMF) වාරිකය, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) සහ ලෝක බැංකු අරමුදල් මෙන්ම අපගේ වෙළඳපල මෙහෙයුම් සමඟ සංචිත ඩොලර් බිලියන 8 ට ආසන්න වනු ඇතැයි අප බලාපොරොත්තු වෙනවා."
මෙම තත්වය සැලකිය යුතු මට්ටමක එකක් ලෙස විස්තර කරන අතරම, ඉදිරි ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ශක්තිමත් බාහිර බෆර (ආරක්ෂිත සංචිත) තවදුරටත් ගොඩනගා ගත යුතු බවට ආචාර්ය වීරසිංහ මහතා අවධාරණය කළේය.
"අනාගතය තවමත් අවිනිශ්චිතයි. ගෝලීය වර්ධනයන් සහ අනෙකුත් අවිනිශ්චිතතාවයන් සැලකිල්ලට ගෙන, ඇතිවිය හැකි ආර්ථික කම්පනයන්ට ඔරොත්තු දීමට හැකි වන පරිදි හැකි උපරිම ශක්තිමත් බෆර ගොඩනගා ගැනීම අපට වැදගත් වෙනවා."
මහ බැංකු අධිපතිවරයා රටේ යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ වඩාත්ම ආකර්ෂණීය අංශයක් ලෙස රාජ්‍ය ආදායම් එකතු කිරීමේ ඇති වූ දැවැන්ත පිම්ම පෙන්වා දුන්නේය.
"රජයේ මූල්‍ය ඒකාබද්ධතා ප්‍රයත්නය කැපී පෙනෙන එකක්. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස ආදායම 2020, 2021 සහ 2022 වසරවලදී සියයට 8 දක්වා පහත වැටුණා. අද වන විට එය සියයට 16 කට වඩා වැඩි වී ඇති අතර, වසර තුනක් ඇතුළත දෙගුණයකින් වැඩි වී තිබෙනවා."
"මෙය ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රබලතම ආදායම් වාර්තා කිරීමක්. මූල්‍ය කාර්යසාධනය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) අපේක්ෂාවන් පවා ඉක්මවා ගොස් තිබෙනවා. ප්‍රබල ආදායම් එකතු කිරීම, වියදම් කළමනාකරණය සහ ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් ජනනය කිරීම යන සියල්ලම මෙම තත්ත්වයට දායක වුණා."
මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ සමස්ත තක්සේරුවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, විශේෂයෙන්ම උද්ධමනකාරී පීඩනයන් සහ ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවයන් හමුවේ තවමත් අභියෝගවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් නොවූ, නමුත් ශක්තිමත් සංචිත, ප්‍රබල විදේශ ප්‍රේරිත මුදල් ගැලීම්, වැඩිදියුණු වූ මූල්‍ය කාර්යසාධනය සහ ඉදිරි ආර්ථික කම්පනයන්ට මුහුණ දීමේ වැඩි දියුණු කළ හැකිබලතාවය තුළින් සිය මූල්‍ය ශක්තිය ස්ථාවර ලෙස ගොඩනගා ගන්නා ආර්ථිකයකි.
